Journals / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 93

POLİSİYE EDEBİYATTA KADIN DEDEKTİFLER: ESRA TÜRKEKUL’UN KAPALIÇARŞI CİNAYETİ KİTABI

Selin Önen(İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü.)
Pages
139–150
Publication Date
2018-02-01
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu bağlamda Esra Türkekul’un Kapalıçarşı Cinayeti isimli kitabı amatör kadın dedektif karakterinin öznelliğini nasıl inşa ettiği, sınıfsal duruşu, kendisiyle ve diğer insanlarla kurduğu etkileşim bağlamında incelenmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:19. yüzyılda ortaya çıkan klasik polisiye romanında, Mandel (1996) in tartıştığı üzere aksayan düzeni onararak rasyonaliteyi yeniden sağlamaya çalışan bir dedektif karakteri bulunmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Dönemsel olarak değerlendirildiğinde, iki dünya savaşı arasındaki dönem İngiliz polisiyesinin Altın Çağ dönemi olarak adlandırılmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Bu bağlamda Esra Türkekul’un Kapalıçarşı Cinayeti isimli kitabı amatör kadın dedektif karakterinin öznelliğini nasıl inşa ettiği, sınıfsal duruşu, kendisiyle ve diğer insanlarla kurduğu etkileşim bağlamında incelenmektedir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:polisiye edebiyat · detektif · feminizm

Özet

19. yüzyılda ortaya çıkan klasik polisiye romanında, Mandel (1996) in tartıştığı üzere aksayan düzeni onararak rasyonaliteyi yeniden sağlamaya çalışan bir dedektif karakteri bulunmaktadır. Dedektifin toplumsal konumu da tarihsel ve toplumsal değişikliklerle ilişkilidir. Nitekim klasik polisiye romanında bilim ve akıl kavramlarının vurgulanması Aydınlanma ve pozitivizmle ilişkilidir. Dönemsel olarak değerlendirildiğinde, iki dünya savaşı arasındaki dönem İngiliz polisiyesinin Altın Çağ dönemi olarak adlandırılmaktadır. Bu dönemde kadın yazarlar ve kadın dedektifler ön planda olup şiddetin hakim olmadığı, huzurlu ve rahatlatıcı mekanlarda işlenen polisiye kurgular dikkat çekicidir. Bu döneme 1920’li yıllarda Amerika’da yaygınlaşan, özellikle erkeksi dedektif karakterlerin ağır bastığı hard-boiled geleneği eşlik eder. 1970’lerin sonunda, Amerika’da polisiye edebiyatta kadın bakış açısı ön plana çıkmıştır. Dedektif karakterlerin toplumdaki ataerkil değerlere göre tanımlanmaması, kadının kendi öznelliğinin farkında olması, toplumun farklı kesimlerinden kadınların kurguya dâhil edilmesi bu döneme ilişkin göze çarpan değişikliklerdir. Bu çalışmada, polisiye romanda modern kadın dedektif figürlerinin ortaya çıkışının kadın hareketi ve feminist yaklaşımla ilişkili olduğu tartışılmaktadır. Bu bağlamda Esra Türkekul’un Kapalıçarşı Cinayeti isimli kitabı amatör kadın dedektif karakterinin öznelliğini nasıl inşa ettiği, sınıfsal duruşu, kendisiyle ve diğer insanlarla kurduğu etkileşim bağlamında incelenmektedir.

🔖

Cite This Article

Önen, S. (2018). POLİSİYE EDEBİYATTA KADIN DEDEKTİFLER: ESRA TÜRKEKUL’UN KAPALIÇARŞI CİNAYETİ KİTABI. Folklor/Edebiyat, Cilt: 24 Sayı: 93, 139–150. https://doi.org/10.22559/folkloredebiyat.2017.74

