Journals / Şarkiyat Mecmuası / 2026 / Sayı: 48

The History of Arabic Literature from an Orientalist Perspective: The Case of Carlo Alfonso Nallino

Oryantalist Perspektiften Arap Edebiyatı Tarihi: Carlo Alfonso Nallino Örneği

Zeynep Özkanlı(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1466-9592
Pages
470–491
Publication Date
2026-05-04
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that although Nallino’s historical vision, shaped by orientalist sensibilities, rests on certain generalizations, his conceptual framework and systematic periodization provide an original and methodologically rich contribution to Arabic literary historiography.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article examines Arabic literary historiography from an orientalist perspective through the example of the Italian scholar Carlo Alfonso Nallino (1872–1938).
📊
Key Findings & Data:The study is based on Nallino’s Tārīkh al-Adab al-ʿArabī min al-Jāhiliyyah ḥattā ʿAṣr Banī Umayyah (eng.History of Arabic Literature: From the Jāhiliyya to the Umayyad Period), which originates from his lectures delivered at the Egyptian University in Cairo between 1910 and 1911.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that although Nallino’s historical vision, shaped by orientalist sensibilities, rests on certain generalizations, his conceptual framework and systematic periodization provide an original and methodologically rich contribution to Arabic literary historiography.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arap Edebiyatı Tarihi · Cahiliye Dönemi · İslâmi Dönem

Abstract

This article examines Arabic literary historiography from an orientalist perspective through the example of the Italian scholar Carlo Alfonso Nallino (1872–1938). The study is based on Nallino’s Tārīkh al-Adab al-ʿArabī min al-Jāhiliyyah ḥattā ʿAṣr Banī Umayyah (eng.History of Arabic Literature: From the Jāhiliyya to the Umayyad Period), which originates from his lectures delivered at the Egyptian University in Cairo between 1910 and 1911. The work constitutes a characteristic example of orientalist literary historiography in its systematic classification of Arabic literary development within a Western-centered methodological framework. The research analyzes Nallino’s understanding of Arabic literary history, his conception of the terms “literature” and “literary history,” his model of periodization, his treatment of the authenticity of Jāhiliyya poetry, and his textual criticism of prose in the Islamic period, through a comparative and analytical approach. In particular, Nallino’s methods in evaluating pre-Islamic poetry are critically examined in relation to authenticity, the oral–written transmission, and the alleged absence of religious references. Moreover, the reliability of the sources he used when interpreting the Farewell Sermon is discussed within the framework of early Islamic historiography. The findings indicate that although Nallino’s historical vision, shaped by orientalist sensibilities, rests on certain generalizations, his conceptual framework and systematic periodization provide an original and methodologically rich contribution to Arabic literary historiography.

Özet

Bu makale, oryantalist perspektiften Arap edebiyatı tarihçiliğini İtalyan şarkiyatçı Carlo Alfonso Nallino (1872–1938) örneğinde ele almaktadır. Çalışmanın temelini, Nallino’nun 1910–1911 yıllarında Kahire Mısır Üniversitesi’nde verdiği derslere dayanan Târiḫu’l-Edebi’l-ʿArabî Mine’l-Câhiliyye Ḥattâ ʿAṣr Benî ʾUmeyye (tr.Arap Edebiyatı Tarihi: Câhiliyeden Emevîler Dönemine Kadar) adlı eseri oluşturmaktadır. Bu eser, Arap edebiyatının tarihsel gelişimini Batı merkezli bir metodolojiyle sistematik biçimde sınıflandırması bakımından, oryantalist edebiyat tarihçiliğinin karakteristik bir örneğidir. Araştırmada Nallino’nun Arap edebiyatı tarihini dönemlendirme anlayışı, “edebiyat” ve “edebiyat tarihi” kavramlarına yüklediği anlam, Câhiliye şiirinin mevsûkiyeti meselesine yaklaşımı ve İslâmî dönem nesirlerine dair metin tenkidi tutumu karşılaştırmalı bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Özellikle Nallino’nun Câhiliye şiirine dair örneklerinde kullandığı yöntem, otantiklik, sözlü-yazılı aktarım ve dini göndermelerin yokluğu gibi konular açısından eleştirel biçimde değerlendirilmiştir. Ayrıca, onun Veda Hutbesi’ne ilişkin yorumlarında başvurduğu kaynakların güvenilirliği, erken dönem tarih yazımı bağlamında tartışılmıştır. Böylece çalışma, Nallino’nun yaklaşımını hem çağdaşı müsteşriklerle hem de modern Arap edebiyatı tarihçileriyle karşılaştırarak oryantalist metodolojinin sınırlarını ve imkânlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, Nallino’nun oryantalist duyarlılıkla kurduğu tarih anlayışının metodolojik derinlik taşımasına rağmen bazı genellemelere dayandığını; buna karşın kavramsal çerçevesi ve dönemlendirme modeliyle Arap edebiyatı tarihçiliğine özgün bir katkı sunduğunu göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Özkanlı, Z., *, Z. Ö. (2026). The History of Arabic Literature from an Orientalist Perspective: The Case of Carlo Alfonso Nallino. Şarkiyat Mecmuası, Sayı: 48, 470–491. https://doi.org/10.26650/jos.1809456

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (37)

  1. Akçay, Abdullah. “İslam Öncesi Arap ve Antik Yunan’da Vahyin Şiir ve Kehânetle İlişkisine Dair”. İslami İlimler Araştırmaları Dergisi 12 (2022): 38-67. google scholar
  2. Aras, İsmail ve Aras, Cangül. “Arap Edebiyatı Tarihçilerinin Eserlerinde Edebiyat Tarihi Kavramı, Kavramın Algılanışının Sınırları ve Dönüşümleri Üzerine”. Şarkiyat Mecmuası 42 (2023): 485-513. google scholar
  3. Atalay, Sinem. “Oryantalizm, Oryantalistler ve Arap Dili Çalışmaları”. Yüksek Lisans Tezi. Dicle Üniversitesi, 2007. google scholar
  4. Aycan, İrfan. “Ebû Süfyân”. DİA. X: 230-232. İstanbul: TDV, 1994. google scholar
  5. Bulut, Ali. “Câhiliye Şiirinde Bazı Dînî Motifler”.Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18/18–19 (2005): 213-235. google scholar
  6. Bulut, Yücel. “Oryantalizm’in Ardından”.İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi 3/24 (2012): 1-57. google scholar
  7. Câhız, Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb. Kitâbu’l-Ḥayevân. “1.cilt. Tahkik Abdusselâm Muhammed Hârun. Basım yeri ve yayınevi bulunmuyor, 1965. google scholar
  8. Çay, Mahmut. “Arap Dilinde Carlo Alfonso Nallino’ya Göre Edebiyat Kavramı”. İtkan Akademik Araştırmalar Dergisi 2 (2025): 1-18. google scholar
  9. Dağbaşı, Gürkan. “Abbâsî Dönemi Çeviri Faaliyetleri”. Eski Yeni 27 (2013): 177-187. google scholar
  10. Dayf, Şevkî. Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî: el-Asru’l-Câhilî. Kahire: Dâru’l-Meʿârif, 1960. google scholar
  11. Dayf, Şevkî. Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî: el-Asru’l-İslâmî. Kahire: Dâru’l-Meʿârif, 1963. google scholar
  12. Durmuş, İsmail. “Mühelhil b. Rebîa”. DİA. II: 333-335. Ankara: TDV, 2019. google scholar
  13. Emîn, Ahmed. Fecru’l-İslâm. Lübnan: Dâru’l-Kitâbi’l-ʿArabî,1969. google scholar
  14. Emin, Asuman ve Fazlıoğlu, Şükran. “Tarihî Dönemlendirmenin Özne Niteliği ve Arap Edebiyatı Tarihine Yansımaları”. İstanbul Journal of Arabic Studies (JASTA) 6 (2023): 119-142. google scholar
  15. Fayda, Mustafa. “Abdullah b. Ziba‘râ”. DİA. I: 144. İstanbul: TDV, 1988. google scholar
  16. Fischer, Ewald Wagner. Eş-Şiʿru’l-ʿArabiyyi’l-Ḳadîm. Çeviren Saʿîd Hasan Baḥrî. Kahire: el-Muḫtâr, 2007. google scholar
  17. Gibb, Hamilton Alexander Rosskeen. Arap Edebiyatı. Çeviren Onur Özatağ. Ankara: Doğubatı Yayınları, 2017. google scholar
  18. Goldziher, Ignác. A Short History of Classical Arabic Literature. Çeviren Joseph de Somogyi. Almanya: Georg Olms Verlagsbuchhandlung, 1996. google scholar
  19. Goldziher, Ignaz. Klasik Arap Literatürü. Çevirenler Azmi Yüksel, Rahmi Er. İstanbul: Vâdi Yayınları, 2016. google scholar
  20. Hatiboğlu, Mehmet S. “Goldziher, Ignaz”. DİA. XIV: 102–105. İstanbul: TDV, 1996. google scholar
  21. Ḥâfî, Hâlid b. ʿÂyiş. “Mefhûmu Târiḫi’l-Edebi fî Mudevveneti Muerriḫî’l-Edebi’l-ʿArabî Ḥudûdu’l-Vaʿyi bi’l-Mefhûmi ve Teḥavvulâtihi”. Mecelletu’l-Âdâb Câmiatu el-Melik Suûd 28 (2016): 109-136. google scholar
  22. Hayman, Henry. “On Early Greek Written Literature”. The Journal of Philology 8/16 (1879): 133-153. google scholar
  23. Hişâm, Abdulmelik. Kitâbu Sîreti İbn Hişâm. 4.cilt. Tahkik Ömer Abdusselâm Tedmûrî. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabi,1990. google scholar
  24. Huart, Clément. A History of Arabic Literature. Çeviren Edmund Gosse. New York: Appleton,1903. google scholar
  25. Huart, Clément. Arap ve İslâm Edebiyatı. Çeviren Cemal Sezgin. Ankara: TİSA Matbaacılık, 1971. google scholar
  26. Hüseyin, Tâhâ. Cahiliye Şiiri Üzerine. Çeviren Şaban Karataş. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2012. google scholar
  27. İbn Saʿd. eṭ-Ṭabaḳātu’l-Kubrâ. 2.cilt. Tahkik Muhammed Abdulkadir. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-ʿİlmiyye, 1990. google scholar
  28. İsfahânî, Ebu’l-Ferec Alî b. el-Hüseyn. Kitâbu’l-Ağânî. Tahkik edenler İhsân Abbâs ve İbrâhim es-Seʿâfîn ve Bekr Abbâs. 7.cilt. Beyrut: Dâr Ṣâdır, 2008. google scholar
  29. Kandemir, M. Yaşar. “Dırâr b. Hattâb”. DİA. IX: 276. İstanbul: TDV, 1994. google scholar
  30. Nallino, Carlo Alfonso. Târiḫu’l-Edebi’l-ʿArabî Mine’l-Câhiliyye Ḥattâ ʿAṣr Benî ʾUmeyye. Neşreden Maria Nallino. Mısır: Dâru’l-Meʿârif, 1954. google scholar
  31. Râfiʿî, Mustafa Sâdık. Târîḫu Âdâbi’l-ʿArab. 1.cilt. Lübnan: Dâru’l-Kutubi’l-ʿİlmiyye, 2009. google scholar
  32. Sözüdoğru, Hatice Arslan. “Arap Edebiyatı Tarihi Eserlerinin Değerlendirilmesi”. International Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences 10 (2024): 19-31. google scholar
  33. Şimşek, Sultan ve Aras, İsmail. “Arap Edebiyatı Tarihi Yazımının Kuramsal ve Metodolojik Temelleri”. Hitit İlahiyat Dergisi 23 (2024): 870-894. google scholar
  34. Taşdelen, Hasan. “İslâm’ın İlk Dönemine Ait Bir Hiciv Örneği: Hassân b. Sâbit’in Hemziyye’si”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 (2009): 299-318. google scholar
  35. Temel, Yusuf. “Mustafa Sadık er-Rafiî’nin Arap Edebiyatına Dair Oryantalist Paradigmayı Eleştirisi”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 56 (2021): 187-205. google scholar
  36. Tuzcu, Kemal. “Klasik Arap Şiirinde Didaktik Şiirler”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 47 (2021): 147-171. google scholar
  37. Zeyyât, Ahmed Hasan. Târîḫu’l-Edebi’l-ʿArabî. Lübnan: Dâru’l-Meʿârif, 1993. google scholar