Journals / Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 41

Morphological Diversity and Multivariate Analysis of Selected Young Turkish Hazelnut (Corylus colurna L.) Seedlings

Selekte Edilmiş Türk Fındığı (Corylus colurna L.) Çöğürlerinin Morfolojik Çeşitliliği ve Çok Değişkenli Analizi

Ümit Serdar(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ)0000-0003-4703-6927
Samet Hasan Abacı(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ)0000-0002-1341-4056
Burak Akyüz(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ)0000-0001-7356-776X
Pages
—
Publication Date
2026-07-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Overall, the results demonstrate that multivariate analysis of morphological traits is a practical approach for identifying variation and selecting promising genotypes, providing valuable baseline information for future hazelnut rootstock breeding and improvements.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Corylus colurna L. (Turkish hazelnut) is a hazelnut species with a single trunk.
📊
Key Findings & Data:It can grow to 15-20 meters tall and develops into a tree form.
💡
Conclusion & Impact:Overall, the results demonstrate that multivariate analysis of morphological traits is a practical approach for identifying variation and selecting promising genotypes, providing valuable baseline information for future hazelnut rootstock breeding and improvements.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2020 Verileri
⚙️Variables:Anaç · Corylus colurna · korelasyon analizi

Abstract

Corylus colurna L. (Turkish hazelnut) is a hazelnut species with a single trunk. It can grow to 15-20 meters tall and develops into a tree form. C. colurna L. has significant potential as a rootstock because of its low suckering ability, vigorous growth, deep root system and adaptability to diverse ecological conditions. Its nuts are generally small to medium-sized, with thick shells and relatively low kernel percentages, but they are valued for their distinctive flavor and suitability for certain processing and breeding purposes. Given these agronomic and biological attributes, understanding the extent of morphological variability within C. colurna L. is essential for its effective utilization and selection. Therefore, this study aimed to determine the variation in specific morphological characteristics among C. colurna L. genotypes and to identify relationships among these characteristics using multivariate statistical methods. The research was conducted between 2020 and 2021 on 398 Turkish hazelnut genotypes (C. colurna L.) in a nursery in the Samsun province. The International Union for the Protection of New Varieties of Plants (UPOV) criteria were used to define morphological characteristics. Data were analyzed using correlation analysis, principal component analysis (PCA), and clustering heatmap. Correlation analysis revealed significant positive relationships between leaf length, leaf width, shoot diameter, plant height, and plant diameter, while significant negative relationships were observed between abaxial leaf pubescence and petiolar pubescence and the growth-related traits. Principal component analysis explained 45.32% of the total variation in the studied morphological traits through two principal components, with PC1 mainly associated with leaf size (leaf length and leaf width) and shoot diameter, and PC2 mainly associated with petiole length and number of suckers. Cluster analysis grouped the genotypes into six distinct clusters, indicating substantial morphological diversity in the population, with cluster separation mainly driven by differences in leaf size, shoot traits, and pubescence-related characteristics. In seedlings that were approximately 3 years old at the time of evaluation (originating from 2-year-old material established in the field), 98.7% of the evaluated genotypes did not produce suckers, confirming the suitability of C. colurna L. as a non-suckering rootstock. Overall, the results demonstrate that multivariate analysis of morphological traits is a practical approach for identifying variation and selecting promising genotypes, providing valuable baseline information for future hazelnut rootstock breeding and improvements.

