SavedAdd your journal

Journals / Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 30

Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Fen Bilimleri Derslerinde Yaşam Becerilerini Geliştirmeye Yönelik Akademisyen Önerileri

Sibel Er Nas(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5970-2811
Havva Yaman(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2952-2075
Şeyma Nur Bekar(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6614-8820
Arzu Kirman Bilgin(KAFKAS ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5588-7353
Haluk Özmen(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0578-3481
Orhan Çakıroğlu(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8969-7099
Tülay Şenel Çoruhlu(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0263-7844
Zeynep Tatlı(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9503-3048
Hava İpek Akbulut(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1628-2594
Ahmet Gülay(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7700-0768
Şenay Delimehmet Dada(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7412-5880
Göksel Çelenk(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0716-262X
Pages
255–281
Publication Date
2024-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Fen bilgisi öğretmenlerine, derslerinde ve destek eğitim odalarında ÖÖG olan öğrencilerine yönelik araştırma sonuçlarına dayalı etkinlikler gerçekleştirmeleri önerilmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) olan öğrenciler fen bilimleri dersi kapsamında bireyselleştirilmiş destek eğitime ihtiyaç duyabilmektedirler.
📊
Key Findings & Data:Özel durum yöntemi ile yürütülen bu araştırmada uzmanlık alanı fen bilimleri eğitimi olan 10 ve özel eğitim olan 10 akademisyen olmak üzere toplam 20 katılımcının görüşü alınmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Fen bilgisi öğretmenlerine, derslerinde ve destek eğitim odalarında ÖÖG olan öğrencilerine yönelik araştırma sonuçlarına dayalı etkinlikler gerçekleştirmeleri önerilmektedir.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:20 katılımcı
⚙️Variables:Fen bilimleri · Özel öğrenme güçlüğü · yaşam becerileri

Özet

Özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) olan öğrenciler fen bilimleri dersi kapsamında bireyselleştirilmiş destek eğitime ihtiyaç duyabilmektedirler. Fen bilimleri dersinin temel amaçlarından biri de öğrencilere yaşam becerileri kazandırabilmektir. Fakat fen bilimleri dersleri kapsamında ÖÖG olan öğrencilere gerek sınıf ortamında gerekse destek eğitim odalarında yaşam becerilerinin nasıl kazandırılacağı ve geliştirileceği merak konusudur. Bu fikirden yola çıkılarak mevcut araştırmada “fen bilimleri derslerinde ÖÖG olan öğrencilerin yaşam becerilerinin nasıl geliştirebileceğine yönelik fen bilgisi ve özel eğitim akademisyenlerinin önerileri nelerdir?” sorusuna cevap aranmaktadır. Özel durum yöntemi ile yürütülen bu araştırmada uzmanlık alanı fen bilimleri eğitimi olan 10 ve özel eğitim olan 10 akademisyen olmak üzere toplam 20 katılımcının görüşü alınmıştır. Yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan mülakatlardan elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Ortaya çıkan kodlar ve temalar grafiksel gösterimlerden yararlanılarak okuyucuya sunulmuştur. Tespit edilen sonuçlardan birisi akademisyenlerin, ÖÖG olan öğrencilere iletişim ve takım çalışması becerilerinin kazandırılmasının diğer yaşam becerilerinin kazandırılmasından daha önemli olduğunu belirtmeleridir. Yaşam becerilerinin eğlenceli takım çalışmalarını içeren eğitsel oyunlarla geliştirebileceği tespit edilen bir diğer önemli sonuçtur. Fen bilgisi öğretmenlerine, derslerinde ve destek eğitim odalarında ÖÖG olan öğrencilerine yönelik araştırma sonuçlarına dayalı etkinlikler gerçekleştirmeleri önerilmektedir.

🔖

Cite This Article

Nas, S. E., Yaman, H., Bekar, Ş. N., Bilgin, A. K., Özmen, H., Çakıroğlu, O., Çoruhlu, T. Ş., Tatlı, Z., Akbulut, H. İ., Gülay, A., Dada, Ş. D., Çelenk, G. (2024). Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Fen Bilimleri Derslerinde Yaşam Becerilerini Geliştirmeye Yönelik Akademisyen Önerileri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 30, 255–281. https://doi.org/10.38155/ksbd.1354965

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (61)

