AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this context, the study focuses on how individuals perceive AI-supported religious applications, how these tools function in religious coping processes, how they are reflected in community consciousness and the sense of belonging, and how they are associated with traditional structures of religious authority.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
In the contemporary digital age, artificial intelligence (AI) technologies are increasingly becoming part of social, cultural, educational, and religious life. The growing use of AI-supported digital tools has also influenced areas traditionally associated with face-to-face guidance, embodied practice, communal participation, and spiritual authority. Religion and religious healing practices are among the areas in which this transformation has become increasingly visible. Digital prayer reminders, religious content platforms, Qur’anic and hadith search tools, AI-supported counseling systems, and personalized spiritual content have begun to shape how individuals’ access, interpret, and experience religious practices. Religious healing practices have historically been connected with prayer, dhikr, spiritual counseling, dream interpretation, collective rituals, and guidance from religious authorities. These practices are not only individual acts of belief; they are also closely related to meaning-making, religious coping, community consciousness, and the sense of belonging. With the development of AI-supported digital systems, these practices are now being experienced in new ways. AI does not simply transfer religious content to digital environments; it also enables faster access to religious knowledge, offers personalized recommendations, and supports individuals in organizing their daily religious routines. However, this transformation also raises important questions about the reliability of religious content, the role of traditional religious authority, the preservation of communal religious experience, and the perceived sincerity and religious meaningfulness of digital practices. This study aims to examine the role of artificial intelligence in religious healing practices and to analyze how AI-supported digital tools are related to individuals’ belief systems. Rather than approaching AI as either a direct threat to religion or a completely neutral technological tool, the study evaluates it as a form of digital support that may reshape how religious practices are accessed, organized, and interpreted. In this context, the study focuses on how individuals perceive AI-supported religious applications, how these tools function in religious coping processes, how they are reflected in community consciousness and the sense of belonging, and how they are associated with traditional structures of religious authority.
Özet
Bu araştırmanın amacı, dinî şifa uygulamalarında yapay zekânın bireylerin inanç sistemleri üzerindeki rolünü incelemektir. Bu bağlamda çalışma, yapay zekâ destekli dinî uygulamaların bireyler tarafından nasıl algılandığını, dinî başa çıkma süreçlerindeki rolünü, cemaat bilinci ve bu uygulamaların geleneksel dinî otorite yapılarıyla ilişkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma nitel yöntemle tasarlanmış olup Ankara ili Mamak ilçesinde farklı yaş ve meslek gruplarından seçilen 15 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak katılımcı çeşitliliği sağlanmış; elde edilen veriler nitel içerik analizi yöntemiyle sistematik biçimde çözümlenmiştir. Analiz sürecinde katılımcı ifadeleri tematik olarak sınıflandırılmış ve yapay zekâ ile dinî şifa uygulamaları arasındaki ilişkinin çok boyutlu yapısı ortaya konmuştur. Bulgular, katılımcıların yapay zekâyı dinî şifa süreçlerinde tamamlayıcı ve kolaylaştırıcı bir araç olarak gördüklerini; özellikle erişilebilirlik, zaman-mekân bağımsızlığı ve kişiselleştirilmiş içerik sunma açısından olumlu değerlendirdiklerini göstermektedir. Bununla birlikte ritüellerin mekanikleşmesi, kolektif ibadet deneyiminin zayıflaması, cemaat bilincinin aşınması ve otoritenin dijitalleşmesine yönelik önemli endişeler de dile getirilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunu, yapay zekâ destekli sistemlerin etik ilkelere uygun biçimde tasarlanması, dinî kaynaklarla denetlenmesi ve kurumsal rehberlik altında geliştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak çalışma, yapay zekânın inancın yerine geçen bir unsur olmadığını; ancak dinî deneyimin icra edilme ve algılanma biçimlerini yeniden şekillendiren teknolojik bir aracılık zemini sunduğunu göstermektedir. Bu dönüşümün sağlıklı biçimde yönetilebilmesi için teknolojik yenilik ile manevî derinlik arasındaki dengenin korunması gerektiği ortaya konmuştur.