Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2022 / Cilt: 130 Sayı: 256

GÖKTÜRKÇE EKTÁG, EKTÉL DAĞ ADLARININ KÖKEN ve ANLAMI

Sayfa
13–26
Yayın Tarihi
2022-02-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İkisinin de anlamı “kireç dağı, kireçli dağ”dır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Makalede 570’te Doğu Roma elçisi Zemarkos tarafından kaydedilen Ektág, 576’da Valentinos tarafından kaydedilen Ektél dağ adları incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ektág yazımının doğru olduğunu Tunyukuk yazıtında geçen Äk tag dağ adı da ispatlamaktadır (44. satır).
💡
Sonuç & Katkı:İkisinin de anlamı “kireç dağı, kireçli dağ”dır.
🔬Tür:İnceleme Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Göktürk · Ektág · Ektél

Özet

Makalede 570’te Doğu Roma elçisi Zemarkos tarafından kaydedilen Ektág, 576’da Valentinos tarafından kaydedilen Ektél dağ adları incelenmiştir. Konu üzerinde duran bilginler bu dağları Türkçe Akdağ olarak açıklamış, yerlerinin Tanrı dağlarındaki Yulduz yaylası veya Tekes vadisinde olduğunu söylemişlerdir. Akdağ yeniden oluşturumu ve anlamı bizi ikna etmediği için konuyu ele aldık ve ek öğesinin doğru yazıldığını ve bunun Türkçe “kireç” anlamına geldiğini, Ektág’ın anlamının ise “kireç dağı, kireçli dağ” demek olduğunu ortaya koyduk. Ektág yazımının doğru olduğunu Tunyukuk yazıtında geçen Äk tag dağ adı da ispatlamaktadır (44. satır). Valentinos’un kayıtladığı Ektél dağ adının aslı *Ektál’dır. İlerleyici benzeşmeyle Ektél olmuştur. -tél öğesinin aslı Türkçe *tal “dağ”dır. Sonradan şigmatizme uğramış, taş olmuştur. Çuvaşçası çuldur. Yani -l-’lidir. Demek ki 576’da Türkler bugünkü taş kelimesini *tal telaffuz ediyorlardı. Bu dağ ile yukarıdaki Ektág, aynı dağın iki ayrı adıdır. İkisinin de anlamı “kireç dağı, kireçli dağ”dır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gedikli, Y. (2022). GÖKTÜRKÇE EKTÁG, EKTÉL DAĞ ADLARININ KÖKEN ve ANLAMI. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 130 Sayı: 256, 13–26. https://ajindex.com/articles/1218591

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Buralkıulı, Mustapa; Kazak Tiliniñ Tüsindirme Sözdigi, Almatı, 2007.
  2. Chavannes, Edouard; Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri, çev. Mustafa Koç, Selenge y., İstanbul 2007.
  3. Buralkıulı, Mustapa; Kazak Tiliniñ Tüsindirme Sözdigi, Almatı, 2007.
  4. Chavannes, Edouard; Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri, çev. Mustafa Koç, Selenge y., İstanbul 2007.