AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe results indicate that criteria such as natural light, spatial openness, and vegetative elements are decisive in post-disaster learning environments.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Schools located in regions where post-earthquake reconstruction is intense are critical environments not only for the physical safety of children but also for their psychological recovery. The design of these spaces must provide solutions that balance students’ cognitive load, support learning processes, and offer restorative experiences through contact with nature. Although biophilic design is a proven approach with positive effects on children’s mental health and learning performance, its applicability in disaster-affected areas has been largely overlooked. Yet, evaluating and improving primary and secondary school environments in line with biophilic design principles is not only an architectural choice in the Turkish context but also a social necessity. This study proposes a scientific method to determine which schools require improvement by evaluating the interior spatial qualities of primary and secondary schools in Hatay a province severely affected by the Kahramanmaraş earthquakes based on biophilic design principles and ranking them using the Fuzzy TOPSIS method. Schools that remained operational before and after the earthquake were selected as the sample; biophilic criteria were assessed by experts using linguistic variables, and these evaluations were analyzed with the Fuzzy TOPSIS approach using triangular fuzzy numbers. The schools in the sample were examined and comparatively ranked according to the level of integration of biophilic elements. The results indicate that criteria such as natural light, spatial openness, and vegetative elements are decisive in post-disaster learning environments. The study provides a comprehensive decision-support model for public institutions and designers to guide improvement processes and offers an original contribution to evaluating the biophilic performance of educational buildings in the earthquake-affected region.
Özet
Deprem sonrası yeniden yapılanmanın yoğun yaşandığı bölgelerde yer alan okullar, çocukların yalnızca fiziksel güvenliği için değil, aynı zamanda psikolojik iyileşmesi açısından da kritik mekânlardır. Bu mekânların tasarımında öğrencilerin bilişsel yükünü dengeleyen, öğrenme süreçlerini destekleyen ve doğayla temas üzerinden iyileştirici deneyimler sunan çözümler gereklidir. Biyofilik tasarım, çocukların ruh sağlığı ve öğrenme performansı üzerindeki olumlu etkileri kanıtlanmış bir yaklaşım olmasına karşın, afet bölgelerinde uygulanabilirliği büyük ölçüde göz ardı edilmiştir. Oysa ilkokul ve ortaokul mekânlarının biyofilik tasarım ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi, Türkiye bağlamında yalnızca mimari bir tercih değil, aynı zamanda toplumsal bir gerekliliktir. Bu çalışma, Kahramanmaraş merkezli depremlerden ağır şekilde etkilenen Hatay ilindeki ilkokul ve ortaokulların iç mekânsal niteliklerini biyofilik tasarım ilkeleri doğrultusunda değerlendirerek, hangi okulların iyileştirme gerektirdiğinin belirlenmesine yönelik bilimsel bir yöntem ortaya koymakta; mekânsal performanslarını analiz ederek okulları Bulanık TOPSIS yöntemiyle sıralamayı amaçlamaktadır. Deprem öncesi ve sonrasında aktif kullanılan okullar örneklem olarak seçilmiş; biyofilik kriterler uzmanlar tarafından dilsel değişkenlerle değerlendirilmiş ve üçgensel bulanık sayılar kullanılarak Bulanık TOPSIS yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçlar, doğal ışık, mekânsal açıklık ve bitkisel unsurların afet sonrası öğrenme ortamlarında belirleyici olduğunu göstermektedir. Çalışma, kamu kurumları ve tasarımcılara iyileştirme süreçlerinde kullanılabilecek bütüncül bir karar destek modeli sunarak deprem bölgesindeki eğitim yapılarının biyofilik performansına yönelik özgün bir katkı sağlamaktadır.