Journals / SineFilozofi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 7

Popüleri Çevreleyen “Arzu”: 1970’li Yıllar Türkiye’sinde Arzu Siyasetinin Ana Akım Sinemaya Yansımaları Bağlamında Şerif Gören Sinemasında Arabesk

İren Dicle Aytaç(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0001-6183-420X
Pages
89–113
Publication Date
2019-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalı ş mada, Gören’in dört arabesk filmi, var olan toplumsal yapı ve ili ş ki a ğ larına dair sundu ğ u imgelemle ortaya koydu ğ u “kaçı ş ” stratejileri ba ğ lamında incelenmekte; böylelikle bu filmlerin “sinematografik dü ş ünce” üretme yolunda giri ş ti ğ i çaba ile arzu siyasetiyle nasıl eklemlendi ğ i tartı ş ılmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkiye’nin yakın siyasi tarihine bakıldı ğ ında 1970’li yıllar, “ba ş ka türlüsünün” mümkün oldu ğ u inancının hayatın her alanında kendisini gösterdi ğ i; toplumun farklı kesimlerinin birbirleriyle kar ş ıla ş an, kesi ş en, çatı ş an heterojen “arzu akı ş larının” kitlesel eylemlilikle bütünle ş ti ğ i; siyasetin gündelik hayat ve popüler kültürün her yanına da ğ ılan bir ço ğ ulla ş ma içinde kendisini gösterdi ğ i özel bir dönemdir.
📊
Key Findings & Data:Dönemin Türk sinemasında ba ğ lamında ise, gündelik siyasetin imgelerinin sadece siyasal filmlerle sınırlı kalmayıp tecimsel sinemaya da ‘sızmı ş ’ olması, ço ğ unlukla arzuları “yerli-yurtlula ş tırmaya” yönelen ana akım sinema ve popüler kültürün arzu politikaları tarafından çevrelenip dönü ş türülmesinin olana ğ ını göstermesi açısından önemli ve nadir bir örnek te ş kil etmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalı ş mada, Gören’in dört arabesk filmi, var olan toplumsal yapı ve ili ş ki a ğ larına dair sundu ğ u imgelemle ortaya koydu ğ u “kaçı ş ” stratejileri ba ğ lamında incelenmekte; böylelikle bu filmlerin “sinematografik dü ş ünce” üretme yolunda giri ş ti ğ i çaba ile arzu siyasetiyle nasıl eklemlendi ğ i tartı ş ılmaktadır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arzu Siyaseti · Türk Sineması · Siyasal Sinema

Özet

Türkiye’nin yakın siyasi tarihine bakıldı ğ ında 1970’li yıllar, “ba ş ka türlüsünün” mümkün oldu ğ u inancının hayatın her alanında kendisini gösterdi ğ i; toplumun farklı kesimlerinin birbirleriyle kar ş ıla ş an, kesi ş en, çatı ş an heterojen “arzu akı ş larının” kitlesel eylemlilikle bütünle ş ti ğ i; siyasetin gündelik hayat ve popüler kültürün her yanına da ğ ılan bir ço ğ ulla ş ma içinde kendisini gösterdi ğ i özel bir dönemdir. Dönemin Türk sinemasında ba ğ lamında ise, gündelik siyasetin imgelerinin sadece siyasal filmlerle sınırlı kalmayıp tecimsel sinemaya da ‘sızmı ş ’ olması, ço ğ unlukla arzuları “yerli-yurtlula ş tırmaya” yönelen ana akım sinema ve popüler kültürün arzu politikaları tarafından çevrelenip dönü ş türülmesinin olana ğ ını göstermesi açısından önemli ve nadir bir örnek te ş kil etmektedir. Bunlar arasında özellikle ayrıksı sayılabilecek bir damarı Ş erif Gören’in Orhan Gencebay ortaklı ğ ıyla üretti ğ i arabesk filmler olu ş turmaktadır. Gören’in geni ş halk kitlelerine ula ş abilecek popüler bir yol olan ama aynı zamanda derinde son derece politik bir “his” barındıran arabesk türüne dönemin sol siyasetinden donanımlar ekleyerek üretti ğ i filmlerin, genellikle birbirine kar ş ıt konumlandırılan siyasal sinema ve arabeskin birli ğ inden do ğ an yeni bir “rizom” ortaya çıkardı ğ ı söylenebilir. Bu çalı ş mada, Gören’in dört arabesk filmi, var olan toplumsal yapı ve ili ş ki a ğ larına dair sundu ğ u imgelemle ortaya koydu ğ u “kaçı ş ” stratejileri ba ğ lamında incelenmekte; böylelikle bu filmlerin “sinematografik dü ş ünce” üretme yolunda giri ş ti ğ i çaba ile arzu siyasetiyle nasıl eklemlendi ğ i tartı ş ılmaktadır.