  1. Ainscow, M. (2005). Developing inclusive education systems: what are the levers for change? Journal of Educational Change, 6(2), 109–124. https://doi.org/10.1007/s10833-005-1298-4
  2. American Psychiatric Association (APA). (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington.
  3. Aslan, K., & Kurt, M. (2021). Sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan biyoloji öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 4(1), 1-13. https://doi.org/10.52974/jena.883947
  4. Aydın-Ceran, S. (2021). 21. Yüzyıl becerileri bağlamında fen eğitiminin bugünü ve geleceği: Türkiye perspektifinde bir analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(4), 3191-3218. https://doi.org/10.15869/itobiad.908645
  5. Ayvacı, H. Ş., & Uçmak, C. (2022). Fen bilgisi öğretmen adaylarının maddenin hal değişimi konusundaki teorik bilgileri ve günlük hayat bağlamlarının karşılaştırılması. Öğretim Teknolojileri ve Öğretmen Eğitimi Dergisi, 11(1), 1-15. https://doi.org/10.51960/jitte.1085745
  6. Baer, R. M., & Flexer, R. W. (2013). A framework for positive outcomes. R. W. Flexer, R. M. Baer, P. Luft ve T. J. Simmons (Eds.), Transition planning for secondary students with disabilities içinde (s. 3- 21). Pearson.
  7. Balkan-Akan, B. (2022). Duygusal zekanın kendini ifade etme iletişim becerisine etkisi: Ön lisans öğrencileri üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(34), 454-472. https://doi.org/10.21076/vizyoner.904528
  8. Başar, M., Göncü, A., & Baran, M. S. (2021). Öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerin eğitiminde bir eylem araştırması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 1-22. https://doi.org/10.9779.pauefd.687030
  9. Bauman, A., & Lucy, C. (2021). Enhancing entrepreneurial education: Developing competencies for success. The International Journal of Management Education, 19(1), 100293. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2019.03.005
  10. Bedir, G., Ersözlü, Z. N., & Altun, A. (2013). Zihinsel engelli öğrencilerin eğitmede kullanılan aktif öğrenme aktivitelerine ilişkin özel eğitim öğretmenlerinin düşünceleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(5), 1195-1216. https://doi.org/10.9761/jasss1503
  11. Bekar, Ş. N., Er-Nas, S., & Kirman-Bilgin, A. (2022). Investigation of the effect of life skills education guidebook on the development of professional knowledge regarding communication skills. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 13(1), 118-143. https://doi.org/10.18039/ajesi.1032840
  12. Bekar, Ş. N., Kirman-Bilgin, A., & Er-Nas, S. (2022). Yaşam becerileri eğitimi kılavuzunun fen bilgisi öğretmen adaylarının iletişim becerisini kullanma durumlarına etkisinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 405-428. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1098294
  13. Cemaloğlu, N., Arslangilay, A. S., Üstündağ, M. T., & Bilasa, P. (2019). Meslek lisesi öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri özyeterlik algıları. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 845-874. https://doi.org/10.29299/kefad.2019.20.02.010 Crespo, M. Á. G., & Pozo, J. I. (2004). Relationships between everyday knowledge and scientific knowledge: Understanding how matter changes. International Journal of Science Education, 26(11), 1325-1343. https://doi.org/10.1080/0950069042000205350
  14. Cronin, M. E. (1996). Life skills curricula for students with learning disabilities: A review of the literature. Journal of Learning Disabilities, 29(1), 53-68. https://doi.org/10.1177/002221949602900108
  15. Çoğaltay, N., & Çetin, İ. (2020). Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğüne ilişkin yeterlilikleri: Nitel bir araştırma. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 126-140. https://dergipark.org.tr/en/pub/egitim/issue/53591/709700
  16. De Silva, M. (2016). Academic entrepreneurship and traditional academic duties: synergy or rivalry?. Studies in Higher Education, 41(12), 2169-2183. https://doi.org/10.1080/03075079.2015.1029901
  17. Deniz, S., & Karabulut, R. (2023). Öğretmen adaylarının özel öğrenme güçlüğü ve zihin yetersizliğine ilişkin metaforik algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(87), 1224-1239. https://doi.org/10.17755/esosder.1273846
  18. Doğruluk, S., Mutluay, Y., & Baysal, S. (2019). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin iletişim becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Scientific Educational Studies, 3(1), 1-28. https://doi.org/10.31798/ses.573199
  19. Ergenekon, Y. (2019). Zihin yetersizliği olan yetişkinler. A. Cavkaytar ve A. Kaya (Ed.), Yetişkinliğe geçiş içinde (s. 23-38). Eğiten Kitap.
