SavedAdd your journal

Journals / Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi / 2025 / Cilt: 16 Sayı: 3

Correlation of Reading Attitude, Anxiety, Self-efficacy, Metacognition Factors and Their Predictive Power on Reading Comprehension

Okumaya Yönelik Tutum, Kaygı, Öz Yeterlik ve Üstbiliş Etmenlerinin İlişkisi ve Okuduğunu Anlama Becerisini Yordama Düzeyleri

Uğur Demircan(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI İZMİR)0000-0002-4784-402X
İbrahim Seçkin Aydın(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, BUCA EĞİTİM FAKÜLTESİ)0009-0001-4004-4871
Pages
4516–4550
Publication Date
2025-12-27
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In the structural equation model created, it was concluded that anxiety and metacognition predicted reading comprehension skill negatively, self-efficacy predicted positively, and attitude did not.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The reading comprehension skill, which is accepted as the basis of academic skills, has been the subject of many studies due to its importance, and various studies have been conducted on which factors affect this skill and to what extent.
📊
Key Findings & Data:Contemporary teaching approaches have increased the importance of affective factors such as attitude, anxiety and self-efficacy.
💡
Conclusion & Impact:In the structural equation model created, it was concluded that anxiety and metacognition predicted reading comprehension skill negatively, self-efficacy predicted positively, and attitude did not.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:okuma becerisi · okuduğunu anlama · tutum

Abstract

The reading comprehension skill, which is accepted as the basis of academic skills, has been the subject of many studies due to its importance, and various studies have been conducted on which factors affect this skill and to what extent. Contemporary teaching approaches have increased the importance of affective factors such as attitude, anxiety and self-efficacy. At the same time, the rapid change in learning needs has brought metacognitive skills to the forefront. The aim of this study is to determine the relationship between the attitude, anxiety, self-efficacy and metacognition factors, which are accepted to affect reading comprehension skills, and to examine the level to which these factors predict reading comprehension skills through a model. The sample group of the study consists of 386 middle school students at the 7th grade level. In obtaining the data, the attitude towards reading, anxiety, self-efficacy, metacognition scales and the reading comprehension achievement test, whose validity and reliability have been previously proven, were used. Correlation analysis and structural equation model were used in the analysis of the data. According to the findings obtained as a result of the study, it was seen that there was a positive relationship between the variables of attitude, self-efficacy and metacognition, while a negative relationship was seen between these variables and anxiety. While it was observed that reading comprehension skill had a positive relationship with attitude and self-efficacy and a negative relationship with anxiety, no significant relationship was found between reading comprehension skill and metacognition. In the structural equation model created, it was concluded that anxiety and metacognition predicted reading comprehension skill negatively, self-efficacy predicted positively, and attitude did not.

Özet

Akademik becerilerin temeli olarak kabul edilen okuduğunu anlama becerisi öneminden dolayı birçok çalışmaya konu olmuş, bu beceriyi hangi etmenlerin ne düzeyde etkilediği konusunda çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Çağdaş öğretim yaklaşımları tutum, kaygı ve öz yeterlik gibi duyuşsal etmenlerin önemini artırmıştır. Aynı zamanda öğrenme ihtiyaçlarının hızla değişmesi, üstbilişsel becerileri ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı okuduğunu anlama becerisini etkilediği kabul edilen tutum, kaygı, öz yeterlik ve üstbiliş etmenlerinin birbirleriyle olan ilişkisini belirlemek ve bu etmenlerin okuduğunu anlama becerisini hangi düzeyde yordadığını bir model aracılığıyla incelemektir. Çalışmanın örneklem grubu 7. sınıf düzeyinde 386 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Verilerin elde edilmesinde geçerliği ve güvenirliği önceden kanıtlanmış olan okumaya yönelik tutum, kaygı, öz yeterlik, üstbiliş ölçekleri ve okuduğunu anlama başarı testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre tutum, öz yeterlik ve üstbiliş değişkenleri arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülürken bu değişkenler ile kaygı arasında negatif yönlü bir ilişki görülmüştür. Okuduğunu anlama becerisinin tutum ve öz yeterlik ile pozitif yönlü, kaygı ile negatif yönlü ilişkiye sahip olduğu görülürken okuduğunu anlama becerisi ile üstbiliş arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Oluşturulan yapısal eşitlik modelinde kaygı ve üstbilişin okuduğunu anlama becerisini negatif yönde, öz yeterliğin pozitif yönde yordadığı; tutumun ise yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Demircan, U., Aydın, İ. S. (2025). Correlation of Reading Attitude, Anxiety, Self-efficacy, Metacognition Factors and Their Predictive Power on Reading Comprehension. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 3, 4516–4550. https://doi.org/10.51460/baebd.1704031

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (118)

  1. Akdağ, M. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
  2. Akpur, U. (2015). İngilizce hazırlık programı öğrencilerinin akademik motivasyon kaygı ve tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkiler örüntüsü. Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  3. Altunkaya, H. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur özyeterlikleri ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 202-219. https://doi.org/10.16916/aded.368192
  4. Altunkaya, H. ve Erdem, İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma kaygıları ve okuduğunu anlama becerileri (Reading anxiety and reading comprehension skills of learners of turkish as a foreign language). Sakarya University Journal of Education, 7(1), 59-77. https://doi.org/10.19126/suje.307045
  5. Anastasiou, D. and Griva, E. (2009). Awareness of reading strategy use and reading comprehension among poor and good readers. Elementary Education Online, 8(2), 283-297.