Özet

Corylus colurna L. (Türk fındığı), tek gövdeli bir fındık türüdür. 15-20 metre boya ulaşabilir ve ağaç formunda gelişir. C. colurna L.; dip sürgünü oluşturmaması, kuvvetli büyümesi, derin kök sistemi ve farklı ekolojik koşullara uyum sağlama yeteneği nedeniyle anaç olarak önemli bir potansiyele sahiptir. Meyveleri genellikle küçük ile orta boy arasında, kalın kabuklu ve nispeten düşük iç oranına sahip olmakla birlikte; kendilerine özgü aromaları ile belirli işleme ve ıslah amaçlarına uygunlukları nedeniyle değer görmektedir. Bu agronomik ve biyolojik özellikleri göz önüne alındığında, C. colurna L. içerisindeki morfolojik çeşitliliğin boyutunu anlamak, bu türün etkili kullanımı ve seleksiyonu için elzemdir. Bu nedenle çalışma, C. colurna L. genotipleri arasındaki belirli morfolojik özelliklerdeki varyasyonu belirlemeyi ve çok değişkenli istatistiksel yöntemler kullanarak bu özellikler arasındaki ilişkileri ortaya koymayı amaçlamıştır. Araştırma, 2020-2021 yılları arasında Samsun ilindeki bir fidanlıkta bulunan 398 Türk fındığı genotipi (C. colurna L.) üzerinde yürütülmüştür. Morfolojik özellikleri tanımlamak için Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği (UPOV) kriterleri kullanılmıştır. Veriler; korelasyon analizi, temel bileşenler analizi (PCA) ve kümeleme ısı haritası yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Korelasyon analizi, yaprak uzunluğu, yaprak genişliği, sürgün çapı, bitki boyu ve bitki çapı arasında anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu; buna karşılık abaksiyal yaprak tüylenmesi ve petiyol tüylenmesi ile büyüme ile ilişkili karakterler arasında anlamlı negatif ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Temel bileşenler analizi, incelenen morfolojik özelliklerdeki toplam varyasyonun %45.32’sini iki ana bileşen ile açıklamıştır; PC1 ağırlıklı olarak yaprak büyüklüğü (yaprak uzunluğu ve yaprak genişliği) ile sürgün çapı, PC2 ise petiyol uzunluğu ve dip sürgünü oluşumu ile ilişkili bulunmuştur. Kümeleme analizi genotipleri altı farklı kümeye ayırarak popülasyonda önemli bir morfolojik çeşitlilik olduğunu göstermiştir; küme ayrımı ise esas olarak yaprak büyüklüğü, sürgün özellikleri ve tüylenme ile ilişkili karakterlerdeki farklılıklardan kaynaklanmıştır. Değerlendirilen genotiplerin %98.7'sinin dip sürgünü vermemesi dikkat çekicidir; bu durum C. colurna L.'nın sürgün vermeyen bir anaç olarak uygunluğunu doğrulamaktadır. Çalışmada kullanılan bitkiler, 2 yaşlı fidanların araziye dikilmesini takiben yaklaşık 3 yıllık gelişim döneminde değerlendirilmiştir. Genel olarak sonuçlar, morfolojik özelliklerin çok değişkenli analizinin varyasyonu belirlemek ve umut verici genotipleri seçmek için pratik bir yaklaşım olduğunu göstermekte olup, gelecekteki fındık anaç ıslahı ve geliştirme çalışmaları için değerli temel bilgiler sağlamaktadır.

🔖

Cite This Article

Balta, A., Serdar, Ü., Abacı, S. H., Akyüz, B. (2026). Morphological Diversity and Multivariate Analysis of Selected Young Turkish Hazelnut (Corylus colurna L.) Seedlings. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, Cilt: 41. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1913237

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (60)

