Journals / Rast Müzikoloji Dergisi / 2026 / Volume: 4 Issue: 1

Benâî ve Mûsikî Risalesinde Makâm Kavramı

Pages
—
Publication Date
2016-04-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmadaki amacımız, tarihi kaynak niteliği taşıyan bu eseri araştırmacılara tanıtarak mûsikî literatürüne kazandırmaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:15. yüzyıl için tarihi kaynak özelliği taşıyan Mûsikî Risâlesi Herat Türklerinden olan Benâî tarafından h.888/ m. 1483 yılında Farsça olarak kaleme alınan ve Türk mûsikîsi konularını işleyen bir nazariyat kitabıdır.
📊
Key Findings & Data:Benâî eserinde tel bölünmeleri, makâm (devirler), âvâzeleri, şu’beler başta olmak üzere birçok nazariyat konusuna yer vermiştir.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmadaki amacımız, tarihi kaynak niteliği taşıyan bu eseri araştırmacılara tanıtarak mûsikî literatürüne kazandırmaktır.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Müzikoloji · Benâî · Risâle

Özet

15. yüzyıl için tarihi kaynak özelliği taşıyan Mûsikî Risâlesi Herat Türklerinden olan Benâî tarafından h.888/ m. 1483 yılında Farsça olarak kaleme alınan ve Türk mûsikîsi konularını işleyen bir nazariyat kitabıdır. Benâî eserinde tel bölünmeleri, makâm (devirler), âvâzeleri, şu’beler başta olmak üzere birçok nazariyat konusuna yer vermiştir. Çalışmada esas aldığımız konu risâle içerisinde yer alan makâmlar konusudur. Benâî eserinde meşhur on iki devir üzerinde durmuştur. Bu devirleri özel daireler yerine kendi hazırladığı bir tablo üzerinde ebced sembolleri ile göstermeyi tercih etmiş ve tabaka birleşimleri ile açıklamıştır. Bu on iki devri anlatırken önce müellifin verdiği şekil ile ardından konunun daha rahat anlaşılması için Arel- Ezgi-Uzdilek nazariyatı üzerinden gösterdik. Safiyyüddîn-i Urmevî, Abdülkâdir Merâgî ve Alişah b. Hacı Büke gibi önemli isimleri eseri içerisinde zikreden ve referans olarak kullanan Benâî için sistemci okulun takipçileri arasında olduğunu söyleyebiliriz. Çalışmadaki amacımız, tarihi kaynak niteliği taşıyan bu eseri araştırmacılara tanıtarak mûsikî literatürüne kazandırmaktır.

🔖

Cite This Article

Köprülü, G., *, G. K. (2016). Benâî ve Mûsikî Risalesinde Makâm Kavramı. Rast Müzikoloji Dergisi, Volume: 4 Issue: 1. https://ajindex.com/articles/1242644

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Arat, R. R. (2000). Baburnâme, Ankara, ISBN: 975-17-2404-X: Sera Ofset Matbaa. Arel, H. S. (1968). Türk Mûsikîsi Nazariyatı Dersleri, İstanbul, İleri Türk Musikisi Konservatuvarı Yayınları:2. Benâî, (888). Mûsikî Risâlesi, Tahran Merkez Neşr-i Danişgâhı, Tahran. Güray, C. (2012). Bin Yılın Mirası Makâmı Var Eden Döngü: Edvâr Geleneği, İstanbul, ISBN: 9786054518166: Pan Yayınevi.
  2. Kaçar, G. Y. (2012). Türk Mûsikîsi Rehberi, Ankara, ISBN: 978-605-5985-41-7:
  3. Maya Akademi. Özkan, İ. H. (2006). Türk Mûsikîsi Nazariyatı ve Usûlleri, (3. Baskı), İstanbul, ISBN: 975-437- 017-6:
  4. Ötüken Neşriyat. Şahin, M. (2013). Orta Çağda Herât Bölgesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi,
  5. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat. Şahin, M. (2013). Timur İmp. Müzik Eğlence Kültürü ve Yetişen Ünlü Müzisyenler, Hıstory Studıes Internatıonal Journal Of Hıstory, 5/2, s.430. Uslu, R. (1997).
  6. Herat Tarihi, İstanbul, (Fotokopi nüshadır).