Bu makalede Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde tespit ettiğimiz, ‘Abdî ve Destârî Sâlih’in kalemlerinden çıkmış iki önemli belgeye dayanılarak, her iki müverrihin bilinmeyen tarihî kimlikleri ve biyografileri aydınlatılmaya çalışılacaktır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Özet 1730 Patrona İsyanı’nın bilinmeyen yönlerinin çözümünde kısa kronikler Arşiv belgelerine eşdeğer bir öneme sâhiptir.
📊
Key Findings & Data:Bunların bilinen en eski iki örneği, ‘Abdî Târîhi ve Destârî Sâlih Târihi adlarıyla tanınan iki monografiden ibârettir.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde tespit ettiğimiz, ‘Abdî ve Destârî Sâlih’in kalemlerinden çıkmış iki önemli belgeye dayanılarak, her iki müverrihin bilinmeyen tarihî kimlikleri ve biyografileri aydınlatılmaya çalışılacaktır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Patrona Halil · Abdî · Destârî Sâlih
Özet
Özet 1730 Patrona İsyanı’nın bilinmeyen yönlerinin çözümünde kısa kronikler Arşiv belgelerine eşdeğer bir öneme sâhiptir. Bunların bilinen en eski iki örneği, ‘Abdî Târîhi ve Destârî Sâlih Târihi adlarıyla tanınan iki monografiden ibârettir. Şu kadar var ki, neşirlerinin üzerinden çok uzun bir zaman geçmiş olmasına rağmen her iki eserin de yazarlarının bugüne kadar kim oldukları tespit edilememiştir. Bu makalede Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde tespit ettiğimiz, ‘Abdî ve Destârî Sâlih’in kalemlerinden çıkmış iki önemli belgeye dayanılarak, her iki müverrihin bilinmeyen tarihî kimlikleri ve biyografileri aydınlatılmaya çalışılacaktır.
Yılmaz, H. (2019). TWO IMPORTANTES DOCUMENTS THAT SHED LIGHT ON THE IDENTITIES OF ABDİ AND DESTARİ SALİH, THE AUTHORS OF CHRONICLES OF REBELLION OF PATRONA. Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 38 Sayı: 66, 243–263. https://doi.org/10.35239/tariharastirmalari.543876
Selâhaddîn Salâhî Efendi. Destārī Ṣāliḥ Tārīḫi: Vaḳʿaʾ-i ʿİbret-nümā, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Ktp. Şevket Rado, nr.: 231.
Subhî Mehmed Efendi. Tārīḫ-i Ṣubḥī, Dârü’t-Tıba‘atü’l-‘Âmire, İstanbul 1198.
Şem‘dânî-zâde Fındıklı’lı Süleyman Efendi, Mürʾī’t-Tevārīḫ, Bayezid Devlet Ktp., nr.: 5144.
Şem‘dânî-zâde Süleyman Efendi, Şem‘dânî-zâde Süleyman Efendi Tarihi (Mürʾī’t-Tevārīḫ), I, nşr.: Münir Aktepe, İÜ Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1976.
Unat, F. R. 1730 Patrona İhtilâli Hakkında Bir Eser: Abdi Tarihi, TTK Yayınları, Ankara 1943.
Makaleler ve Araştırmalar:
Altuntaş, Z. “Kevâkibîzâdeler: Osmanlılarda Bir Ulema Ailesi”, Bilim Sanat Vakfı XIX. Öğrenci Sempozyumu Bildirileri, İstanbul (8-9 Şubat 2008), s. 92-112.
İpşirli, M. “Paşmakçızâde Abdullah Efendi”, DİA, XXXIV, s. 185.
Sarıcaoğlu, F. “Rûznâme”, DİA, XXXV, s. 278-281.
Yılmaz, H. “1730 Patrona İsyânı ile İlgili Kısa Kroniklerden Rūz-nāme Yazarı ‘Ahmed’ Kimdir?”, SKAD/JSCS, II, Sakarya 2015, s. 103-126.
Yılmaz, H. “Patrona Vak‘ası Hakkında Yazılmış Kısa Kronikler ve Devrin Vak‘anüvisi Küçük Çelebi-zâde ‘Âsım’ın ‘Tārīḫçe’si”, Doğu Batı Düşünce Dergisi, XXI/85 (Mayıs-Haziran-Temmuz 2018), s. 178-216.