Journals / Şarkiyat Mecmuası / 2025 / Sayı: 46

A Scream in Occupied Cairo: Muhammad Jibril’s Muhammad Jalas

İşgal Kahiresi’nde Bir Çığlık: Muhammed Cibrîl’in Muhammed Ca‘las’ı

Hüseyin Yazıcı(Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi Yabancı Diller Eğitimi Bölüm Başkanı)0000-0002-2480-2572
Pages
121–144
Publication Date
2025-04-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In the story we analyze, the society witnessed an impressive story of resistance in the midst of a long period of despair and frustration between the Jews and the helpless Egyptian government.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Muhammad Jibril began to use his name in Arab literature, particularly in Egyptian literature, in the last quarter of the 20th century.
📊
Key Findings & Data:He can be described as a prominent figure who left his mark on the city of Alexandria, writing significant works in both the novel and short story genres.
💡
Conclusion & Impact:In the story we analyze, the society witnessed an impressive story of resistance in the midst of a long period of despair and frustration between the Jews and the helpless Egyptian government.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arap edebiyatı · Yahudi Mahallesi · İnsan Dramı

Abstract

Muhammad Jibril began to use his name in Arab literature, particularly in Egyptian literature, in the last quarter of the 20th century. He can be described as a prominent figure who left his mark on the city of Alexandria, writing significant works in both the novel and short story genres. In some of his writings, he symbolizes the Jewish involvement in contemporary issues such as the Israeli-Palestinian conflict and the Israeli-Arab dispute, consistently siding with the Palestinians. He even depicts Israel as a state that tries convincing others of the lies it has fabricated. The story of “The Jewish Neighborhood” touches on a sensitive subject and describes the struggle of Muhammad Jalas, who represents the resistance of an occupied community against the injustices caused by the Jewish community in occupied Cairo. This study briefly examines the historical context of Jews in Egypt and other periods are briefly examined, alongside the role of the British, who protected the Jews during the occupation of Cairo. This provides a foundational foundation for story analysis. The tensions between the minority and majority populations in occupied Cairo are also considered. The primary source for this study is Jibril’s collection titled “Jewish Neighborhood,” particularly focusing on the eponymous story. Naturally, a sense of anxiety and hopelessness has always dominated the human experience of being caught between East and West. In the story we analyze, the society witnessed an impressive story of resistance in the midst of a long period of despair and frustration between the Jews and the helpless Egyptian government.

Özet

Muhammed Cibrîl, 20. asrın son çeyreğinden itibaren genel olarak Arap edebiyatı özel olarak da Mısır Arap edebiyatında kendisinden söz ettirmeye başlamıştır. Edebiyatını İskenderiye şehrine damga vurmuş bir şahsiyet olarak da tanımlayabileceğimiz Cibrîl, hem roman hem kısa hikâye alanında önemli eserler kaleme almıştır. Yazdığı bazı eserlerinde -günümüzün de önemli bir sorunu olan- İsrail-Filistin, İsrail-Arap sorunlarının bir tarafı olan Yahudileri sembolize etmiş, hep Filistin halkının yanında yer almış hatta İsrail’i ‘başkalarını kendilerinin uydurduğu yalanlara inandırmaya çalışan bir devlet’ olarak tarif etmiştir. “Yahudi Mahallesi” adlı hikâyede hassas bir konuya değinilmiş ve işgal Kahire’sinde, Yahudi toplumu tarafından uğradığı haksızlıklar karşısında, işgale uğrayan bir toplumun kendi başına direnişini temsil eden Muhammed Ca‘las’ın mücadelesi anlatılmıştır. Çalışmada öncelikle Mısır’da ve diğer dönemlerde Yahudilerin tarihi kısaca ele alınmış, Yahudileri himaye eden İngilizlerin işgalindeki Kahire’ye değinilmiş, böylece hikâyenin tahlilinden önce bir alt zemin oluşturulmuştur. Bu arada işgal Kahire’sinde azınlık ve çoğunluk arasındaki gerilim de değerlendirmeler arasında yer almıştır. Çalışmada asıl kaynağımız Muhammed Cibrîl’in Yahudi Mahallesi adlı koleksiyonu ile aynı adı taşıyan “Yahudi Mahallesi” adlı hikâyesidir. Doğu ile Batı arasında sıkışmış olan insanda tabii olarak bir endişe, bir umutsuzluk her zaman hâkim olmuştur. Tahlil ettiğimiz hikâyede de halk; Yahudiler ve çaresiz Mısır hükümeti arasında uzun zamandır süregelen umutsuzluk ve hayal kırıklığı içindeyken etkileyici bir direniş hikâyesini yaşamıştır.