  1. Akçin, Y., Bostan, S.Z., 2023. Fındık meyvesinin farklı kısımlarındaki renk değişimi. Akademik Ziraat Dergisi, 12(Özel Sayı): 35-42. doi:10.29278/azd.1318838
  2. Alasalvar, C., Pelvan, E., Bahar, B., Korel, F., Ölmez, H., 2012. Flavour of natural and roasted Turkish hazelnut varieties (Corylus avellana L.) by descriptive sensory analysis, electronic nose and chemometrics. International Journal of Food Science and Technology, 47(1): 122-131. doi:10.1111/j.1365-2621.2011.02817.x
  3. Altuntaş, Ö., Küçük, R., Değirmenci, M., 2021. Arapgir dolma biber popülasyonundan seleksiyonla seçilen ümitvar genotiplerin bitkisel özellikleri yönünden incelenmesi. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 31(1): 1-10. doi:10.29133/yyutbd.793803
  4. Arslan, M., 2005. Batı Karadeniz Bölgesindeki Türk fındığı (Corylus colurna L.) popülasyonlarının ekolojik ve silvikültürel yönden incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
  5. Arslan, M., 2023. Batı Karadeniz Bölgesinde Türk fındığı (Corylus colurna L.) popülasyonlarının ekolojik özelliklerinin belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 19(2): 39-61. doi:10.58816/duzceod.1360218
  6. Atar, F., Turna, I., 2018. Fruit and seedling diversity among sweet chestnut (Castanea sativa Mill.) populations in Turkey. Šumarski list, 142(11-12): 611-619. doi:10.31298/sl.142.11-12.5
  7. Avcı, S., Çöçü, S., Sancak, C., Özcan, S., 2010. Heliobrychis seksiyonuna ait bazı korunga (Onobrychis sp.) türleri üzerinde morfolojik araştırmalar. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 19(1-2): 11-16.
  8. Ayan, S., Ünalan, E., İslam, A., Sakıcı, O.E., Yer, E.N., 2018. Fat and protein content in Turkish hazelnut (Corylus colurna L.) in Kastamonu province. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 19(1): 48-54. doi:10.17474/artvinofd.296580
  9. Bak, T., Güler, E., Karadeniz, T., Oktay, F.B., 2023. Tarsus ve Karaisalı bölgelerindeki doğal frenk inciri (Opuntia ficus-indica) popülasyonunun ön tanılaması. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 9(1): 13-21. doi:10.24180/ijaws.1152389
  10. Bak, T., Arslan, M., Karadeniz, T., 2025. Pre-selection-based evaluation of fruit characteristics in Turkish hazelnut (Corylus colurna L.) in Bolu. BMC Plant Biology, 25(1): 1202. doi:10.1186/s12870-025-07234-x
  11. Balık, H.İ., Balık, S.K., Duyar, Ö., 2021. Fındıkta bitki besin elementleri ile verim ve meyve özellikleri arasındaki ilişki. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 7(2): 189-199. doi:10.24180/ijaws.890329
  12. Balkaya, A., Özbakır, M., Karaağaç, O., 2010. Karadeniz Bölgesinden toplanan balkabağı (Cucurbita moschata Duch.) populasyonlarının karakterizasyonu ve meyve özelliklerindeki varyasyonun değerlendirilmesi. Journal of Agricultural Sciences, 16(1). doi:10.1501/Tarimbil_0000001117
  13. Başak, H., 2019. Kırşehir yerel sivri biber (Capsicum annuum L. var. longum) populasyonlarının agronomik ve morfolojik karakterizasyonu. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(2): 202-216. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.488204
  14. Bijelić, S., Magazin, N., Džankić, S., Janković, D., Bogdanović, B., Jaćimović, G., 2021. Advances in nursery production of hazelnut plants in Serbia successful grafting of different Corylus avellana L. cultivars and clones onto Corylus colurna L. rootstock. Frontiers in Plant Science, 12: 785015. doi:10.3389/fpls.2021.785015
  15. Bostan, S., Arıcı, Y.K., 2015. Evaluation of some carob (Ceratonia siliqua L.) genotypes in Silifke (Mersin, Turkey) Province by cluster analysis. Meyve Bilimi, 2(1): 35-41.
