Journals / SineFilozofi / 2026 / Sayı: 21

The Representation of Mikhail Bakhtin’s Carnivalesque Theory in the Context of the September 12 Coup: An Analysis of the Film Deli Deli Küpeli

Mihail Bahtin’in Karnavalesk Kavramının 12 Eylül Darbesi Bağlamında Temsili: Deli Deli Küpeli Filmi Üzerine Bir Çözümleme

Pages
86–98
Publication Date
2026-06-16
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This study aims to demonstrate, through an analysis of the film's narrative, that Deli Deli Küpeli aligns with Bakhtinian carnivalesque concept.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The September 12 Military Coup is one of the most important events in the political life of Türkiye.
📊
Key Findings & Data:The coup had a negative influence on the cinema sector of the country and started to be the subject of sdomestic movies in the mid-80s.
💡
Conclusion & Impact:This study aims to demonstrate, through an analysis of the film's narrative, that Deli Deli Küpeli aligns with Bakhtinian carnivalesque concept.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:12 Eylül Darbesi · Bahtin · Karnaval

Abstract

The September 12 Military Coup is one of the most important events in the political life of Türkiye. The coup had a negative influence on the cinema sector of the country and started to be the subject of sdomestic movies in the mid-80s. One of these movies is "Deli Deli Küpeli" (1986), starring Kemal Sunal. The movie is about the utopian order established by two lunatics who escaped from the mental hospital by taking another lunatic in the town with them. The union of tradesmen, bandits, and politicians who exploited the townspeople ended for a while until the ice was broken, and the inhabitants of the town participated in the absurd enthusiasm under the leadership of the lunatic district governor. This exuberant and cheerful utopian order filled with laughter is reminiscent of the carnivalesque concept proposed by the Russian thinker Bakhtin. The concepts introduced by Bakhtin—such as dialogism, polyphony, and the chronotope—are increasingly recognized as valuable analytical tools not only in literature but also in film studies. There is no doubt that the application of Bakhtinian concepts to cinematic art and film narrative represents a relatively recent trend in film studies. Among the Bakhtinian concepts that offer valuable analytical potential for film narrative, the concept of the carnival holds particular significance. Sunal's smile is the counterpart of Bakhtin's discourse "The carnival smile is the smile of the whole people" in Turkish cinema. This study aims to demonstrate, through an analysis of the film's narrative, that Deli Deli Küpeli aligns with Bakhtinian carnivalesque concept.

Özet

12 Eylül Askeri Darbesi, Türkiye’nin siyasal hayatındaki en önemli olaylardan birisidir. Darbe, ülke sinemasını olumsuz etkilemiş, 80’li yılların ortalarıyla birlikte de yerli filmlere konu olmaya başlamıştır. Bu filmlerden birisi de başrolünü Kemal Sunal’ın oynadığı Deli Deli Küpeli (1986) filmidir. Film, akıl hastanesinden kaçan iki delinin, kasabadaki bir diğer deliyi de yanlarına alarak kurdukları ütopik düzeni konu edinmektedir. Kasabalıyı sömüren esnaf, eşkıya ve siyasilerden oluşan birliktelik, buzlar çözülene kadar bir süreliğine son bulmuş, kasaba sakinleri deli kaymakamın öncülüğünde yaşanan absürt coşkuya ortak olmuştur. Bu coşkulu, neşeli ve kahkaha dolu ütopik düzen Rus düşünür Bahtin’in karnavalesk kavramını hatırlatmaktadır. Diyaloji, çokseslilik, kronotop gibi kavramları edebiyat dünyasına kazandıran Bahtin’in, tüm kavramlarının diğer sanat dallarına da katkı sunacağı düşünülmektedir. Kuşkusuz, sinema sanatına ve film anlatısına Bahtin’in kavramlarını dâhil etmek ise yeni gelişen bir durumdur. Bahtin’in film anlatısında faydalanılabilecek önemli kavramlarından birisi de karnavaldır. Sunal’ın gülüşü, Bahtin’in “Karnaval gülüşü tüm halkın gülüşüdür” söyleminin Türk sinemasındaki karşılığıdır. Bu çalışma Deli Deli Küpeli filminin Bahtinyen karnavalesk kavramına uygun olduğu sonucunu, filmin anlatısından hareketle ortaya koyma çabasındadır.