🔖

Cite This Article

Yazıcı, H., *, H. Y. (2025). A Scream in Occupied Cairo: Muhammad Jibril’s Muhammad Jalas. Şarkiyat Mecmuası, Sayı: 46, 121–144. https://doi.org/10.26650/jos.1602940

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (50)

  1. Ağaoğlu, Adalet, Sessizliğin Sesi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1978. google scholar
  2. Arslantaş, Nuh, Mısır’da Türkler, Araplar ve Yahudiler, İstanbul: İz Yayıncılık, 2015. google scholar
  3. Cibril, Muhammed, Hâretü’l-Yehûd. Müntedâ Mektebeti’l-İskenderiyye google scholar
  4. Cohen, Julia Philips, Osmanlılaşmak: Modern Çağda Sefarad Yahudileri ve İmparatorluk Yurttaşlığı. çev: Feyyaz Şahin. İstanbul: Alfa Yayınları, 2017. google scholar
  5. Er, Rahmi, Modern Mısır Romanı 1914-1944. Ankara, Hece Yayınları, 1997. google scholar
  6. Gencer, Ali İhsan, “Berlin Antlaşması”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.5 (İstanbul: TDV Yayınları, 1992): 516-517. google scholar
  7. Gürkan, Salime Leyla, Yahudilik. İstanbul: İsam Yayınları, 2010. google scholar
  8. Jean-Paul Sartre, Edebiyat Nedir. çev: Bertan Onaran. İstanbul: Can Yayınları, 2011. google scholar
  9. Kaplan, Mehmet, Hikâye Tahlilleri. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2002. google scholar
  10. Karcı, Bayram, “Eleştirel Gerçekçi Bilgi Teorileri”, Turkish Academic Research Review 2/3, (Aralık 2017): 89-108. google scholar
  11. Kraemer, David, Rabbinic Judaism: Space and Place. Routledge, 2016. google scholar
  12. Lekesiz, Ömer, Yeni Türk Edebiyatında Öykü 4. İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2001. google scholar
  13. “Muhammed Cibrîl ve Âlemuhu’l-Kasasî”, Kitâbu Esvât 3, Zakâzîk: Minerva, 1982. google scholar
  14. Özçelik, Fatih ve Öztürk, Mustafa, “İngiltere’nin Mısır’ı İşgali ve “Taçsız Hükümdar”, Lord Cromer’in Mısır İdaresi (Eylül 1883-Mart 1909)”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31/1 (Ocak 2021), s. 477-494. google scholar
  15. Seferova, Günay, “Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Yahudilerin Altın Çağı”, XVIII. Türk Tarihi Kongresi III. Cilt, 563-579. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2022. google scholar
  16. Sinanoğlu, Mustafa, “Karâîlik”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.2: 424-426. İstanbul: TDV Yayınları, 2001. google scholar
  17. Törenek, Mehmet, Türk Romanında İşgal İstanbul’u. İstanbul: Kitabevi Yayınları,2002. google scholar
  18. Ubeyd, Şihâte, Ders Mu’lim. Kahire: Ed-Dâru’l-Kavmiyye, 1964. google scholar
  19. Yıldırım, Yılmaz, “Kemal Tahir’in Tarih Anlayışı ve Yöntemi”, Kemal Tahir 100 Yaşında, içinde 221-230. Ankara, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2010. google scholar
  20. Yılmaz, Hatice, “Yahudilikte Günah Kavramı ve Büyük Günahlar”. Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2019. google scholar
  21. “Arap Ülkeleriyle İsrail’in Son Savaşı: Yom Kipur”, Erişim 24 Temmuz 2024, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ arap-ulkeleriyle-israilin-son-savasi-yom-kippur/1274291. google scholar
  22. “Aşkenaz ve Sefarad Yahudileri Kimlerdir”, Erişim 24 Ağustos 2024, https://www.turkyahudileri.com/content-page.php?lang=tr&page=askenaz-ve-sefarad-yahudileri-kimlerdir&category=. google scholar
  23. “Bir Ülkenin Doğuşu: 1919 Mısır Devrimi”, Erişim 21 Temmuz 2024, https://www.gzt.com/mecra/bir-ulkenin-dogusu-1919-misir-devrimi-3493672. google scholar
  24. “Deleuze, Minör Edebiyat ve Üslup Sorunu”, Erişim 10 Eylül 2024, https://birikimdergisi.com/guncel/9214/ deleuze-minor-edebiyat-ve-uslup-sorunu. google scholar
  25. “Empati ve Sempati”, Erişim 22 Temmuz 2024, https://www.kemalarikan.com/empati-ve-sempati.html. google scholar
  26. “Irena Sendler’ın İnanılmaz Hikâyesi: Life in a Jar”, Erişim 24 Kasım 2024, https://gaiadergi.com/irena-sendlerin-inanilmaz-hikâyesi-life-in-a-jar/. google scholar