  16. Bostan, S., Üçkardeş, F., Güler, S.K., 2015. Classification of wild apricot genotypes (Prunus armeniaca L.) using principle component and cluster analysis. Meyve Bilimi, 2(2): 32-38.
  17. Bostan, S.Z., Üçkardeş, F., Koç Guler, S., 2018. Classification of chestnut genotypes (Castanea sativa Mill.) by morphological traits. Acta Horticulturae, 1220: 13-22. doi:10.17660/ActaHortic.2018.1220.3
  18. Cerović, S., Ninić-Todorović, J., Gološin, B., Ognjanov, V., Bijelic, S., 2007. Production technology of young hazelnut trees grafted on Turkish filbert (Corylus colurna L.). Acta Horticulturae, 732: 355-357. doi: 10.17660/ActaHortic.2007.732.55
  19. Cerović, S., Ninić-Todorović, J., Gološin, B., Ognjanov, V., Bjelic, S., 2009. Grafting methods in nursery production of hazelnut grafted on Corylus colurna L. Acta Horticulturae, 845: 279-282. doi:10.17660/ActaHortic.2009.845.40
  20. Ciarmiello, L.F., Mazzeo, M.F., Minasi, P., Peluso, A., De Luca, A., Piccirillo, P., Siciliano, R.A., Carbone, V., 2014. Analysis of different European hazelnut (Corylus avellana L.) cultivars: authentication, phenotypic features, and phenolic profiles. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 62(26): 6236-6246. doi:10.1021/jf5018324
  21. Doğan, A., Kurt, H., Özrenk, K., 2021. İncir (Ficus carica L.) genotipleri arasındaki fenotipik varyasyonun kümeleme ve temel bileşen analizi metodu ile belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 8(3): 282-294. doi:10.19159/tutad.978186
  22. Duruk, Z., Pinar, H., 2023. Bazı Elâzığ biberi (Capsicum annuuum L.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 9(1): 22-35. doi:10.24180/ijaws.1186739
  23. Ermiş, S., Aras, V., 2017. Kavun (Cucumis melo L.) çeşitlerinin morfolojik karakterizasyonu ve akrabalık derecelerinin belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 6: 171-178.
  24. Ferreira, J.J., Garcia‐González, C., Tous, J., Rovira, M., 2010. Genetic diversity revealed by morphological traits and ISSR markers in hazelnut germplasm from northern Spain. Plant Breeding, 129(4): 435-441. doi:10.1111/j.1439-0523.2009.01702.x
  25. Ghisoni, S., Lucini, L., Rocchetti, G., Chiodelli, G., Farinelli, D., Tombesi, S., Trevisan, M., 2020. Untargeted metabolomics with multivariate analysis to discriminate hazelnut (Corylus avellana L.) cultivars and their geographical origin. Journal of the Science of Food and Agriculture, 100(2): 500-508. doi: 10.1002/jsfa.9998
  26. Gökirmak, T., Mehlenbacher, S.A., Bassil, N.V., 2009. Characterization of European hazelnut (Corylus avellana) cultivars using SSR markers. Genetic Resources and Crop Evolution, 56: 147-172. doi:10.1007/s10722-008-9352-8
  27. Gözen, V., 2008. Hıyarda (Cucumis sativus L.) örtüaltı yetiştiriciliğine uygun hibrit çeşit ıslahında morfolojik karakterizasyon, hibrit kombinasyonları ile hibrit tohum verim ve kalitesinin belirlenmesi. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 185 s, Ankara.
  28. Gülsoy, S., Özkan, G., Özkan, K.M., 2013. Menengiç (Pistacia terebinthus L. subsp. palaestina (Boiss.) Engler) meyvelerinin bazı fiziksel ve fizikokimyasal özellikleri üzerine ekolojik faktörlerin etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 14: 15-23.
  29. Gurcan, K., Mehlenbacher, S.A., Kose, M.A., Balik, H.I., 2018. Population structure analysis of European hazelnut (Corylus avellana). Acta Horticulturae, 1226: 87-92. doi:10.17660/ActaHortic.2018.1226.12
  30. Hintze, J.L., 2007. NCSS User’s Guide III - Clustered heat maps (double dendrograms). NCSS Statistical System, Kaysville, Utah.