🔖

Cite This Article

Çiçek, A. C. (2026). The Representation of Mikhail Bakhtin’s Carnivalesque Theory in the Context of the September 12 Coup: An Analysis of the Film Deli Deli Küpeli. SineFilozofi, Sayı: 21, 86–98. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.1705567

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (30)

  1. Bahtin, M. (2004). Dostoyevski poetikasının sorunları (C. Soydemir, Çev.). Metis Yayınları.
  2. Bahtin, M. (2005). Rabelias ve dünyası (Ç. Öztek, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  3. Bahtin, M. (2016). Söylem türleri ve başka yazılar (O. N. Çiftçi, Çev.). Metis Yayınları.
  4. Bahtin, M. (2020). Karnavaldan romana edebiyat teorisinden dil felsefesine seçme yazılar – Mihail Bahtin (C. Soydemir, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  5. Başkurt, C. F. (1965). Buzlar çözülmeden. İnkılap ve Aka Kitabevleri.
  6. Çubukçu, A. (1993, Eylül). Çöküş romantizmi. Evrensel Kültür, (21), 26-29.
  7. Danow, D. K. (1995). The spirit of carnival: Magical realism and the grotesque. The University Press of Kentucky.
  8. Davis, R. K. (2014). Bakthin’s carnivalesque: A gauge of dialogism in Soviet and Post-Soviet cinema [Doktora tezi, Virginia Commonwealth University]. https://core.ac.uk/download/pdf/51290315.pdf
  9. Djinis, E. (2024). A brief history of how carnival is celebrated around the world. Smithsonian Magazine. https://www.smithsonianmag.com/history/a-brief-history-of-how-carnival-is-celebrated-around-the-world-180983771/
  10. Doğan, D. Ç. (2010, Bahar). Sinemanın toplum hayatındaki yeri ve denetimi. Hukuk Gündemi, 77-86.
  11. Fuery, P. (2000). New developments in film theory. Macmillan Press.
  12. Hiçdurmaz, M. (1998, Kış). Türk sinemasının gelişimi sürecinde sinema emekçilerinin örgütlenme sorunları. Yeni İnsan Yeni Sinema, (4), 117-119.
  13. Irzık, S. (2020). Önsöz. S. Irzık (Der.) ve M. Küçük (Yay. Haz.) içinde, Karnavaldan romana edebiyat teorisinden dil felsefesine seçme yazılar – Mihail Bahtin (C. Soydemir, Çev., ss. 9-32). Ayrıntı Yayınları.
  14. İçel, K. (1985). Kitle haberleşme hukuku. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  15. İlim, F. (2017). Bahtin diyaloji, karnaval ve politika. Ayrıntı Yayınları
  16. İnanoğlu, T. (2004). 5555 afişle Türk sineması. Kabalcı Yayınevi.
  17. Keskinsoy, E. (2010, Eylül). Bir ceza istemek. Altyazı, (98), 60-63.
  18. Lechte, J. (2006). Yapısalcılıktan postmoderniteye elli çağdaş düşünür (B. Yıldırım, Çev.). Açılım Kitap.
  19. Mutlu, E. (2005). Globalleşme, popüler kültür ve medya. Ütopya Yayınevi.
  20. Nayar, P. K. (2009). Contemporary literary and cultural theory: From structuralism to ecocriticism. Pearson.
  21. Özgüç, A. (2012). Ansiklopedik Türk filmleri sözlüğü. Horizon International.
  22. Sanders, B. (2001). Kahkahanın zaferi: Yıkıcı tarih olarak gülme (K. Atakay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  23. Sarı, M. (2020). Bahtinyen karnavalesk bağlamında kült film kavramı. Akdeniz İletişim Dergisi, (33), 230-250.
  24. Saydam, B. (2020). Türk sineması’nın tarihine genel bir bakış. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 18(36), 401-424.
  25. Scognamillo, G. (1988). Türk sinema tarihi (Cilt 2: 1960-1986). Metis Yayınları.
  26. Scognamillo, G. (2011). Giovanni Scognamillo’nun gözüyle Yeşilçam. Küre Yayınları.
  27. Sözen, M. F. (2009). Bakhtin’in romanda "karnavalesk" kavramı ve sinema. Akdeniz Sanat, 2(4), 65-86.
  28. Stam, R. (1992). Subversive pleasures: Bakhtin, cultural criticism, and film. The Johns Hopkins University Press.
  29. Tibet, K. (Yönetmen). (1986). Deli deli küpeli [Film]. Uğur Film.
  30. Yörü, G., & Öztürk, Z. (2023). Tiamat romanındaki karnavalesk unsurlar. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 4(1), 92-108.