Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2022 / Cilt: 130 Sayı: 256

GÖKTÜRKÇE EKTÁG, EKTÉL DAĞ ADLARININ KÖKEN ve ANLAMI

Pages
13–26
Publication Date
2022-02-28
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İkisinin de anlamı “kireç dağı, kireçli dağ”dır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Makalede 570’te Doğu Roma elçisi Zemarkos tarafından kaydedilen Ektág, 576’da Valentinos tarafından kaydedilen Ektél dağ adları incelenmiştir.
📊
Key Findings & Data:Ektág yazımının doğru olduğunu Tunyukuk yazıtında geçen Äk tag dağ adı da ispatlamaktadır (44. satır).
💡
Conclusion & Impact:İkisinin de anlamı “kireç dağı, kireçli dağ”dır.
🔬Design:İnceleme Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Göktürk · Ektág · Ektél

Özet

Makalede 570’te Doğu Roma elçisi Zemarkos tarafından kaydedilen Ektág, 576’da Valentinos tarafından kaydedilen Ektél dağ adları incelenmiştir. Konu üzerinde duran bilginler bu dağları Türkçe Akdağ olarak açıklamış, yerlerinin Tanrı dağlarındaki Yulduz yaylası veya Tekes vadisinde olduğunu söylemişlerdir. Akdağ yeniden oluşturumu ve anlamı bizi ikna etmediği için konuyu ele aldık ve ek öğesinin doğru yazıldığını ve bunun Türkçe “kireç” anlamına geldiğini, Ektág’ın anlamının ise “kireç dağı, kireçli dağ” demek olduğunu ortaya koyduk. Ektág yazımının doğru olduğunu Tunyukuk yazıtında geçen Äk tag dağ adı da ispatlamaktadır (44. satır). Valentinos’un kayıtladığı Ektél dağ adının aslı *Ektál’dır. İlerleyici benzeşmeyle Ektél olmuştur. -tél öğesinin aslı Türkçe *tal “dağ”dır. Sonradan şigmatizme uğramış, taş olmuştur. Çuvaşçası çuldur. Yani -l-’lidir. Demek ki 576’da Türkler bugünkü taş kelimesini *tal telaffuz ediyorlardı. Bu dağ ile yukarıdaki Ektág, aynı dağın iki ayrı adıdır. İkisinin de anlamı “kireç dağı, kireçli dağ”dır.

🔖

Cite This Article

Gedikli, Y. (2022). GÖKTÜRKÇE EKTÁG, EKTÉL DAĞ ADLARININ KÖKEN ve ANLAMI. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 130 Sayı: 256, 13–26. https://ajindex.com/articles/1218591

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. Buralkıulı, Mustapa; Kazak Tiliniñ Tüsindirme Sözdigi, Almatı, 2007.
  2. Chavannes, Edouard; Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri, çev. Mustafa Koç, Selenge y., İstanbul 2007.
  3. Buralkıulı, Mustapa; Kazak Tiliniñ Tüsindirme Sözdigi, Almatı, 2007.
  4. Chavannes, Edouard; Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri, çev. Mustafa Koç, Selenge y., İstanbul 2007.