  31. İşbakan, H., Bostan, S.Z., 2020. Fındıkta bitki morfolojik özellikleri ile verim ve meyve kalite özellikleri arasındaki ilişkiler. Ordu Üniversitesi Bilim Teknoloji Dergisi, 10(1): 32-45.
  32. İslam, A., Ayan, S., Turan, A., Yılmaz, M., Karagol, S., Çolak, S., 2023. Morphometric diversity for rootstock characteristics of Turkish hazel (Corylus colurna L.) populations in the Western Black Sea region of Türkiye. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 13(4): 1416-1426. doi:10.31466/kfbd.1285059
  33. Kafkas, S., Doğan, Y., Sabır, A., Turan, A., Seker, H., 2009. Genetic characterization of hazelnut (Corylus avellana L.) cultivars from Turkey using molecular markers. HortScience, 44(6): 1557-1561. doi: 10.21273/HORTSCI.44.6.1557
  34. Kalkan, M., Yılmaz, M., 2024. Türk fındığı (Corylus colurna)’nın doğal yayılışında yeni alanlar: Dağakça ve Çakallar (Bursa). Turkish Journal of Forestry, 25(2): 205-212. doi:10.18182/tjf.1456983
  35. Kanal, A., Balkaya, A., 2021. The determination of morphological variation level and characterization of Capsicum baccatum populations. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(2): 278-291. doi:10.37908/mkutbd.889523
  36. Karaman, R., 2023. Fasulye genotiplerinde çok değişkenli istatistiksel yöntemler ile tohum fiziksel özelliklerinin karakterizasyonu. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 60(3): 451-464. doi:10.20289/zfdergi.1258084
  37. Kellom, M., Raymond, J., 2016. Using dendritic heat maps to simultaneously display genotype divergence with phenotype divergence. PLoS One, 11(8): e0161292. doi:10.1371/journal.pone.0161292
  38. Keten, M., Değirmenci, H., Ramazan Şadet, G., 2019. Kısıntılı sulama koşullarında bazı pamuk (Gossypium hirsutum L.) genotiplerinin kuraklık toleransının belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(5): 685-693. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.509483
  39. Kibar, B., Karaağaç, O., Kar, H., 2016. Determination of morphological variability among cabbage (Brassica oleracea var. capitata L.) hybrids and their parents. Journal of the Institute of Science and Technology, 6(1): 31-44.
  40. Martins, S., Simões, F., Matos, J., Silva, A.P., Carnide, V., 2014. Genetic relationship among wild, landraces and cultivars of hazelnut (Corylus avellana) from Portugal revealed through ISSR and AFLP markers. Plant Systematics and Evolution, 300: 1035-1046. doi:10.1007/s00606-013-0942-3
  41. Memiş, A.A., 2024. Susam (Sesamum indicum L.) genotiplerinin ana bileşen ve kümeleme analizi ile değerlendirilmesi. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 34(Özel Sayı): 140-148. doi:10.18615/anadolu.1420178
  42. Miletic, R., Mitrovic, M., Rakicevic, M., 2009. Contrasting fruit properties of hazelnut cultivars grown on different rootstocks. Acta Horticulturae, 845: 283-285. doi:10.17660/ActaHortic.2009.845.41
  43. Milošević, T., Milošević, N., 2017. Determination of size and shape features of hazelnuts using multivariate analysis. Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus, 16(5): 49-61. doi:10.24326/asphc.2017.5.6
  44. Molnar, T.J., 2011. Corylus. In: Kole, C. (Ed). Wild Crop Relatives: Genomic and Breeding Resources: Forest Trees. Springer, Berlin, Heidelberg. pp. 15-48.
  45. Negrillo, C.A., Rodríguez Madrera, R., Suarez Valles, B., Ferreira, J.J., 2021. Variation of morphological, agronomic and chemical composition traits of local hazelnuts collected in northern Spain. Frontiers in Plant Science, 12: 659510. doi:10.3389/fpls.2021.659510
