AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe aim of this study is to evaluate the Apollonia game board in detail—its archaeological context, technical features, and placement within reused architectural material—and to offer a comprehensive interpretation of the cultural distribution and significance of Nine Men’s Morris through comparative analysis.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines a Nine Men’s Morris (Merels) game board incised on a stone block reused within the fortification wall of the ancient city of Apollonia ad Rhyndacum (Gölyazı). Nine Men’s Morris is considered one of the oldest known strategy and board games of the ancient world, known under various names throughout history and across different regions. The carefully smoothed and worked surface of the Apollonia example suggests that the stone originally served as a game board before being repurposed as spolia. Its configuration of three concentric squares connected by axial lines conforms to the classical Merels scheme and demonstrates that the game was known in Anatolia at least from the Roman period onward. The find provides valuable insight into the intellectual and recreational aspects of daily life in Apollonia and represents one of the few archaeologically documented game boards from the region of Bithynia. When considered alongside comparable examples from the wider Mediterranean world, it sheds light on the continuity and diffusion of gaming practices in Anatolia. The aim of this study is to evaluate the Apollonia game board in detail—its archaeological context, technical features, and placement within reused architectural material—and to offer a comprehensive interpretation of the cultural distribution and significance of Nine Men’s Morris through comparative analysis.
Özet
Bu çalışma, Apollonia ad Rhyndacum (Gölyazı) Antik Kenti’nde sur duvarında devşirme blok olarak kullanılmış bir taş üzerinde yer alan dokuz taş (Nine Men’s Morris / Merels) oyun düzenini ele almaktadır. Antik dünyanın en eski strateji ve masa oyunlarından biri olarak kabul edilen dokuz taş, farklı dönemlerde çeşitli adlarla anılmış ve geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Apollonia’da belgelenen örneğin yüzeyinin özenle işlenmiş olması, taşın devşirme kullanımından önce özgün bir oyun tablası olarak değerlendirildiğini göstermektedir. İç içe geçmiş karelerden oluşan düzeniyle klasik Merels şemasını yansıtan bu buluntu, oyunun Roma Dönemi’nden itibaren Anadolu’da da bilindiğine işaret etmektedir. Söz konusu taş, Apollonia’daki sosyal yaşamın entelektüel ve rekreatif yönüne dair önemli bir gösterge niteliği taşımaktadır. Aynı zamanda Bithynia Bölgesi’nden bilinen sınırlı sayıdaki oyun tablası arasında yer alarak bölgedeki oyun kültürünün sürekliliğine ışık tutmaktadır. Çalışmanın amacı, bu oyun tablasını arkeolojik konteksti, teknik özellikleri ve devşirme malzeme içindeki konumuyla ayrıntılı biçimde değerlendirerek, Anadolu ve Akdeniz dünyasındaki benzer örneklerle karşılaştırmak ve dokuz taş oyununun kültürel yayılımı üzerine bütüncül bir yorum ortaya koymaktır.