Journals / Afet ve Risk Dergisi / 2026 / Sayı: 23

Earthquake Preparedness Levels of Secondary School Students and the Gender Variable: The Case of Bayburt Province

Ortaokul Öğrencilerinin Deprem Hazırbulunuşluk Düzeyleri ve Cinsiyet Değişkeni: Bayburt İli Örneği

Umut İlhan(BAYBURT ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-0528-1254
Murat Camuzcuoğlu(BAYBURT ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7205-1550
Pages
—
Publication Date
2026-10-15
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicated that male students had statistically significantly higher earthquake preparedness levels than female students (p < .05).

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aimed to evaluate earthquake risk perception, attitudes towards earthquakes, and earthquake preparedness levels among middle school students in the central districts of Bayburt province, an area with high seismic risk.
📊
Key Findings & Data:A quantitative survey design was employed, and 374 middle school students participated in the study.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicated that male students had statistically significantly higher earthquake preparedness levels than female students (p < .05).
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Afet eğitimi · Bayburt · Cinsiyet değişkeni

Abstract

This study aimed to evaluate earthquake risk perception, attitudes towards earthquakes, and earthquake preparedness levels among middle school students in the central districts of Bayburt province, an area with high seismic risk. A quantitative survey design was employed, and 374 middle school students participated in the study. Data were collected using the Earthquake Awareness and Preparedness Questionnaire and analyzed using descriptive statistics, an independent-samples t-test, and ANOVA. The findings indicated that male students had statistically significantly higher earthquake preparedness levels than female students (p < .05). Examination of students’ responses concerning behavior during an earthquake showed that 96.8% knew that elevators should not be used. In contrast, the rate concerning the fetal/desk-side position was only 6.7%, indicating deficiencies in vital protective techniques. Furthermore, participation in school earthquake drills was low, at 15.2%. Taken together, the findings revealed inadequacies in translating students’ high levels of theoretical knowledge into practical behaviors during an earthquake. Accordingly, disaster education should provide greater support for theoretical knowledge through simulations and practice-oriented approaches. These recommendations aim to help students translate their existing knowledge into practical behaviors and address the identified deficiencies in earthquake preparedness.

Özet

Bu çalışma, sismik riski yüksek Bayburt ili merkez ilçelerinde öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin deprem risk algılarını, depreme yönelik tutumlarını ve deprem hazırbulunuşluk düzeylerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Nicel tarama modelinin kullanıldığı araştırmaya toplam 374 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırmanın verileri Deprem Bilinç ve Hazırbulunuşluk Anketi aracılığıyla toplanmış ve elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma bulguları, erkek öğrencilerin deprem hazırbulunuşluk düzeylerinin kız öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksek olduğunu göstermiştir (p < .05). Öğrencilerin deprem sırasında sergilenmesi gereken davranışlara ilişkin yanıtları incelendiğinde, asansör kullanmama davranışının %96,8 oranında bilindiği belirlenmiştir. Buna karşılık, cenin/sıra yanı pozisyonuna ilişkin oranın %6,7 düzeyinde kalması, korunmaya yönelik hayati teknikler bakımından eksiklikler bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin okulda gerçekleştirilen deprem tatbikatlarına katılım oranının %15,2 ile düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Bulgular birlikte değerlendirildiğinde, öğrencilerin teorik bilgi düzeylerinin yüksek olmasına rağmen bu bilgilerin deprem anında sergilenmesi gereken pratik davranışlara dönüştürülmesinde yetersizlikler bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, afet eğitiminde teorik bilgilerin uygulamalarla desteklenmesi, simülasyonlara ve uygulama odaklı yaklaşımlara daha fazla yer verilmesi önerilmektedir. Bu öneri, öğrencilerin mevcut bilgilerini pratik davranışlara dönüştürmelerini desteklemeye ve belirlenen hazırbulunuşluk eksikliklerini gidermeye yöneliktir.

🔖

Cite This Article

İlhan, U., Camuzcuoğlu, M. (2026). Earthquake Preparedness Levels of Secondary School Students and the Gender Variable: The Case of Bayburt Province. Afet ve Risk Dergisi, Sayı: 23. https://doi.org/10.35341/afet.1889907

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (30)