🔖

Cite This Article

Aytaç, İ. D. (2019). Popüleri Çevreleyen “Arzu”: 1970’li Yıllar Türkiye’sinde Arzu Siyasetinin Ana Akım Sinemaya Yansımaları Bağlamında Şerif Gören Sinemasında Arabesk. SineFilozofi, Cilt: 4 Sayı: 7, 89–113. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.516106

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Birdal, S. (2013). “Arzu ve Politika: ’70’lere Dair Bir Haritalama Denemesi”. Toplum ve Bilim, 128, s.84-103.
  2. Deleuze, G. & Guattari, F. (2005). A Thousand Plateaus: Capitalism And Schizophrenia (Trans. B. Massumi, 11. Baskı). Minneapolis: University of Minnesota Press.
  3. Colebrook, C. (2013). Gilles Deleuze (Çev. C. Soydemir, 3. Baskı). [Elektronik Kitap]. İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
  4. Goodchild, P. (2005). Deleuze & Guattari: Arzu Politikasına Giriş (Çev. R. Öğdül). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  5. Güngör, N. (1993). Arabesk: Sosyokültürel Açıdan Arabesk Müzik (2. Basım). Ankara: Bilgi Yayınevi.
  6. Gürbilek, N. (2007). Vicdan ve Teknik. Vitrinde Yaşamak (4. Basım). İstanbul: Metis Yayınları, ss. 92-101.
  7. Holland, E. W. (2013). Deleuze ve Guattari'nin Anti-Oedipus'u: Şizoanalize Giriş (Çev. A. Utku & M. Erkan, 2. Basım). İstanbul: Otonom Yayıncılık.
  8. Hughes, J. (1997). Lines of Flight. İngiltere: Sheffield Academic Press.
  9. Karadoğan, A. (2005). Film Çeviriyorum Abi: Şerif Gören Sinemasında Öykü, Söylem ve Tematik Yapı. Ankara: Phoenix Yayınevi.
  10. Kayalı, K. (2006). Yönetmenler Çerçevesinde Türk Sineması. Ankara: Deniz Kitabevi.
  11. Kuyucak Esen, Ş. (2002). Türk Sinemasının Kilometre Taşları. İstanbul: Agora Kitaplığı.
  12. Marks, L. U. (1994). “A Deleuzian politics of hybrid cinema”. Screen, 35(3), pp. 244-264.
  13. Martin-Jones, D. (2009). “Demystifying Deleuze: French Philosophy Meets Contemporary U.S. Cinema”. W. Buckland (Ed.), Film Theory and Contemporary Hollywood Movies. NY: Routledge, pp. 214-233.
  14. Öztürk, S. (2018). Sinema Felsefesine Giriş: Film-Yapımı Felsefe. Ankara: Ütopya Yayınevi.
  15. Soydan, S. (Yapımcı) & Gören, Ş. (Yönetmen). (1978). Derdim Dünyadan Büyük [Sinema Filmi]. Türkiye: Gülşah Film.
  16. Soydan, S. (Yapımcı) & Gören, Ş. (Yönetmen). (1979). Aşkı Ben mi Yarattım? [Sinema Filmi]. Türkiye: Fatoş Film.
  17. Soydan, S. (Yapımcı) & Gören, Ş. (Yönetmen). (1979). Kır Gönlünün Zincirini [Sinema Filmi]. Türkiye: Gülşah Film.
  18. Soydan, S. (Yapımcı) & Gören, Ş. (Yönetmen). (1981). Feryada Gücüm Yok [Sinema Filmi]. Türkiye: Fatoş Film.
  19. Turan, Ö. (2013). “Bu Sayıda. Alternatif Tahayyüller, Devingenlik, Popülizm: 1970'ler İçin Bir Çerçeve Denemesi”, Toplum ve Bilim, 128, s.3-15.