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Bayram, Güliz-Elif (2004). Türkiye’de Polisiye Roman: Osman Aysu Romanları. Ankara: Ankara Üniversitesi Gazetecilik Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
  2. Bora, Aksu (2010). Kadınların Sınıfı: Ücretli Ev Emeği ve Kadın Öznelliğinin İnşası. İstanbul:İletişim.
  3. Büyükarman, Didem-Ardalı (2013). Şeytan Hadiye’nin Şeytanlığı İskender Fahreddin Sertelli’nin Onparalık Serisi. Seval Şahin, Banu Öztürk ve Didem-Ardalı Büyükarman (Ed.), Edebiyatın İzinde: Polisiye Edebiyat içinde (s.99-103). İstanbul: Bağlam.
  4. Dikenelli, Çağan (2005). Yüreksöken Cinayetleri. İstanbul:Oğlak.
  5. Donovan, Josephine (2014) [1985]. Feminist Teori. A. Bora, M.A. Gevrek, F.Sayılan (Çev). İstanbul:İletişim.
  6. Ergun, Zeynep (2015). Kardeşimin Bekçisi: Başlangıcından II. Dünya Savaşı’na İngiliz Dedektif Yazını. İstanbul: Labirent.
  7. Gilbert, Sandra M ve Gubar, Susan (2000) [1979]. The Madwoman in the Attic: The Woman Writer and the Nineteenth-Century Literary Imagination. New Haven and London: Yale University Press.
  8. Harvey, David (1999). Postmodernliğin Durumu. İstanbul: Metis.
  9. Humm, Maggie (2002) [1994]. Feminist Edebiyat Eleştirisi. İstanbul:Say.
  10. Kırtıl, Arık Gonca (2012). Feminist Edebiyat Eleştirisi Açısından Sevim Burak. Kadın Araştırmaları Dergisi, 8, 127-151.
  11. Koyuncu-Yıldırım, Nevin (2008). Detective Fiction as a Gendered Genre. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
  12. Mandel, Ernest (1996) [1985]. Hoş Cinayet: Polisiye Romanın Toplumsal Bir Tarihi. N. Saraçoğlu (çev.). İstanbul:Yazın Yayıncılık.
  13. Mizejewski, Linda (2004). Hardboiled &High Heeled: The Woman Detective in Popular Culture. London and New York: Routledge.
  14. Schoenfeld, Bethe (2008). Women Writers Writing About Women Detectives in Twenty- First Century America. The Journal of Popular Culture, 41(5), 836-853.
  15. Seaman, C. Amanda (2004). Chercez la femme: detective fiction, women, and Japan. Japan Forum, 16 (2), 185-190.
  16. Şahin, Seval ve Büyükarman, Didem Ardalı (2016). Türkçe Polisiyenin Kadın Dedektif Kahramanları. 221B: İki Aylık Polisiye Dergi:Edebiyat ve Ekranda Kadın Dedektifler, 60-62.
  17. Turhan, Fulya (2016). Amerikan Polisiye Edebiyatında Kadın Dedektifler. 221B: İki Aylık Polisiye Dergi:Edebiyat ve Ekranda Kadın Dedektifler, 52-54.
  18. Türkekul, Esra (2013). Kapalıçarşı Cinayeti. İstanbul: Esen Kitap.
  19. Türkekul, Esra (2016a). Cadıbostanı Cinayeti. İstanbul: Mylos Kitap.
  20. Türkekul, Esra ve Özdemir Özlem (2016b). Kapalıçarşı’dan Cadıbostanı’na: Yazar vs Editör. 221B: İki Aylık Polisiye Dergi:Edebiyat ve Ekranda Kadın Dedektifler, 70-71.
  21. Woolf, L. Diana (2009). Saha Çalışmasında Feminist İkilemler. Hattatoğlu&G.Ertuğrul (Der.). méthodos: kuram ve yöntem kenarından içinde. İstanbul: Anahtar, (s. 372-441).
  22. Yıkmış-Salman, Meral (2015). Kadınlarla Mülakat Yapmak. Fe-Dergi: Feminist Eleştiri, 7 (13), 96-107.
  23. http://www.solakkedi.com/edebiyat/polisiyenin%20kisa%20tarihi-solak%20kedi.pdf (13.07.2017).
  24. Büyükarman, Didem-Ardalı (2013). Şeytan Hadiye’nin Şeytanlığı İskender Fahreddin Sertelli’nin Onparalık Serisi. Seval Şahin, Banu Öztürk ve Didem-Ardalı Büyükarman (Ed.), Edebiyatın İzinde: Polisiye Edebiyat içinde (s.99-103). İstanbul: Bağlam.