Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2026 / Cilt: 138 Sayı: 276

HURŞİD BANU NATEVANIN ŞİİRLERİNDE DİL VE ÜSLUP ÜZERİNE BİR İNCELEME

Ekin Aktürk(KAFKAS ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9039-2455
Pages
401–428
Publication Date
2026-10-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışmada çağının en güçlü kadın seslerinden Karabağ’ın hanı, Hankızı ve Karabağ’ın üç büyük kadın şai¬rinden en şöhretlisi Hurşid Banu Natevan’ın gazellerinde dil ve üslup özellikleri incelenecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:XIX. asır Azerbaycan edebi ve siyasi tarihinin en güçlü simalarından olan Hurşid Banu Natevan, Karabağ’dan yük¬selen güçlü bir kadın liderin sesidir.
📊
Key Findings & Data:Farklı şair meclislerinde de bulunmuş, diğer şairler de onun gazellerine nazireler yazmaktan geri kalmamışlardır.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada çağının en güçlü kadın seslerinden Karabağ’ın hanı, Hankızı ve Karabağ’ın üç büyük kadın şai¬rinden en şöhretlisi Hurşid Banu Natevan’ın gazellerinde dil ve üslup özellikleri incelenecektir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Karabağ Hanlığı · Hurşid Banu Natevan · Dil ve Üslup

Özet

XIX. asır Azerbaycan edebi ve siyasi tarihinin en güçlü simalarından olan Hurşid Banu Natevan, Karabağ’dan yük¬selen güçlü bir kadın liderin sesidir. Han soyundan gelen ve Mehdikulu Han’ın kızı olan Natevan, Karabağ Hanlığı’nın son varisidir. İyi bir saray terbiyesi almış, Arapça ve Farsça¬ya hâkim, Doğu klasik edebiyatının zevklerini tanıyan ince ruhlu ve divan şiirinin pek çok mazmununu ustalıkla kulla¬nan bir şairedir. Hayırseverliği, cömertliği, hanlığına katkıla¬rı onu halkın gözünde bir güneş gibi yüceltmiştir. Gazellerin¬de aşk, sevgi, dostluk, intizar konularını işlemiştir; incelikli ve hassas ruhu, Fuzuli’ye yaklaşan tasavvufi felsefi görüşü ve ilahi aşk onun gazellerinin temel taşlarını oluşturmakta¬dır. Natevan, şuara meclislerinin vazgeçilmez ismi olmuştur. Meclis-i Üns’ü yirmi sene kadar baş şair olarak yönetmiştir. Farklı şair meclislerinde de bulunmuş, diğer şairler de onun gazellerine nazireler yazmaktan geri kalmamışlardır. Ga¬zellerinde en çok işlediği konu aşk olmuştur. Aşk mazmunu cismani aşktan ilahi aşka doğru akan bir felsefeyle yoğrul¬muştur. Bu çalışmada çağının en güçlü kadın seslerinden Karabağ’ın hanı, Hankızı ve Karabağ’ın üç büyük kadın şai¬rinden en şöhretlisi Hurşid Banu Natevan’ın gazellerinde dil ve üslup özellikleri incelenecektir.

🔖

Cite This Article

Aktürk, E. (2026). HURŞİD BANU NATEVANIN ŞİİRLERİNDE DİL VE ÜSLUP ÜZERİNE BİR İNCELEME. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 138 Sayı: 276, 401–428. https://doi.org/10.55773/tda.1738210

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Akpınar, Yavuz. Azeri Edebiyatı Araştırmaları. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1994.
  2. Andrews, Walter G. Şiirin Sesi, Toplumun Şarkısı: Osmanlı Gazelinde Anlam ve Gelenek. Çev. Tansel Güney. İstanbul: İletişim Yayınları, 2006.
  3. Bayram, Pervane. Azerbaycan Kadın Divan Şairleri (Başlangıçtan Günümüze). Ankara: Kurgan Edebiyat, 2023.
  4. Camalov, Kamal. “Zemanesinin Qabaqçıl Ziyalısı ve Heyriyecisi Xurşid Banu Natevan.” İçinde Qarabağ Dünyam Menim Uluslararası Sempozyumu. Kars: Ertem Kafkas Yayınları, 2022.
  5. Cebeci, Rümeysa. “Azerbaycan’ın Kadın Şairlerinden Hurşid Banu Natevan’ın Şiirlerinin Dil, Üslup ve Muhteva Yönünden İncelenmesi.” Yüksek lisans tezi, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019.
  6. Memmedov, Beyler. Natevan Xurşid Banu, Eserleri. Bakü: Lider Neşriyat, 2004.
  7. Paşayeva, Ganire ve Faik Alekberli. Karabağ’dan Doğan Güneş ve Ay: Hurşidbanu Natevan, Fatime Hanım Kemine. İstanbul: Turay Yayınları, 2022.
  8. Rızaeddin bin Fahreddin. Meşhur Hatunlar. Haz. Ahmet Acaroğlu. Kahramanmaraş: Samer Yayıncılık, 2020.