Bu çalışmada özellikle beden üzerinde tasarrufun sınırlarının ne olduğu ve beyin ölümü gibi sorunlar İslam hukuku açısından incelenerek organ nakline yeni bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılacaktır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Tıp teknolojisi ve cerrahi alandaki gelişmeler kalp, böbrek, karaciğer, akciğer, pankreas, kornea, kemik iliği gibi pek çok organ ve dokunun naklini mümkün kılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Zira organ naklinin taraflarının insan olması, nakillerde verici ile alıcı arasındaki mutlak yarar zarar dengesinin belirsizliği, verici rızasının geçerliliği, organların dağıtım şekli, bedel karşılığı organ ve doku nakli, beyin ölümü kavramının üzerindeki şüpheler, devamlı ilaca bağlılık ve fahiş ilaç fiyatları gibi durumlar, İslam hukukunun kabul ettiği insan bedeninin bütünlüğü, dokunulmazlığı ve saygınlığı ilkeleri ile nasıl bağdaştırılacağı tartışmalı bir husus olmaya devam etmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada özellikle beden üzerinde tasarrufun sınırlarının ne olduğu ve beyin ölümü gibi sorunlar İslam hukuku açısından incelenerek organ nakline yeni bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam Hukuku · Organ Nakli · Zaruret
Özet
Tıp teknolojisi ve cerrahi alandaki gelişmeler kalp, böbrek, karaciğer, akciğer, pankreas, kornea, kemik iliği gibi pek çok organ ve dokunun naklini mümkün kılmıştır. Ancak bu alandaki faaliyetler İslam hukuku açısından bir takım sorunları gündeme taşımıştır. Zira organ naklinin taraflarının insan olması, nakillerde verici ile alıcı arasındaki mutlak yarar zarar dengesinin belirsizliği, verici rızasının geçerliliği, organların dağıtım şekli, bedel karşılığı organ ve doku nakli, beyin ölümü kavramının üzerindeki şüpheler, devamlı ilaca bağlılık ve fahiş ilaç fiyatları gibi durumlar, İslam hukukunun kabul ettiği insan bedeninin bütünlüğü, dokunulmazlığı ve saygınlığı ilkeleri ile nasıl bağdaştırılacağı tartışmalı bir husus olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada özellikle beden üzerinde tasarrufun sınırlarının ne olduğu ve beyin ölümü gibi sorunlar İslam hukuku açısından incelenerek organ nakline yeni bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılacaktır.
ALKIŞ, A. (2018). İslam Hukuku Bağlamında Organ Naklinde Çözüme Açık Alanlar. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 15 - Sayı: 2, 751–770. https://ajindex.com/articles/111492
Acar, H. İbrahim, Organ Bağışının Dinimizdeki Yeri, Atatürk Ünv. İlahiyat Fakültesi Dergisi Sayı:27, Erzurum, 2007.Banak, Selim, Etik ve Hukuki Yönleriyle Organ ve Doku Nakilleri, Yüksek Lisans Tezi, Çağ Ünv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarsus/Mersin, Ocak, 2014.Beki, Abdulaziz, İslam Hukuku Prensipleri Işığında Organ Nakli, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Ünv., Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri, 1991.Derdir, Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Arafe, Hâşiyetü'd-Desuki ala Şerhi'l-Kebir, Dârü'l-Fikr, [t.y.].Diyanet İşleri Başkanlığı Güncel Dini Meseleler İstişare Toplantısı II, Ankara, 16-18 Kasım 2007.Gazzâlî, Muhammed b. Muhammed b. Muhammed [505/1111] (1974), İhyâu Ulûmi’d-Dîn, (Çeviren:Ahmed Serdaroğlu). İstanbul:Bedir Yayınevi.İbn Âbidîn, Muhammed Emin [1252/1836] (1984). Hâşiyetü Reddü'l- Muhtâr ale'd-Dürri’l-Muhtâr. İstanbul:
Kahraman Yayınları.İbn Hazm, Ebu Muhammed Ali b. Ahmed b. Said [456/1064] (t.y.). el-Muhallâ, Beyrut: Darü'l-Fikr.İbn Kayyım el-Cevziyye, Kitâbıı'r-ruh, 242vd.; İbn Kudâme, Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdullah b. Ahmed b. Muhammed [620/1223] (1985). el-Muğnî, Beyrut: Dârü'l-Fikr Yayınları.İbn Nüceym, el-Eşbâh ve'n-Nezâir, Dârü’l-Fikr, Dımaşk 1983.İbn Receb el-Hanbelî, Câmiu’l-Ulûmi ve’l-Hikem, Müessesetü’r-Risâle, 2. baskı, 1413.İbn Rüşd el-Hafîd, Ebü’l-Velîd Muhammed b. Ahmed b. Muhammed [595/1198] (t.y.). Bidâyetü'l-Müctehid ve Nihayetü'l-Muktesıd, Mektebetü’t-Tevfîkıye.İbnü’l-Hümâm, Kemâlüddîn Muhammed b. Abdilvâhid b. Abdilhamîd [861/1457] (1316 H.). Fethu'l-Kadîr, Beyrut: Dârü's-Sadr Yayınları.Karâfî, Ebü’l-Abbas Şihâbuddin Ahmed b. İdris b. Abdürrahîm (684/1285), el-Furûk: Envarü’l-Burûk fî Envâ‘i’l-Furûk, Âlemü’l-Kütüb, Beyrut [t.y.].Kâsânî, Alauddîn Ebû Bekir b. Mes'ûd b. Ahmed [587/1191] (1974). Kitabu Bedâiu's-Sanâî Tertîbü'ş-Şerâî, Beyrut: Dâru'l-Kitâbi'l-Arabî Yayınları.Merdâvî, el-İnsâf fî ma’rifeti’r-râcihi mine’l-hilâf alâ mezhebi İmam Ahmed, Daru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî.Merğinânî, Ali b. Ebu Bekir [593/1197] (1990). el-Hidâye Şerhu Bidâyetü'l-Mübtedî, Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye.Nevevî, Ebu Zekeriya Muhyiddin b. Şeref [676/1277] (t.y.). el-Mecmu' Şerhu'l-Mühezzeb liş-Şîrâzî, Cidde: Mektebetü'l-İrşad Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun, (1979).
T.C. Resmi Gazete, No:2238, 16655, 29 Mayıs 1979.Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği (2012). T.C. Resmi Gazete, sayı:28191, 01 Şubat 2012.Özdemir, Merve, İslam Hukukuna Göre Beden Üzerinde Tasarruf ve Organ Nakli, Doktora Tez