  20. Erim, G., & Caferoğlu, M. (2012). Görsel sanatlar eğitimi dersinin zihinsel engelli çocuklara katkısının özel eğitim öğretmenlerinin görüşleriyle belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 321-342. https://dergipark.org.tr/en/pub/uefad/issue/16696/173554
  21. Er-Nas, S., Çalık, M., Yılmaz, H. U., Şenel-Çoruhlu, T., Akbulut, H. İ., Ergül, C.,. & Kıryak, Z. (2021). Öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilere yönelik hazırlanan fen deneyleri kılavuzunun değerlendirilmesi: “madde ve değişim” örneği. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 125-172. https://doi.org/10.19171/uefad.760353 Erol, M., Akbakla, M. U., & Karabıçak, N. (2022). Sınıf öğretmeni adaylarına göre geleneksel çocuk oyunları. Değerler Eğitimi Dergisi, 20(44), 491-517. https://doi.org/10.34234/ded.1166387
  22. Farrell, M. (2010). Debating Special Education. Routledge.
  23. Fletcher, J. M., Coulter, W. A., Reschly, D. J., & Vaughn, S. (2004). Alternative approaches to the definition and identification of learning disabilities: some questions and answers. Annals of Dyslexia, 54(2), 304–331. https://link.springer.com/article/10.1007/s11881-004-0015-y
  24. Friend, M., & Bursuck, W. M. (2012). Including Students With Special Needs: A Practical Guide For Classroom Teachers. Pearson.
  25. Gilbert, J. K. (2006). On the nature of “context” in chemical education. International Journal of Science Education, 28(9), 957-976. https://doi.org/10.1080/09500690600702470
  26. Grigorenko, E. L., Compton, D. L., Fuchs, L. S., Wagner, R. K., Willcutt, E. G., & Fletcher, J. M. (2020). Understanding, educating, and supporting children with specific learning disabilities: 50 years of science and practice. American Psychologist, 75(1), 37– 51.
  27. Hoegl, M. (2005) Smaller teams—better teamwork: How to keep project teams small. Business Horizons, 48, 209-214. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2004.10.013
  28. İnaltekin, T. (2019). Fen Bilimleri eğitiminde girişimcilik becerisi. (A. Kirman Bilgin, Ed.), Fen bilimlerinde eğitimde-112). Ankara: Pegem Akademi.
  29. Kasap, C., & Ergenekon, Y. (2023). Gelişimsel yetersizliği olan öğrencileri bağımsız yaşama geçişe hazırlamada öğretmenlere yönelik tasarlanan eğitim programının etkililiği. Eğitim ve Bilim, 48(215), 113-141. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2023.11450
  30. Kirk, P. L. (1963). Criminalistics. Science, 140(3565), 367–370. http://www.jstor.org/stable/1710916
  31. Kirman-Bilgin, A. (2019). Fen bilimlerinde yaşam becerileri eğitimi. Pegem Akademi.
  32. Kirman-Bilgin, A., Kala, N., İnaltekin, T., Er-Nas, S., İpek-Akbulut, H., Şenel-Çoruhlu, T., & Yerdelen, S. (2023). Investigation of science educators’ life skills gaining processes and suggestions. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 56(1), 1-53. https://doi.org/10.30964/auebfd.849092
  33. Korkut-Owen, F., & Bugay, A. (2014). İletişim becerileri ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 51-64. https://dergipark.org.tr/en/pub/mersinefd/issue/17394/181805?publisher=mersin;
  34. Kumar, P. (2017). Morality and life skilss: the need and importance of life skills education. International Journal of Advanced Education and Research, 2(4),144-148. Kurnaz, A., Arslantaş, S., & Eğerdirlioğlu, H. (2016, Mayıs). Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü yaşayan öğrenciler ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Özel Eğitim Kongresi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
  35. Lick, D. W. (2000). Whole-faculty study groups: Facilitating mentoring for school-wide change. Theory into Practice, 39(1), 43-49. https://doi.org/10.1207/s15430421tip3901_7
  36. Lindsay, G. (2007). Educational psychology and the effectiveness of inclusive education/ mainstreaming. British Journal Of Educational Psychology, 77, 1-24. https://doi.org/10.1348/000709906X156881
  37. Marzano, R. J. & Kendall, J. S. (2007). The new taxonomy of educational objectives. Corwın press a sage Publications Company Thousand Oaks.
  38. MEB. (2019). Okullarımızda neden, niçin, nasıl kaynaştırma? Yönetici, öğretmen ve aile kılavuzu. https://orgm.meb.gov.tr/alt_sayfalar/yayimlar/kaynastirma/kaynastirma.pdf
  39. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Sage Publications.
  40. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı: İlkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  41. Neale, P., Thapa, S., & Boyce, C. (2006). Preparing a case study: A guide for designing and conducting a case study for evaluation input. Pathfinder International.
  42. Obiakor, F. E., & Rotatori, A. F. (Eds.). (2014). Multicultural education for learners with special needs in the twenty-first century. IAP.
  43. Oloruntegbe, K. O., & Ikpe, A. (2011). Ecocultural factors in students’ ability to relate science concepts learned at school and experienced at home: Implications for chemistry education. Journal of Chemical Education, 88(3), 266-271. https://doi.org/10.1021/ed900047t
