Journals / Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 1

Aşfak Ahmed’in Terakki İblisi ka Naç Adlı Hikâyesinde İlerleme Anlayışının Sorgulanması

Mehmet Kemal Çakmakçı(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-4912-9003
Pages
112–118
Publication Date
2026-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Metin analizine dayalı nitel bir çalışma ile ele aldığımız bu çalışmada, Terakki İblisi ka Naç hikâyesi yalnızca modernlik ve ilerleme eleştirisi değil; aynı zamanda bireyin özüne, toplumuna ve tarihe dönmesi gerektiğini vurgulayan önemli bir eserdir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma, Aşfak Ahmed’in Zaviya kitabının ikinci cildinde yer alan Terakki İblisi ka Naç adlı hikâye üzerinden ilerleme kavramının ideolojik, ahlâkî ve kültürel boyutlarını incelemektedir.
📊
Key Findings & Data:Ahmed’in eleştirel bakışı, modernleşme ile geleneksel değerler arasındaki gerilimi, maddi kültürün insan ruhunu ve kültürel hafızayı zayıflattığını ortaya koymaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Metin analizine dayalı nitel bir çalışma ile ele aldığımız bu çalışmada, Terakki İblisi ka Naç hikâyesi yalnızca modernlik ve ilerleme eleştirisi değil; aynı zamanda bireyin özüne, toplumuna ve tarihe dönmesi gerektiğini vurgulayan önemli bir eserdir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Aşfak Ahmed · Hikâye · İlerleme

Özet

Bu çalışma, Aşfak Ahmed’in Zaviya kitabının ikinci cildinde yer alan Terakki İblisi ka Naç adlı hikâye üzerinden ilerleme kavramının ideolojik, ahlâkî ve kültürel boyutlarını incelemektedir. Yazar, modernleşmenin ve teknolojik dönüşümün maddi kazanımlar üzerine inşa edildiğinde toplumsal refah, maneviyat ve ahlâkî dengeyi zayıflattığını ileri sürmektedir. Hikâyede yenilik ve terakki gibi kavramların kaliteyi garantilemediği vurgulanmakta; bu durum değişim ile iyileşme ayrımının önemini ortaya koymaktadır. Ahmed’in eleştirel bakışı, modernleşme ile geleneksel değerler arasındaki gerilimi, maddi kültürün insan ruhunu ve kültürel hafızayı zayıflattığını ortaya koymaktadır. Öyküde, tüketim odaklı gelişmenin, insanları içsel bir boşluğa sürüklediğini belirten yazar, ilerlemenin yalnızca teknolojik ve ekonomik kazanımlarla değil; aynı zamanda vicdanî farkındalık, maneviyat ve toplumsal sorumlulukla desteklendiğinde anlamlı olacağını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, Ahmed’in anlatısı, modernleşme ideolojisine yönelik bir itiraz, geleneksel değerlere yeniden dönüş çağrısı niteliğindedir. Metin analizine dayalı nitel bir çalışma ile ele aldığımız bu çalışmada, Terakki İblisi ka Naç hikâyesi yalnızca modernlik ve ilerleme eleştirisi değil; aynı zamanda bireyin özüne, toplumuna ve tarihe dönmesi gerektiğini vurgulayan önemli bir eserdir.

🔖

Cite This Article

Çakmakçı, M. K., *, M. K. Ç. (2026). Aşfak Ahmed’in Terakki İblisi ka Naç Adlı Hikâyesinde İlerleme Anlayışının Sorgulanması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 23 Sayı: 1, 112–118. https://ajindex.com/articles/1161746

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Ahmad, A. (2006). Zaviya (C. 2). Book Corporation.
  2. Ahmed, E. (2010). Efsane: Eyk Sadi ka Kıssah. Faysalabad: Misali Publishers. Ashfaq Ahmed. (t.y.).Https://www.prideofpakistan.com/. 10 Haziran 2025 tarihinde https://www.prideofpakistan.com/who-is-who-detail/Ashfaq-Ahmed/390 adresinden erişildi.
  3. Ashfaq Ahmed Biography in Urdu. (2025).Urdunotes.com.
  4. Bano, R., Selma ve Bibi, S. (2022). Eşfak Ahmed ke Efsanon meyn Afaki Mouzuat-u-Masail. Mahez, 2(3), 44-56.
  5. Bari, A., Sumera, K., Maratab, B. ve Sherazi, B. I. (2015). Translation of “Salute to Non-Degree Technologists” by Ashfaq Ahmed’ into English. International Journal of English Language Teaching, 2(3), 15-22.
  6. Baştürk Özdemir, N. (2019). Eşfak Ahmed’i̇n Hayati ve Eserleri̇. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doğu Dilleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Urdu Dili Ve Edebiyatı Bilim Dalı.
  7. Fetihpuri, F. (1982). Urdu Efsane aur Efsane Nigari. Urdu Akademi Sindh.
  8. Irfan, S. (2019). Ashfaq Ahmed: Biography and Books Details. Urdu Writers. https://theurduwriters.com/ashfaq-ahmed/ adresinden erişildi.
  9. Khan, M. A. ve Sarfraz, R. (2024). Eşfak Ahmed ke Efsanon meyn tehzib-u-Sekafet ki Peyşkeş. Tahqeeq-o-Tajzia, 4(2), 70-81.
  10. Müfti, M. (2001). Alakh Nagri. Al Faisal Publishers.
  11. Soydan, C. (Çev.). (2018). Pakistan-Hindistan Öyküleri. Hece Yayınları.