  27. “İşgal ve Travma: Mütareke Yıllarında İstanbul’da Hayat”, Erişim 13 Temmuz 2024, https://www.magmadergisi. com/turkiye-tarihi/isgal-ve-travma-mutareke-yillarinda-istanbulda-hayat google scholar
  28. “Maltız Olayı”, Erişim 15 Temmuz 2024, https://tr.wikipedia.org/wiki/Malt%C4%B1z_Olay%C4%B1#:~:text=11%20 Temmuz%201882’de%20%C4%B0skenderiye,M%C4%B1s%C4%B1r’%C4%B1%20fiilen%20 i%C5%9Fgal%20etti. google scholar
  29. “Karl Marx’ta Altyapı-Üstyapı İlişkisi”, Erişim 28 Temmuz 2024, https://yirmisekiz.net/2018/01/11/karlmarx-altyapi-ustyapi/. google scholar
  30. “Lavon Affair”, Erişim 29 Eylül 2024, https://en.wikipedia.org/wiki/Lavon_Affair. google scholar
  31. “Sakarya Türküsü”, Erişim 28 Temmuz 2024, https://www.siir.gen.tr/siir/n/necip_fazil_kisakurek/sakarya_ turkusu.htm. google scholar
  32. “Sefarad Yahudileri Kimdir?, Erişim 24 Ağustos 2024, https://www.kampustenevar.com/kategori-kultur-ve-sanat/sefarad-yahudileri-kimdir. google scholar
  33. “Tevrat ve Tevrat’ta Geçen On Emir Işığında Filistin-İsrail Sorunu”, Erişim 22 Temmuz 2024, https://www. islamiarastirmalar.com/news-comment/tevrat-ve-tevratta-gecen-on-emir-isiginda-filistin-israil-sorunu-2/. google scholar
  34. “Türk Köylüsü”, Erişim 28 Temmuz 2024, https://siir.ihya.org/siir-4052.html. google scholar
  35. “Mısır’ daki Yahudilerin Tarihi”, Erişim 11 Temmuz 2024, https://tr.wikipedia.org/wiki/ M%C4%B1s%C4%B1r%27daki_Yahudilerin_tarihi. google scholar
  36. “نامزلا ـل ليربج دمحم يرصملا يئاورلا”, Erişim 6 Temmuz 2024, https://www.azzaman. com/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6 google scholar
  37. %D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8 %AF-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D9%84-%D9%84%D9%80-%D8%A7%D9%84%D8 %B2%D9%85%D8%A7%D9%86/ google scholar
  38. “ليربج دمحم يئاورلا”, Erişim 11 Haziran 2024, https://www.nabee-awatf.com/vb/archive/index.php/t-2711.html. google scholar
  39. “ةمواقملا ىنعمو.نيطسلف:بتكي ليربج دمحم ريبكلا يئاورلا”, Erişim 29 Ağustos 2024, https://almessa.gomhuriaonline. com/320148. google scholar
  40. “ةيفونملا يف زيلجنلإا توربج.ياوشند ةثداحل ةلماكلا ةصقلا”, Erişim 3 Aralık 2024, https://akhbarelyom.com/news/ newdetails/3861501/1/%D8%A7% google scholar
  41. D9%84%D9%82%D8%B5%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D9%85%D9%84%D8% A9%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%AF%D8%AB%D8%A9%D8%AF%D9%86%D8%B4%D9%88 %D8%A7%D9%8A%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A5 %D9%86%D8%AC%D9%84. google scholar
  42. “بتكلا”, Erişim 29 Ağustos 2024, https://www.hindawi.org/books/94081614. google scholar
  43. “ليربج دمحمل »دوهيلا ةراح« صصق يف ةهجاوملا”, Erişim 20 Temmuz 2024, https://gate.ahram.org.eg/News/1557512.aspx. google scholar
  44. “ليربج دمحم يئاورلا:عوضوملا”, Erişim 13 Temmuz 2024, https://omferas.com/vb/t13067-3/. google scholar
  45. “ثيدحلا رـصعلا يف رصم يف يداصتقلاا ةيدوهيلا تاعامجلا رود”, Erişim 12 Temmuz 2024, https://www.alhesn.net/play/9658. google scholar
  46. “يريسملا باهولا دبع”, Erişim 29 Ağustos 2024, https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B9 google scholar
  47. %D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8_% D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D9%8A. google scholar
  48. “امنيسلا نومحتقي ةيعويشلل نوسسؤملا ءابلآ”, Erişim 18 Temmuz 2024, https://www.azzaman.com/%D8%A7%D9%84. google scholar
  49. “ةليحتسملا ةلداعملاو.ليئارسإ:بتكي ليربج دمحم ريبكلا يئاورلا!”, Erişim 30 Temmuz 2024, https://almessa.gomhuriaonline. com/379522. google scholar
  50. “ىتاباتك لك ىف دوجوم انأ:ليربج دمحم”, Erişim 24 Kasım 2024, https://alketaba.com/%D9% 85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D9%84 %D8%A3%D9%86%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-% D9%81%D9%89-%D9%83%D9%84-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8% D8%A7%D8%AA%D9%89/. google scholar