  46. Ninić-Todorović, J., Ognjanov, V., Keserovic, S., Cerović, S., Gološin, B., Bijelic, S., Cukanovic, A., Kurkajov, A., Cabilovski, R., 2012. Turkish hazel (Corylus colurna L.) offspring variability as a foundation for grafting rootstock production. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 18: 883-888.
  47. Öten, M., Albayrak, S., 2018. Bazı yonca (Medicago sativa L.) genotipleri arasındaki varyasyonun kümeleme ve temel bileşen analizi metodu ile belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 5(3): 222-228. doi:10.19159/tutad.421625
  48. Özdamar, K., 2004. Paket programlar ile istatistiksel veri analizleri-2. Kaan Kitabevi, 528 s, Eskişehir.
  49. Ozturk, S.C., Ozturk, S.E., Celik, I., Stampar, F., Veberic, R., Doganlar, S., Solar, A., Frary, A., 2017. Molecular genetic diversity and association mapping of nut and kernel traits in Slovenian hazelnut (Corylus avellana) germplasm. Tree Genetics & Genomes, 13: 1-14. doi:10.1007/s11295-016-1098-4
  50. Polat, S., 2014. Türk fındığı (Corylus colurna)’nın Türkiye’deki yeni bir yayılış alanı. Marmara Coğrafya Dergisi, 29. doi:10.14781/mcd.51065
  51. Rovira, M., 2021. Advances in hazelnut (Corylus avellana L.) rootstocks worldwide. Horticulturae, 7(9): 267-274. doi:10.3390/horticulturae7090267
  52. Scortichini, M., Marchesi, U., Dettori, M.T., Angelucci, L., Rossi, M.P., Morone, C., 2000. Genetic and pathogenic diversity of Pseudomonas avellanae strains isolated from Corylus avellana trees in north-west of Italy, and comparison with strains from other regions. European Journal of Plant Pathology, 106: 147-154. doi:10.1023/A:1008726624530
  53. Serdar, U., Mercan, L., Okumus, A., Soylu, A., 2014. Morphological and molecular comparison of selected chestnut (Castanea sativa Mill.) genotypes from Black Sea Region of Turkey. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 29(1): 54-62. doi:10.7161/anajas.2014.29.1.54
  54. Srivastava, K., Zargar, K.A., Singh, S.R., 2010. Genetic divergence among Corylus colurna genotypes based on morphological characters of hazelnut. Biodiversity Research and Conservation, 17: 13-17. doi: 10.2478/v10119-010-0003-5
  55. Tarakçıoğlu, C., 2023. Fındık meyvesi ile yaprakların mineral bileşimleri arasındaki ilişkiler. Akademik Ziraat Dergisi, 12(Özel Sayı): 203-212. doi:10.29278/azd.1362493
  56. Temel, F., Arslan, M., Çakar, D., 2017. Türkiye’deki doğal Türk fındığı (Corylus colurna L.) popülasyonlarının durumu. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 18(1): 1-9. doi:10.17474/artvinofd.270346
  57. UPOV, 2025. The international union for the protection of new varieties of plants web page. Available from URL: https://www.upov.int/meetings/en/doc_details.jsp?meeting_id=60592&doc_id= 541353 (Access date: December 08, 2025).
  58. Uzun, F., Ocak, N., 2022. Bazı sorgum (Sorghum bicolor L. Moench) çeşitlerinin besin değerlerine kemometrik yaklaşım. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 37(1): 67. doi:10.7161/omuanajas.911674
  59. Vahdati, K., Sarikhani, S., Arab, M.M., Leslie, C.A., Dandekar, A.M., Aletà, N., Bielsa, B., Gradziel, T.M., Montesinos, Á., Rubio-Cabetas, M.J., Sideli, G.M., Serdar, Ü., Akyüz, B., Beccaro, G.L., Donno, D., Rovira, M., Ferguson, L., Akbari, M., Sheikhi, A., Sestras, F.A., Kafkas, S., Paizila, A., Roozban, R.M., Kaur, A., Panta, S., Zhang, L., Sestras, E.R., Mehlenbacher, S.A., 2021. Advances in rootstock breeding of nut trees: Objectives and strategies. Plants, 10(11): 2234. doi:10.3390/plants10112234.
  60. Yaltırık, F., 1997. Orman ve park ağaçlarımız (iğne yapraklılar). Atlas Dergisi, Nisan Eki, İstanbul.