  6. Armut, M. ve Türkyılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma becerileri üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 217-236. https://doi.org/10.17556/erziefd.330587
  7. Aygün, H. E. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile okuma kaygısı arasındaki ilişkide okuma alışkanlığının aracı rolü. Milli Eğitim Dergisi, 50(231), 91-109. https://doi.org/10.37669/milliegitim.746081
  8. Bağcı, H. ve Ünveren, D. (2020). Investigation the relationship between metacognitive awareness of reading strategies and self-efficacy perception in reading comprehension in mother-tongue: sample of 8th graders. International Journal of Educational Methodology, 6(1), 83-98. https://doi.org/10.12973/ijem.6.1.83
  9. Bakracevic Vukman, K. and Licardo, M. (2010). How cognitive, metacognitive, motivational and emotional self‐regulation influence school performance in adolescence and early adulthood. Educational Studies, 36(3), 259-268. https://doi.org/10.1080/03055690903180376
  10. Balcı, A. (2009). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama düzeyleri. Education Sciences, 4(4), 1308-1330.
  11. Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action. Englewood Cliffs, NJ, 1986.
  12. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: W. H. Freeman.
  13. Bandura, A. (2004). Swimming against the mainstream: the early years from chilly tributary to transformative mainstream. Behaviour Research and Therapy. Vol. 42. 613-630. https://doi.org/10.1016/j.brat.2004.02.001
  14. Başaran, M. (2013). 4. Sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumları ve bu stratejilerle okuduğunu anlama arasındaki ilişki. Electronic Turkish Studies, 8(8), https://doi.org/10.7827/turkishstudies.5502
  15. Başaran, M. (2021). A study on the variables predicting reading comprehension. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 9(60), 647-658.
  16. Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve Psikolojide Ölçme: Klasik Test Teorisi ve Uygulaması. ÖSYM Yayınları, Ankara, 504s.
  17. Bedir, S. B. ve Dursun, F. (2022). The relationship between high school students' metacognitive awareness of reading strategies and english self-efficacy beliefs. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 155-163.
  18. Bozgün, K. ve Pekdoğan, S. (2018). The self-efficacy as predictors of the metacognition skills in children. Journal of Education and Future, (14), 57-69. https://doi.org/10.30786/jef.390814
  19. Carmines, E.G. and McIver, S.P. (1981). Analyzing models with unobserved variables: Analysis of covariance structures. In G. W. Bohrnstedt and E.F. Borgatta (Eds.), Social Measurement: Current Issues, (65-115). Beverly Hills, California: Sage.
  20. Carpenter, P. A., Miyake, A. and Just, M. A. (1995). Language comprehension: sentence and discourse processing. Annual Review of Psychology, 46, 91-120. https://doi.org/10.1146/annurev.ps.46.020195.000515
  21. Carroll, J. M. and Fox, A. C. (2017). Reading self-efficacy predicts word reading but not comprehension in both girls and boys. Frontiers in Psychology, 7, 2056. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.02056
  22. Cheng, Y. (2001). The relationships among language learning self-efficacy, belief in giftedness for language learning, and language anxiety. Concentric: Studies in English Literature and Linguistics, 27(2), 75-90
  23. Clark, C., Torsi, S. and Strong, J. (2005). Young people and reading: A school study conducted by the national literacy trust for the reading champions ınitiative. National Literacy Trust.
  24. Corkett, J., Hatt, B. and Benevides, T. (2011). Student and teacher self-efficacy and the connection to reading and writing. Canadian Journal of Education/Revue canadienne de l'éducation, 34(1), 65-98.
  25. Coşkun, G. ve Taşgın, A. (2018). An investigation of anxiety and attitudes of university students towards English courses. Journal of Language and Linguistic Studies, 14(2), 135-153.
  26. Cross, D. R. and Paris, S. G. (1988). Developmental and instructional analysis of children's metacognition and reading comprehension. Journal of Educational Psychology, 80(2), 131-142. https://doi.org/10.1037/0022-0663.80.2.131
  27. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları (Vol. 2). Ankara: Pegem Akademi.
  28. Demircan, U. ve Aydın, İ. S. (2020). Okuduğunu anlama becerisini etkileyen faktörler üzerine bir alanyazın incelemesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 15(6), 4057-4090. https://doi.org/10.47423/TurkishStudies.43300
  29. Deniz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş becerileri, matematik özyeterlikleri ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  30. Derakshan, N. and Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance: New developments from attentional control theory. European Psychologist, 14(2), 168-176. https://doi.org/10.1027/1016-9040.14.2.168
  31. Dicke, T., Parker, P.D., Marsh, H.W., Kunter, M., Schmeck, A. and Leutner, D. (2014). Self efficacy in classroom management, classroom disturbances, and emotional exhaustion: A moderated mediation analysis of teacher candidates. Journal of Educational Psychology. Vol. 106, 569-583. https://doi.org/10.1037/a0035504
  32. Dolezal, S.E., Welsh, L.M., Pressley, M. and Vincent, M.M. (2003). How nine third-grade teachers motivate student academic engagement. The Elementary School Journal, 103(3), 239-267. https://doi.org/10.1086/499725
  33. Doruk, M., Öztürk, M. ve Kaplan, A. (2016). Ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik öz-yeterlik algılarının belirlenmesi: kaygı ve tutum faktörleri. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 2016, 6(2), 283-302. https://doi.org/10.17984/adyuebd.306387
  34. Dursun, H. ve Özenç, E. G. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları ile türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişki (Kayseri İli Örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 144-159.
  35. Edizer, Z. Ç. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları ile üst bilişsel okuma stratejilerini kullanım düzeyleri arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (2), 645-658. Ekenel, E. (2015). Matematik dersi başarısı ile bilişötesi öğrenme stratejileri ve sınav kaygısının ilişkisi. Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  36. Erdem, İ., Altunkaya, H. ve Ateş, A. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okur özyeterlikleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Language Academy, 5(4), 74-86, https://doi.org/10.18033/ijla.3622
  37. Erkan, Y. D. ve Saban, A. I. (2011). Writing performance relative to writing apprehension, self-efficacy in, writing and attitudes towards writing: A correlational study in turkish tertiary-level EFL. The Asian EFL Journal Quarterly, 13(1), 163-191
  38. Eysenck, M. W. and Calvo, M. G. (1992). Anxiety and performance: The processing efficiency theory. Cognition and Emotion, 6, 409-434. https://doi.org/10.1080/02699939208409696
  39. Eysenck, M. W., Derakshan, N., Santos, R. and Calvo, M. G. (2007). Anxiety and cognitive performance: Attentional control theory. Emotion, 7(2), 336-353. https://doi.org/10.1037/1528-3542.7.2.336
  40. Eyüp, B. ve Uzuner Yurt, S. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Journal of Academic Studies, 17(67).
  41. Fishbein, M. and Ajzen, I. (1975). Belief attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Journal of Business Venturing 5, 177- I89.
  42. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34, 906-911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
  43. Ghonsooly, B. and Elahi M. (2010). Learners' self-efficacy in reading and its relation to foreign language reading anxiety and reading achievement. Journal of English Language Teaching and Learning, 53(217), 45- 67.
  44. Gordon, C., Lim, L., McKinnon, D. and Nkala, F. (1998). Learning approach, control orientation and self-efficacy of beginning teacher education students. Asia-Pacific Journal of Teacher Education and Development, 1 (1), 53-63.
  45. Guthrie, J.T. and Wigfield, A. (1999). How motivation fits into a science of reading. Scientific Studies of Reading, 3(3), 199-205. https://doi.org/10.1207/s1532799xssr0303_1
  46. Guthrie, J.T., Hoa, A.L.W., Wigfield, A., Tonks, S.M., Humenick, N.M. and Littles, E. (2007). Reading motivation and reading comprehension growth in the later elementary years. Contemporary Educational Psychology, 32(3), 282-313. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2006.05.004
  47. Haller, E. P., Child, D. A. and Walberg, H. J. (1988). Can comprehension be taught? A quantitative synthesis of metacognitive studies. Educational Researcher, 17(9), 5-8. https://doi.org/10.2307/1175040
  48. Henson, R. K., Kogan, L. R. and Vacha-Haase, T. (2001). A reliability generalization study of the teacher efficacy scale and related instruments. Educational and Psychological Measurement, 61 (3), 404-420. https://doi.org/10.1177/00131640121971284
  49. Hollingsworth, P.M. and Reutzel, D.R. (1990). Prior knowledge, content-related attitude, reading comprehension: testing mathewson's affective model of reading. The Journal of Educational Research, 83(4), 194-199. https://doi.org/10.1080/00220671.1990.10885956
  50. İnnalı, H. Ö. ve Aydın, İ. S. (2014). İlköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 9(9). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.7132
  51. Jalongo, M. R. and Hirsh, R. A. (2010). Understanding reading anxiety: New insights from neuroscience. Early Childhood Education Journal, 37(6), 431-435. https://doi.org/10.1007/s10643-010-0381-5
  52. Kağıtçı, B. (2014). Fen dersine yönelik kaygı ölçeği geliştirilmesi ve ortaokul öğrencilerinin fen dersi kaygı ile tutum puanlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
  53. Kahramanoğlu, R. ve Deniz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş becerileri, matematik özyeterlikleri ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 189-200. DOI: 10.17679/inuefd.334285 https://doi.org/10.17679/inuefd.334285
  54. Kalemkuş, J. (2021). Bilmeyi bilme: Üstbiliş. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (42), 471-495. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.795640
  55. Kandemir, H. ve Demiroğlu Memiş, A. (2019). Beşinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı ile okuduğunu anlama ve okuma tutumlarının incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(Özel Sayı), 67-82.
  56. Kanmaz, A. ve Saracaloglu, A. S. (2012). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi. Education Sciences, 7(2), 764-776.
  57. Kaptan, F. ve Korkmaz, H. (2001). Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20).
  58. Karabay, A. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Cukurova University Faculty of Education Journal, 38(3), 110-117.
  59. Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz yeterlikleri üzerine bir araştırma: Adana ili örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 908-936. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23976
  60. Katrancı, M. ve Kuşdemir, Y. (2016). Okumada kaygı ve anlama: ana fikri bulamıyorum öğretmenim! Eğitim ve Bilim, 41(183). https://doi.org/10.15390/EB.2016.4951
  61. Kline, Rex, B. (1998), Principles and Practice of Structural Equation Modeling, NY: Guilford Press, 354s.
  62. Koç, C., Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (1), 745-778. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2017.29
  63. Kuhn, D. (2000). Metacognitive development. Current Directions in Psychological Science, 9(5), 178-181. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00088
  64. Küçükakça, H. (2021) Matematik dersinde üstbilişsel stratejiler kullanımının öğrencilerin üstbilişsel farkındalık ve matematiğe yönelik tutumlarına etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  65. Lai, E. R. (2011). Metacognition: A literature review. Always learning: Pearson Research Report, 24, 1-40.
  66. Livingston, J. A. (2003). Metacognition: An overview. Educatıonal Resources Information Center (ERİC). (1)
  67. Martinez, M. E. (2006). What is metacognition?. Phi Delta Kappan, 87(9), 696-699. https://doi.org/10.1177/003172170608700916
  68. McKenna, M.C., Kear, D.J. and Ellsworth, R.A. (1995). Children's attitudes toward reading: A national survey. Reading Research Quarterly, 30(4), 934-956. https://doi.org/10.2307/748205
  69. Melanlıoğlu, D. (2014). Üstbiliş strateji eğitiminin ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 39(176).
  70. Meniado, J. C. (2016). Metacognitive reading strategies, motivation, and reading comprehension performance of Saudi EFL students. English Language Teaching, 9(3), 117-129. https://doi.org/10.5539/elt.v9n3p117
  71. Meral, E. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin üstbilişşel dinlediğini anlama farkındalığı düzeyi ile dinlemeye ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  72. Mills, N., Pajares, F. and Herron, C. (2006). A Reevaluation of the role of anxiety: self-efficacy, anxiety, and their relation to reading and listening proficiency. Foreign Language Annals, 39(2), 276-295. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.2006.tb02266.x
  73. Möbius, M. (2003). The use of parcelling in statistical analysis-a research example. In 2nd. European Conference on Research Methodology for Business and Management, Proceedings (pp. 247-256).
  74. Murray, N. P. and Janelle, C. M. (2003). Anxiety and performance: A visual search examination of the processing efficiency theory. Journal of Sport and Exercise Psychology, 25, 171-187. https://doi.org/10.1123/jsep.25.2.171
  75. Naseri, M. ve Zaferanieh, E. (2012). The relationship between reading self-efficacy beliefs, reading strategy use and reading comprehension level of ıranian efl learners. World Journal of Education, 2(2), 64-75. https://doi.org/10.5430/wje.v2n2p64
  76. Noghabi, S. R. (2012). Foreign language classroom anxiety, academic achievement and self-efficacy: their correlation toward each other in focus. In International Conference" ICT for Language Learning (Vol. 5).
  77. Oğuz, A. ve Kutlu Kalender, M. D. (2018). Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıkları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 14(2), 170-186. https://doi.org/10.17244/eku.319267
  78. Özdamar, K. (2004). Tabloların Oluşturulması, Güvenirlik ve Soru Analizi. Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi-1. 5th ed. Eskişehir: Kaan Kitabevi, 201-50.
  79. Öztürk, E (2012). Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 11(2), 292-305.
  80. Öztürk, S. ve Serin, M. K. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalıkları ile matematik öğretmeye yönelik kaygılarının incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 28(2), 1013-1025. https://doi.org/10.24106/kefdergi.705074
  81. Paris, S. G. and Winograd, P. (1990). Promoting metacognition and motivation of exceptional children. Remedial and Special Education, 11(6), 7-15. https://doi.org/10.1177/074193259001100604
  82. Petscher, Y. (2010). A meta‐analysis of the relationship between student attitudes towards reading and achievement in reading. Journal of Research in Reading, 33(4), 335-355. https://doi.org/10.1111/j.1467-9817.2009.01418.x
  83. Sakız, G. (2013). Başarıda anahtar kelime: Öz-yeterlik. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 185-210.
  84. Sallabaş, M. E. (2008). İlköğretim 8 sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki iliski. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141-155.
  85. Saraç, S. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin üstbiliş düzeyleri, genel zekâ ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  86. Sayıner, B. (2022). Üstbilişsel farkındalık ve akademik öz-yeterlik etkileşimi. Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Güncel Araştırmalar-II. Ankara: Gece Kitaplığı.
  87. Schraw, G. (2002). Promoting general metacognitive awareness. In H. J. Hartman, (Ed.), Metacognition in Learning And İnstruction (3-16). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-2243-8_1
  88. Schraw, G. and Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review, 7(4), 351-371. https://doi.org/10.1007/BF02212307
  89. Schraw, G., Crippen, K. J. and Hartley, K. (2006). Promoting self-regulation in science education: Metacognition as part of a broader perspective on learning. Research in Science Education, 36, 111-139.https://doi.org/10.1007/s11165-005-3917-8
  90. Senemoglu, N. (2002). Gelisim, Ögrenme ve Ögretim (Development, Learning and Teaching). Ankara: Gazi Kitabevi.
  91. Serin, M. K., Güneş, A. M. ve Değirmenci, H. (2015). Sınıf öğretmenliği bölümü öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile mesleğe yönelik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 4 (1), 21-34. https://doi.org/10.30703/cije.321360
  92. Shell, D. F., Colvin, C. and Bruning, R. H. (1995). Self-efficacy, attribution, and outcome expectancy mechanisms in reading and writing achievement: grade-level and achievement level differences. Journal of Educational Psychology, 87(3), 386. https://doi.org/10.1037/0022-0663.87.3.386
  93. Skaalvik, E. M. and Skaalvik, S. (2014). Teacher self-efficacy and perceived autonomy: relations with teacher engagement, job satisfaction, and emotional exhaustion. Psychological Reports, 114(1), 68-77. https://doi.org/10.2466/14.02.PR0.114k14w0
  94. Solheim, O. J. (2011). The impact of reading self-efficacy and task value on reading comprehension scores in different item formats. Reading Psychology, 32(1), 1-27. https://doi.org/10.1080/02702710903256601
  95. Snyder, C. R. and Lopez, S. (2002). Handbook of Positive Psychology, Oxford University Press US.
  96. Steiger, J. H. (2007). Understanding the limitations of global fit assessment in structural equation modeling. Personality and Individual Differences, 42(5), 893-898. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.09.017
  97. Şeflek Kovacıoğlu, N. (2006). İlköğretim ikinci sınıflarında aile çevresi ve çocuğun okumaya karşı tutumu ile okuduğunu anlama becerisi arasındaki ilişkiler. Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  98. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. and Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, pp. 497-516). Boston, MA: Pearson.
  99. Tan, M. N. (2015). Ortaokul öğrencilerinin matematik kaygısı, öğrenilmiş çaresizlik ve matematiğe yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
  100. Tan, Ş. ve Erdoğan, A. (2004). Öğretimde Planlama ve Değerlendirme (6. Baskı). İstanbul: Pegema Yayıncılık.
  101. Tavakoli, H. (2014). The effectiveness of metacognitive strategy awareness in reading comprehension: the case of Iranian university EFL students. The Reading Matrix, 14(2), 314-336.
  102. Tonka, H. (2020). Ortaokul öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları ile okuma kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  103. Tsai, C. C. (2013). The impact of foreign language anxiety, test anxiety, and self-efficacy among senior high school students in Taiwan. International Journal of English Language and Linguistics Research, 1(3), 1-17. https://doi.org/10.5296/ijld.v3i4.4247
  104. Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A. and Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68, 202-248. https://doi.org/10.3102/00346543068002202
  105. Tuncer, M. ve Akmençe, A. E. (2019). Yabancı dile yönelik kaygı, özyeterlik ve tutum arasındaki ilişkiler. Turkish Journal of Educational Studies, 6 (3), 1-13. https://doi.org/10.33907/turkjes.567044
  106. Tunde-Awe, B. M. (2014). Relationship between reading attitudes and reading comprehension performance of secondary school students in Kwara State, Nigeria. Review of Arts and Humanities, 3(2), 203-215.
  107. Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Journal of Language Education and Research, 6(2), 657-677. https://doi.org/10.31464/jlere.770661
  108. Uyar, Y. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri için okumaya yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Education Sciences, 4 (2), 632-651.
  109. Ülper, H. (2019). Okuma ve Anlamlandırma Becerilerinin Kazandırılması. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  110. Ülper, H., Çetinkaya, G. ve Bayat, N. (2017). Okuduğunu anlama testinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 175-187.
  111. Ülper, H. ve Şirin, A. N. (2019) Okuma anlama düzeyleriyle özyeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  112. Ülper, H., Yaylı, D. ve Karakaya, İ. (2013). Okur özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 85-100.
  113. Ürün Karahan, B. ve Taşdan, M. (2016). 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin okumaya karşı tutum ve motivasyonlarının okuduğunu anlama becerileri ile ilişkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) dergisi, 5(2), https://doi.org/10.7884/teke.596
  114. Whitebread, D., Coltman, P., Pasternak, D. P., Sangster, C., Grau, V., Bingham, S., Almeqdad, Q. and Demetriou, D. (2009). The development of two observational tools for assessing metacognition and self-regulated learning in young children. Metacognition and Learning, 4(1), 63-85. https://doi.org/10.1007/s11409-008-9033-1
  115. Woodrow, J. L., (2001). Towards a model of adaptive language learning: A pilot study. Sydney University. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED456645.pdf
  116. Yamaç, A. ve Çeliktürk Sezgin, Z. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları, akıcılıkları, motivasyonları ve okuduğunu anlamaları arasındaki ilişkiler. Eğitim ve Bilim, 43(194), https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.418901
  117. Zahra, F., Komariah, E. and Sari, D.F. (2016). A study on students' metacognitive awareness and their reading comprehension. Research in English and Education, 1(1), 10-17.
  118. Edizer, Z. Ç. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları ile üst bilişsel okuma stratejilerini kullanım düzeyleri arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (2), 645-658.