  44. Özata-Yücel, E., & Kanyılmaz, B. M. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan yaşam becerilerinin ilkokul öğrencilerine kazandırılmasına yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(3), 10-33. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.6c3s.1m
  45. Özmen, H. & Karamustafaoğlu, O. (2023). Eğitimde Araştırma Yöntemleri (3. baskı). Pegem Akademi.
  46. Özlü, Ö., & Yıkmış, A. (2019). Zihinsel yetersizliği olan öğrencilere çarpma öğretiminde somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisinin etkililiği. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 9(1), 195-225. https://doi.org/10.23863/kalem.2019.125 Prajapati, R., Sharma, B., & Sharma, D. (2016). Significance of life skills education. Contemporary Issues in Education Research (CIER), 10(1), 1–6. https://doi.org/10.19030/cier.v10i1.9875 Sailor, W., & Roger. B. (2005). Rethinking inclusion: Schoolwide applications. Phi Delta Kappan, 86(7), 503-509. https://doi.org/10.1177/00317217050860
  47. Sarılarhamamı, H., & Demirkaya, H. (2021). Özel gereksinimli öğrencilerin eğitiminde sosyal bilgiler dersinin yeri ve önemi. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 7(1), 131-155. https://doi.org/10.32570/ijofe.946326
  48. Scruggs, T. E., & Mastropieri, M. A. (1993). Special education for the twenty-first century: Integrating learning strategies and thinking skills. Journal of Learning Disabilities, 26(6), 392-398. https://doi.org/10.1177/002221949302600
  49. Seat, E., Parsons, J. R., & Poppen, W. A. (2001). Enabling engineering performance skills: A program to teach communication, leadership, and teamwork. Journal of Engineering Education, 90(1), 7-12. https://doi.org/10.1002/j.2168-9830.2001.tb00561.x
  50. Stolk, M. J., Bulte, A. M. W., De-Jong, O., & Pilot, A. (2009). Towards a framework for a professional development programme: Empowering teachers for context-based chemistry education. Chemistry Education Research and Practice, 10(2), 164–175. https://doi.org/10.1039/B908255G
  51. Şahin, Y. (2010). İletişim becerisine genel bir bakış, kişiler arası ilişkiler ve etkili iletişim. Pegem Akademik Yayıncılık.
  52. Şenel-Çoruhlu, T., Er-Nas, S., Çalık, M., Ergül, C., Çepni, S., & Karagöz, G. N. (2022). Deney kılavuzunun hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip öğrencilerin bilimsel süreç becerileri üzerine etkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(4), 775-809. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.826644
  53. Talat, A., & Fakhar-Chaudhry, H. (2014). The effect of PBL and 21st century skills on students' creativity and competitiveness in private schools. Lahore Journal of Business, 2(2), 89-114. https://research.ebsco.com/c/f57n4n/viewer/pdf/flsudicpkn
  54. Tepeköylü, Ö., & Soytürk, M., (2019). Sporcu algılarına göre antrenör iletişim becerileri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 576-583.
  55. Tipton, J. M. (2021). Twenty-first century skill building for homeschooled students with special needs. Journal of Educational Research and Practice, 11(1), 232–248. https://doi.org/10.5590/JERAP.2021.11.1.17
  56. Tyler, B., Iveland, A., Nilsen, K., Britton, T., Nguyen, K., Estrella, D., & Arnett, E. (2019). Collaborative lesson studies: Powerful professional learning for implementing the Next Generation Science Standards. WestEd.
  57. Wang, Y., & Ruhe, G. (2007). The cognitive process of decision making. International Journal of Cognitive Informatics and Natural Intelligence, 1(2), 73–85. https://doi.org/10.4018/jcini.2007040105
  58. Woodcock, S., & Moore, B. (2021). Inclusion and students with specific learning difficulties: the double-edged sword of stigma and teacher attributions. Educational Psychology, 41(3), 338-357. https://doi.org/10.1080/01443410.2018.1536257
  59. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. baskı). SeçkinYayıncılık.
  60. Zorlu, Y., Zorlu, F., & Dinç, S. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının yaşam becerileri ile bilişüstü farkındalıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(1), 302-327. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.511546
  61. Er-Nas, S., Çalık, M., Yılmaz, H. U., Şenel-Çoruhlu, T., Akbulut, H. İ., Ergül, C.,. & Kıryak, Z. (2021). Öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilere yönelik hazırlanan fen deneyleri kılavuzunun değerlendirilmesi: “madde ve değişim” örneği. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 125-172. https://doi.org/10.19171/uefad.760353 Erol, M., Akbakla, M. U., & Karabıçak, N. (2022). Sınıf öğretmeni adaylarına göre geleneksel çocuk oyunları. Değerler Eğitimi Dergisi, 20(44), 491-517. https://doi.org/10.34234/ded.1166387