AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis study attempts to reveal how Turkish Islamic culture, which originated or developed in Turkestan and Anatolia from the mid-XIIIth century onwards, was carried to the Black Sea coast by Muslim Turkish Sufi dervishes (Alperen dervishes), and the role these dervishes played in the conquest and settlement process in the region.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The Mongol invasion period is recorded as a time of political and economic developments, as well as religious and social changes, along the Black Sea coast. The arrival of the Mongols in the Black Sea region, which was under the control of the Trebizond Greek State in the first half of the XIIIth century, led to significant developments. This study attempts to describe the religious and social situation of the Black Sea coast during this approximately one century period, defined as the Mongol invasion era in Anatolia, from a historical perspective. Indeed, throughout human history, the Middle Ages is the period in which religious life was most dynamic and intense. For Anatolia, the Mongol invasion had a profound impact during this period. The one century period extending from the mid-XIIIth to the mid-XIVth century led to radical changes in the religious, social, and political structures of the region. As a result of the developments during this period, representatives of Turkish Islamic culture who reached the Black Sea coasts, unlike the systematic settlement (colonization) activities organized by the state, went beyond their traditional duties through individual initiatives within their own groups, adopting the identity of Alperen (warrior) alongside their dervish identity, and participated in conquests with this consciousness. This study attempts to reveal how Turkish Islamic culture, which originated or developed in Turkestan and Anatolia from the mid-XIIIth century onwards, was carried to the Black Sea coast by Muslim Turkish Sufi dervishes (Alperen dervishes), and the role these dervishes played in the conquest and settlement process in the region.
Özet
Moğol İstilası dönemi, Karadeniz kıyılarında siyasi ve ekonomik gelişmelerin yanı sıra dini ve sosyal değişimlerin de yaşandığı bir dönem olarak kayda geçmiştir. XIII. yüzyılın ilk yarısında Trabzon Rum Devleti’nin hâkim olduğu Karadeniz kıyılarında Moğolların gelmesi ile birlikte ciddi gelişmeler ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Anadolu’da Moğol istilası çağı olarak tanımlanan yaklaşık bir asırlık dönem içerisinde, Karadeniz kıyılarının dini ve sosyal durumu, tarihsel bir bakış açısıyla ele alınarak bölgedeki durum tasvir edilmeye çalışmıştır. Nitekim insanlık tarihi boyunca Orta Çağ, dini yaşamın en hareketli ve yoğun yaşandığı dönemdir. Anadolu içinse bu çağ içerisinde Moğol istilasının derin bir etkisi vardır. XIII. yüzyıl ortalarından XIV. yüzyılın ortalarına kadar uzanan bir asırlık dönem, bölgedeki dini, sosyal ve siyasi yapılarda köklü değişikliklere yol açmıştır. Bu dönemde yaşanan gelişmeler sonucunda Karadeniz kıyılarına ulaşan Türk İslam kültürünün temsilcileri, devlet tarafından organize edilen sistematik iskân (kolonizasyon) faaliyetlerinin aksine, kendi zümreleri içerisinde bireysel girişimlerle, geleneksel görevlerinin ötesine geçerek, dervişliğin yanı sıra Alperenlik kimliğini de benimsemiş ve bu bilinçle fetihlere katılmışlardır. XIII. yüzyıl ortalarından itibaren Türkistan ve Anadolu’da doğan veya gelişen Türk İslam kültürünün, Müslüman Türk tasavvuf ehli Alperen dervişler tarafından Karadeniz kıyılarına taşınması ve bu dervişlerin bölgedeki fetih ve iskân sürecinde oynadığı rol çalışmada ortaya koyulmaya çalışmıştır.