Journals / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2026 / Sayı: 81

ASSOCIATION CULT IN ALAWISM/ QIZILBASH

ALEVÎ/KIZILBAŞLIK'TA OCAK KÜLTÜ

Pages
115–132
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In our study; we will present the generally accepted information about "the cult of association" in Alawism, the values carried by "the associations" in Alawi/Quzilbash society and the naming of associations according to their spiritual structuring to the attention of you researchers.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The understanding of the "Holiness of Association", which is considered to be one of the important beliefs of Turkish culture, has been kept alive till today as a historical heritage. "Association'' is the representative of presence and life.
📊
Key Findings & Data:The concept of "Association" which carries many meanings with it in Turkish history, also finds important theological and sociological responses in Alawi / Qizilbash societies bearing the traces of old Turkish beliefs.
💡
Conclusion & Impact:In our study; we will present the generally accepted information about "the cult of association" in Alawism, the values carried by "the associations" in Alawi/Quzilbash society and the naming of associations according to their spiritual structuring to the attention of you researchers.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The understanding of the "Holiness of Association", which is considered to be one of the important beliefs of Turkish culture, has been kept alive till today as a historical heritage. "Association'' is the representative of presence and life. The concept of "Association" which carries many meanings with it in Turkish history, also finds important theological and sociological responses in Alawi / Qizilbash societies bearing the traces of old Turkish beliefs. Beside the structuring formed by the leaders of their faith are expressed by the concept of "Association", " the leaders of faith" who are accepted as "seyyîd-i sâdât" sons have to be absolutely bound to an association. The "sanctity" of the associations in the Alawi / Qizilbash societies is in an indisputable position. For this reason, the individuals (candidates) belonging to the Alawi / Qizilbash society are obliged to be bound up with an association (engaged) and to carry out their activities through the "Dede", who are the representatives of association that these individuals depend on. "The associations" are religious structures that have also very functional positions in terms of the design of social life. In our study; we will present the generally accepted information about "the cult of association" in Alawism, the values carried by "the associations" in Alawi/Quzilbash society and the naming of associations according to their spiritual structuring to the attention of you researchers.

Özet

Türk kültürünün önemli inanışlarından sayılan "ocağın kutsallığı" anlayışı, tarihsel miras olarak günümüze kadar yaşatılmıştır. "Ocak" var olmanın ve hayatın temsilcisi durumundadır. Türk tarihinde birçok anlamları beraberinde taşımakta olan "ocak" kavramı, eski Türk inanışlarının izlerini taşıyan Alevî / Kızılbaş toplumlarında da önemli teolojik ve sosyolojik karşılıklar bulmaktadır. Kendi inanç önderlerinin oluşturduğu yapılanmalar "ocak" kavramıyla ifade edilmekle birlikte, "seyyîd-i sâdât" evlatları olarak kabul edilen "inanç önderleri" mutlak surette bir ocağa bağlı olmak durumundadırlar. Ocakların Alevî / Kızılbaş toplumlarında "kutsallıkları" tartışılmaz bir konumdadır. Bu sebeple Alevî / Kızılbaş toplumuna mensup bireyler (talipler) bir ocağa bağlı (intisap etmiş) olmak ve erkânlarını bağlı bulundukları ocağın temsilcisi olan "dede"ler aracılığıyla yürütmekle yükümlüdürler. "Ocaklar", sosyal hayatın dizaynı açısından da son derece işlevsel konumlara sahip olan dini yapılanmalardır. Çalışmamızda; Alevîlikteki "ocak kültü"nü, Alevî / Kızılbaş toplumunda "ocakların" taşıdıkları değerleri ve ocakların manevi yapılanmalarına göre adlandırılmaları hakkındaki genel kabul gören bilgileri araştırmacıların dikkatlerine sunacağız.

🔖

Cite This Article

ÇELİK, H., KIRTEKE, S. (2026). ASSOCIATION CULT IN ALAWISM/ QIZILBASH. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 81, 115–132. https://ajindex.com/articles/127477

References (26)

  1. Atalay, Adil Ali. (2011). İmam Câfer-î Sâdık Buyruğu. İstanbul:
  2. Can Yayınları.
  3. Bal, Hüseyin. (2002). Alevî Bektaşî Kültürü. Isparta: Fakülte Kitabevi. --. (2004). Alevî İslâm Yolu. İstanbul:
  4. Cem Vakfı Yayınları. --. (2014). Alevîliğin Tasavvufi Boyutu. Bursa: Sentez Yayınları.
  5. Bozkurt, Fuat. (2013). Buyruk -İmam Câfer-î Sâdık Buyruğu-. İstanbul:
  6. Kapı Yayınları.
  7. Boratav, Pertev Naili. (1984). Türk Halk Bilimi II 100 Soruda Türk Folkloru (İnanışlar, Töre ve Törenler, Oyunlar). İstanbul:
  8. Gerçek Yayınevi.
  9. Birdoğan, Nejat. (1995). Anadolu ve Balkanlarda Alevî Yerleşmesi. İstanbul:
  10. Mozaik Yayınları. --. (2013). Alevîlik -Anadolu'nun Gizli Kültürü-. İstanbul:
  11. Kaynak Yayınları.
  12. Çem, Munzur. (1999). Dersim'de Alevîlik. İstanbul:
  13. Peri Yayınları.
  14. Dedekargınoğlu, Hüseyin. (2012). Dede Gargın Süreğinde Cem. Ankara:
  15. Yurt Kitap Yayıncılık. Erdoğan, Kutluay. (1993). Alevîlik Bektaşîlik. İstanbul:
  16. İletişim Yayınları.
  17. Eğri, Osman. (2013). Alevî Bektaşî Yolu: Hak Muhammed Ali. İstanbul:
  18. Ufuk Yayınları.
  19. Er, Piri. (1998). Geleneksel Anadolu Alevîliği. Ankara:
  20. Ervak Yayınları. --. (2014). Yaşayan Alevîlik. Ankara:
  21. Barış Yayınları.
  22. Eröz, Mehmet. (1992). Eski Türk Dini (Gök Tanrı İnancı) ve Alevîlik-Bektaşîlik. İstanbul: Türk Dünyası Araştırma Vakfı Yayınları. --. (2014). Türkiye'de Alevîlik-Bektaşîlik. İstanbul:
  23. Ötüken Neşriyat. Fığlalı, Ethem Rûhi. (2006). Türkiye'de Alevîlik-Bektaşîlik. İzmir: İzmir İlâhiyat Vakfı Yayınları.
  24. Kalafat, Yaşar. (1990). Doğu Anadolu'da Eski Türk İnançlarının İzleri. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  25. Kaplan, Doğan. (2012). Yazılı Kaynaklarına Göre Alevîlik. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  26. Keleş, Ali. (2008). "Ortak Kimlik ve Müzik / 1980 Sonrası Alevî-Bektaş Uyanışı". Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kumartaşlıoğlu, Satı. (2012). "Türk Kültüründe Ateş ve Ocak Kültü". Doktora Tezi. Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. Onarlı, İsmail. (2000). "Dersim'de Bazı Gelenek ve İnanç Motifleri". Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi. Sayı 15, ss. 150- 190. Öztürk, Sezai. (1972). "Tunceli'de Alevîlik Üzerine Sosyolojik Bir Deneme". Yayımlanmamış Mezuniyet Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü. Özgül, Vatan. (2001). "Kiştim Marı (Evliyası) ve Tarik-Pençe Kavgası". Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma De