AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe main objective of this study is to demonstrate how the conscious application of translation techniques finds an equivalent within the cultural context of the target language and to illustrate how a critical approach to novel translation can contribute to improving the translation process and preventing the devaluation of major works of world literature in the target language.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Novel translation is one of the most prevalent applications of literary translation. The novel is an expansive literary genre that encompasses rich layers of meaning, symbolic structures, linguistic diversity, and imagistic intensity. Such features generate translation challenges beyond the linguistic domain, with the plot—integral to the novel’s esthetic structure— serving as a principal criterion of quality. This study will closely examine the techniques employed in the Arabic translation of Orhan Pamuk’s The Red-Haired Woman by Jallal Fattah Rifat. It will also examine how Viney and Darbelnet’s stylistic techniques are applied to account for differences between source text and translation. These techniques will facilitate an understanding of the translator’s choices based on both narrative and cultural-historical contexts. The analysis will focus on the dominant stylistic features between the source text and its translation. Additionally, the intertextual dimension, in which the author uses the symbolism of two different myths-one from the East and one from the West-to form the novel’s comprehensive design, will also be explored. These myths reflect the self-discovery journey within the context of human experience and societal reality. The main objective of this study is to demonstrate how the conscious application of translation techniques finds an equivalent within the cultural context of the target language and to illustrate how a critical approach to novel translation can contribute to improving the translation process and preventing the devaluation of major works of world literature in the target language.
Özet
Roman çevirisi, edebî çeviri uygulamaları arasında en yaygın olanlardan biridir. Bunun nedeni, romanın zengin anlam katmanlarına, simgesel yapıya, dilsel çeşitliliğe ve imgesel yoğunluğa sahip genişletilmiş bir edebî tür olmasıdır. Bu özellikler, roman çevirisinin karşılaştığı sorunların yalnızca dilsel düzlemle sınırlı kalmayıp, metadilsellik boyutuna da uzanmasına yol açar. Anlatının temel taşı olan kurgu, romanın yaratıcı ve estetik yapısına doğrudan bağlı olduğundan, çeviri kalitesinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken önemli ölçütlerden biridir. Bu çalışmada, Türk yazar Orhan Pamuk’un Kırmızı Saçlı Kadın adlı romanının Celâl Fettâh Rif‘at tarafından Arapçaya yapılan çevirisinde kullanılan teknikler mercek altına alınacaktır. Ayrıca, kaynak metin ile çeviri arasındaki belirgin stilistik unsurların dikkate alınarak, Viney ve Darbelnet’in önerdiği karşılaştırmalı biçembilim çeviri tekniklerinin nasıl uygulandığı ele alınacaktır. Bu teknikler, çevirmenin anlatı ve kültürel-tarihsel bağlamlar doğrultusunda yaptığı tercihleri tespit etmeye olanak tanıyacaktır. İnceleme, kaynak metin ile çeviri arasındaki baskın üslup unsurları dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Buna ek olarak, yazarın Doğu dünyasından ve Batı dünyasından birer adet olmak üzere iki farklı efsanenin sembolizmini kullanarak, romanın kapsamlı tasarımını oluşturduğu metinlerarasılık boyutu da incelenecektir. Bu efsaneler, toplumsal gerçeklik üzerinde insanlık deneyimi çerçevesinde benlik arayışı yolculuğunu yansıtmaktadır. Çalışmanın temel amacı, çeviri tekniklerinin bilinçli bir şekilde uygulanmasının hedef dile ait kültürel bağlamda nasıl bir karşılık bulduğunu ortaya koymak ve roman çevirisine yönelik eleştirel yaklaşımın, çeviri sürecinin iyileştirilmesine ve dünya edebiyatının önemli eserlerinin hedef dilde değersizleşmesini önlemeye nasıl katkı sağlayabileceğini göstermektir.