  1. Adanalı, R., Yıyın, F. T. ve Özenel, N. (2022). Ortaokul öğrencilerinin afet bilinci. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 47, 56–81. https://doi.org/10.32003/igge.1122725
  2. Aksoy, B. ve Sözen, E. (2014). Lise öğrencilerinin coğrafya dersindeki deprem eğitimine ilişkin görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Düzce ili örneği). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 279–297. https://doi.org/10.12780/UUSBD300
  3. Amri, A., Bird, D. K., Ronan, K., Haynes, K. ve Towers, B. (2017). Disaster risk reduction education in Indonesia: Challenges and recommendations for scaling up. Natural Hazards and Earth System Sciences, 17(4), 595–612. https://doi.org/10.5194/nhess-17-595-2017
  4. Armaş, I. (2006). Earthquake risk perception in Bucharest, Romania. Risk Analysis, 26(5), 1223–1234. https://doi.org/10.1111/j.1539-6924.2006.00810.x
  5. Atabeyli, Ç. E. ve Özer, Y. S. (2023). 1939 Erzincan depreminin mimari bellek üzerinden okunması: Kurma evler örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 16(94), 273–292. https://doi.org/10.29228/jasss.66598
  6. Aydın, F. (2010). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin deprem kavramını algılamaları: Fenomenografik bir analiz. Turkish Studies, 5(3), 801–817. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.1574
  7. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.
  8. Başıbüyük, A. ve Pala, Ş. M. (2023). Hayat bilgisi, sosyal bilgiler ve coğrafya dersi öğretim programları kazanımlarının afet eğitimi açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 184–197. https://doi.org/10.17556/erziefd.1063242
  9. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (24. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
  10. Can, E. ve Çapuk, S. (2024). Örgün eğitim programlarının deprem eğitimi açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 1599–1615. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024
  11. Demirci, A. ve Yıldırım, S. (2015). İstanbul’da ortaöğretim öğrencilerinin deprem bilincinin değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 44(207), 89–118.
  12. Demirkaya, H. (2007). İlköğretim 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerinin depreme yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(3), 37–51.
  13. Erkal, T. ve Değerliyurt, M. (2011). Türkiye’de afet yönetimi. Doğu Coğrafya Dergisi, 14(22), 147–164. https://izlik.org/JA65YZ49KE
  14. Gezer, M. ve Şahin, İ. F. (2022). Deprem eğitimi: Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının depreme ilişkin bilgi düzeyleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 97–106. https://doi.org/10.17556/erziefd.941878
  15. Karakuş, U. (2013). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97–116. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.31309
  16. Kaya, H. (2010). Metaphors developed by secondary school students towards “earthquake” concept. Educational Research and Review, 5(11), 712–718.
  17. Kılıç, S. (2016). Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorders (JMOOD), 6(1), 47–48.
  18. Kırıkkaya, E. B., Ünver, A. O. ve Çakın, O. (2011). Teachers' views on the topic of disaster education at the field on elementary science and technology curriculum. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1), 24–42.
  19. Mitchell, J. (2009). Hazards education and academic standards in the Southeast United States. International Research in Geographical and Environmental Education, 18(2), 134–148. https://doi.org/10.1080/10382040902861221
  20. Mızrak, S. (2021). Afet yönetimi sürecinde risk algısı çalışmalarının katkısı. Afet ve Risk Dergisi, 4(2), 291–299. https://doi.org/10.35341/afet.992959
  21. Muttarak, R. ve Pothisiri, W. (2013). The role of education on disaster preparedness: Case study of 2012 Indian ocean earthquakes on Thailand’s Andaman coast. Ecology and Society, 18(4). https://doi.org/10.5751/es-06101-180451
  22. Öcal, A. (2005). İlköğretim sosyal bilgiler dersinde deprem eğitiminin değerlendirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 169–184.
  23. Özdemir, Ü., Ertürk, M., Güner, İ. ve Koca, M. (2011). İlköğretimde deprem ve depremin zararlarından korunma yollarının önemi. Doğu Coğrafya Dergisi, 7(7). https://izlik.org/JA64DU86BD
  24. Ronan, K. R. ve Johnston, D. M. (2001). Correlates of hazard education programs for youth. Risk Analysis, 21(6), 1055–1063. https://doi.org/10.1111/0272-4332.216174
  25. Sharpe, J. ve Kelman, I. (2011). Improving the disaster-related component of secondary school geography education in England. International Research in Geographical and Environmental Education, 20(4), 327–343. https://doi.org/10.1080/10382046.2011.619810
  26. Shiwaku, K., Sakurai, A. ve Shaw, R. (Eds.). (2018). Disaster resilience of education systems: Experiences from Japan. Springer.
  27. Şimşek, C. L. (2007). Children’s ideas about earthquakes. Journal of Environmental & Science Education, 2(1), 14–19.
  28. Tanaka, K. (2005). The impact of disaster education on public preparation and mitigation for earthquakes: A cross-country comparison between Fukui, Japan and the San Francisco Bay Area, California, USA. Applied Geography, 25(3), 201–225. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2005.07.001
  29. Taşkapu, H. ve Işıkçelik, F. (2025). Üniversite öğrencilerin afet risk algısı düzeylerinin incelenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(1), 75–82. https://doi.org/10.46464/tdad.1585729
  30. Tatoğlu, M. (2025). Üniversite öğrencilerinin afet risk algısı: Farkındalık, hazırlık ve davranışsal tepkiler üzerine bir araştırma. Afet ve Risk Dergisi, 8(2), 598–612. https://doi.org/10.35341/afet.1679395