Journals / Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2020 / Cilt: 24 - Sayı: 3

SOVYET DÖNEMİNDE OKUTULAN TARİH DERS KİTAPLARINDA AZERBAYCAN HALKININ ETNİK KÖKENİNE VE DİLİNE YAKLAŞIM (1960-1990)

Pages
565–574
Publication Date
2020-12-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu dil Türk dilleri ailesine dâhil “Azerbaycan dili”dir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Sovyet döneminde, 1960-1990 yılları arasında Azerbaycan’da okutulan tarih ders kitaplarında Azerbaycan halkının etnik kökenine ve diline yaklaşım Sovyet resmi bakış açısının bir yansıması olarak, herhangi bir etnik köken ile bağ kurulmaksızın, Azerbaycan halkının tarihin en eski dönemlerinden itibaren Azerbaycan halkı olarak varlığını sürdürdüğü yönündedir.
📊
Key Findings & Data:Söz konusu asırlarda Azerbaycan’a gelerek yerleşen göçebe Türkmen sayısındaki artış Azerbaycan’da Türk dilinin rolünü artırmış, bu dil gittikçe Azerbaycan’ın kadim dilleri olan “Azeri” ve “Aran” dilleri üzerinde baskı kurarak ülkenin tamamı için ortak bir dil halini almıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu dil Türk dilleri ailesine dâhil “Azerbaycan dili”dir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Azerbaycan SSC · Azerbaycan Türkçesi · Azerbaycan dili

Özet

Sovyet döneminde, 1960-1990 yılları arasında Azerbaycan’da okutulan tarih ders kitaplarında Azerbaycan halkının etnik kökenine ve diline yaklaşım Sovyet resmi bakış açısının bir yansıması olarak, herhangi bir etnik köken ile bağ kurulmaksızın, Azerbaycan halkının tarihin en eski dönemlerinden itibaren Azerbaycan halkı olarak varlığını sürdürdüğü yönündedir. Göçebe Türklerin tarihsel süreç içerisinde kuzeyden Azerbaycan’a akınlarda bulunmaları ve buraya yerleşerek yerleşik hayatı benimsemeleri, bu halkın medeni bakımdan kendilerinden daha ileri seviyede olan Azerbaycan halkının medeni tesiri altına girmeleriyle sonuçlanmıştır. Özellikle V-VIII ve XI-XII. asırlarda Azerbaycan’a yönelik Türk göçlerinin yoğunluk kazanması, Azerbaycan dilinde Türk diline ait unsurların artmasına yol açsa da Azerbaycan halkı kendi tarihsel ve özgün varlığını koruyup sürdürmüştür. Söz konusu asırlarda Azerbaycan’a gelerek yerleşen göçebe Türkmen sayısındaki artış Azerbaycan’da Türk dilinin rolünü artırmış, bu dil gittikçe Azerbaycan’ın kadim dilleri olan “Azeri” ve “Aran” dilleri üzerinde baskı kurarak ülkenin tamamı için ortak bir dil halini almıştır. Bu dil Türk dilleri ailesine dâhil “Azerbaycan dili”dir.

🔖

Cite This Article

TURAN, R. (2020). SOVYET DÖNEMİNDE OKUTULAN TARİH DERS KİTAPLARINDA AZERBAYCAN HALKININ ETNİK KÖKENİNE VE DİLİNE YAKLAŞIM (1960-1990). Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 3, 565–574. https://ajindex.com/articles/124242

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (7)

  1. Ağayev, E. (2013). Azerbaycan’ın etnik yapısı. Yeni Türkiye, 53: 1030-1048.
  2. Aliyarlı, S. (1996). Azerbaycan tarihi, uzak geçmişten 1870’ci yıllara kadar. Bakü: Azerbaycan Neşriyatı. Balayev, A. H., Budagov, B. E., Bünyadov, Z. M., Velihanlı, N. M., Eliyev, İ. H., Eliyev, F. M., Efendiyev, O. E., Ehmedov, G. M. ve İsmayılov, M. E. (1993). Azerbaycan tarihi. Bakü: Elm Neşriyat. Ceferov, N. (2005). Azerbaycanşünaslığın esasları. Bakü: Pedagogika. Fragner, B. G. (2004). Sovyet milliyetçiliği: Orta Asya’nın bağımsız cumhuriyetlerine kalan ideolojik miras, Orta Asya ve İslam Dünyasında Kimlik Politikaları. 20. yüzyılda milliyetçilik, etnisite ve emek, W. V. Schendel ve E. J. Zurcher (eds.). İstanbul: İletişim Yayınevi, 23-48.
  3. Geybullayev, G. (1991). K. Etnoqenezu Azerbaydjantsev. Bakü: Elm Neşriyat. Geybullayev, G. (2009). Kadim Türkler ve Ermenistan. İstanbul:
  4. Turan Kültür Vakfı. Guliyev, E. N. ve Memmedov, E. İ. (1964). Azerbaycan tarihi 7-8 sınıflar için. Bakü: Azerbaycan Devlet Tedris-Pedagoji Edebiyyatı Neşriyatı. Guliyev, E.N. (1981). Azerbaycan tarihi, 7-8. sınıflar için ders kitabı. Bakü: Maarif Neşriyatı. Guliyev, E. N. ve Ezizov, T. E. (1990). Azerbaycan tarihi 8-9. Bakü: Maarif Neşriyatı. Hacısalihoğlu, F. (2017). Sovyetik ulus ve devlet yaratım sürecinde tarihyazımı. Dede Korkut’un İzinde 30 Yıl, Prof. Dr. Üçler Bulduk’a Armağan Türk tarihine dair yazılar, A. Demir (ed.). Ankara: Gece Kitaplığı, 427-440.
  5. Hüseynov, İ. E., İbrahimov, Z. İ., Guliyev, E. N., Tokarjevski, E. A. ve Şerifli, M. H. (1958).
  6. Azerbaycan tarihi, I. Cilt en kadim zamanlardan Azerbaycan’ın Rusya’ya ilhakına kadar. Bakü: Azerbaycan SSC İlimler Akademiyası Neşriyatı. Hüseynov, İ. E., Sumbatzade, A. S., Guliyev, E. N., ve Tokarjevski, E. A. (1960). Azerbaycan tarihi, orta mektep için ders vesaiti. Bakü: Devlet Tedris Pedagoji-Edebiyyatı Neşriyatı. Istoriya Azerbaydjana (Maket) (1954). Bakü: Akademiya Nauk Azerbaydjanskoy SSR Institut Istorii i Filosofi. Karasar, N. (1984). Bilimsel araştırma metodu. Ankara:
  7. Hacettepe Taş Kitapçılık. Mahmudov, Y., Yusifov, Y. ve Eliyev, R. (1994). Azerbaycan tarihi, 7. sınıf için ders kitabı. Bakü: Öğretmen Neşriyatı. Mahmutlu, Y., Memmedov, S., Piriyev, V. ve Gocayev, E. (2001). Azerbaycan tarihi, 8. sınıf için ders kitabı. Bakü: Tahsil Neşriyatı. Mahmutlu, Y. M., Helilov, R. Z., Ağayev, S. A. Gocayev, E. E., Gemberov, S. M., Memmedova, Ş. B., Elişova, H. K. ve Hubyarov, B. E. (2001). Orta asırlar tarihi, umumtehsil mekteplerinin 7. sınıfı için ders