AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings reveal that rapid program expansion has coincided with declining student achievement rankings and lower enrollment rates in some private universities.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study evaluated the development, student profile, academic staffing structure, and educational quality of HEVT programs in Türkiye between 2019 and 2025. Vehicle sales in Türkiye reached 1.37 million units in 2025, with hybrid and electric vehicles accounting for 27.2% and 17.7% of the market, respectively, continuing their upward market trend. Furthermore, the domestic production of these vehicles in Türkiye creates a demand for qualified technical personnel in after-sales service, maintenance, and repair sectors. To meet this demand, Hybrid and Electric Vehicle Technology (HEVT) programs have expanded rapidly since 2019, reaching 20 programs with a capacity of 867 students by 2025. However, this rapid growth has raised concerns about educational quality. In this study, the quality of education offered in HEVT programs has been investigated based on student profiles as well as the number and qualifications of academic staff. The findings reveal that rapid program expansion has coincided with declining student achievement rankings and lower enrollment rates in some private universities. Moreover, some institutions do not meet the minimum academic staffing requirements and employ faculty with limited or no field relevance. Finally, a vocational competency-based HEVT curriculum was developed in accordance with the criteria of the Vocational Education Evaluation and Accreditation Association, emphasizing a balanced integration of theory and practice, elective course diversity, and compulsory internships to support professional readiness.
Özet
Türkiye’de toplam araç satışları 2025 yılında 1.368.400 adede ulaşmış olup, hibrit ve elektrikli araçlar pazarın sırasıyla %27,2 ve %17,7’sini oluşturmaktadır. Hibrit ve elektrikli araçların pazar payı son yıllarda istikrarlı bir artış göstermiştir. İthalatın yanı sıra Türkiye’de hibrit, plug-in hibrit ve tamamen elektrikli araçların yerli üretimi de gerçekleştirilmektedir. Bu durum, satış sonrası hizmetler, bakım ve onarım sektörlerinde nitelikli teknik personel ihtiyacını artırmaktadır. Bu talebi karşılamak amacıyla, 2019 yılından itibaren meslek yüksekokulları bünyesinde Hibrit ve Elektrikli Taşıtlar Teknolojisi (HEVT) programları açılmış; 2025 yılı itibarıyla program sayısı 20’ye, toplam kontenjan ise 867 öğrenciye ulaşmıştır. Ancak, ilgili eğitim programlarının kısa sürede hızla artması, eğitim kalitesi konusunda endişelere yol açmıştır. Bu çalışmada, HEVT programlarında sunulan eğitimin kalitesi, öğrenci profilleri ile akademik personelin sayısı ve nitelikleri temel alınarak incelenmiştir. Bulgular, program kontenjanlarının artmasına paralel olarak öğrenci başarı sıralamalarının düştüğünü ve bazı vakıf üniversitelerinde doluluk oranlarının azaldığını göstermektedir. Ayrıca, bazı devlet üniversitelerinde akademik personel sayısının Türkiye Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen asgari kriterlerin altında kaldığı ve vakıf üniversitelerinde alan uyumu düşük ya da alan dışı görevlendirmelerin yapıldığı tespit edilmiştir. Son olarak, çalışma kapsamında Mesleki Eğitim Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (MEDEK) kriterlerine uygun olarak HEVT programı için mesleki yeterlilik temelli bir öğretim planı önerisi geliştirilmiştir. Öğretim planının tasarımında, teorik bilgi ile uygulamalı beceriler arasında denge kurulmasına, seçmeli dersler aracılığıyla öğrenci deneyiminin çeşitlendirilmesine ve zorunlu staj uygulamaları ile meslek hayatına geçişin desteklenmesine önem verilmiştir.