Emel Kefeli, Edebiyat Coğrafyasında Akdeniz, İstanbul, 3F Yayınevi, 2006.

Özet

Son on yılda edebiyat ve coğrafya gibi iki kapsamlı disiplinin kesişiminde yapılan çalışmalar, mekânın edebi anlatıdaki rolünü yalnızca temsilî değil, aynı zamanda üretken bir unsur olarak kavramsallaştırmaktadır. Bu çerçevede, edebî metinlerin yalnızca belirli mekânları betimlemediği, aynı zamanda bu mekânları inşa ettiği, dönüştürdüğü ve yorumladığı vurgulanır. Özellikle disiplinlerarası yaklaşımlarla beslenen bu alan, tarih, edebiyat, cinsiyet, kentleşme ve ekoloji gibi temalar etrafında genişlemekte, metinlerin coğrafi boyutları dijital ve dijital haritalama yöntemleriyle de analiz edilmektedir.2 Son yıllarda bu konudaki yayın sayısında yaşanan artışla birlikte, yapay zeka ve dijital metotların da gelişmesiyle haritalama ve modelleme konusunda oldukça inovatif çalışmalar ortaya konmuştur. Fakat Emel Kefeli’nin Edebiyat Coğrafyasında Akdeniz kitabını kaleme aldığı yıllarda bu alan bugünkü kadar geniş kaynaklara sahip değildi. Kefeli, öncü dikkatiyle 2005’te tamamladığı bu kitapta Türk edebiyatındaki “Akdeniz” izleğinin edebî coğrafya olarak nasıl alımlandığı ve tanımlandığı sorusuna bir cevap aramayı vaat etmiştir. Bu sebeple kitap, Akdeniz coğrafyasını salt bir “arka plan” değil, edebî yaratımı şekillendiren etkin bir bileşen olarak ele alır. Ayrıca bu çalışma, edebiyat ve coğrafya arasındaki etkileşimi, mekânın metinle, gözlemle ve deneyimle kurduğu çok yönlü ilişkiyi tartışan, disiplinlerarası yaklaşıma örnek teşkil eden bir incelemedir. 2006’da yayımlanmasına rağmen, hem teorik altyapısı hem de seçilen edebî metinlerin tarihsel ve coğrafi bağlamını yeniden değerlendirme biçimiyle alanında güncelliğini koruyan bir başvuru kaynağı niteliğindedir.