Journals / Turkish Studies (Elektronik) / 2012 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Suffixes of accusative in Iran (Azerbaijan) Turk dialects

İran (Azerbaycan) Türk ağızlarında yükleme hâli ekleri

Pages
915–933
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this study, by comparing to the dialects of Azerbaijan and Turkish dialects also together with historical dialects, it has been aimed to analyze the noun stems of the suffixes of accusative in Iran (Azerbaijan) Turkish dialects, their using features in words and pronouns with plural suffix and possessive suffix, their position in palatal and labial harmony and their functions in the elements to which was added.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Case endings in Turkish have an important role on identifying the meaning of the sentence because of the width of function area.
📊
Key Findings & Data:As a consequence, it has been understood that the suffixes of accusative both in historical texts of Turkish and in living dialects draw attention due to having various functions.
💡
Conclusion & Impact:In this study, by comparing to the dialects of Azerbaijan and Turkish dialects also together with historical dialects, it has been aimed to analyze the noun stems of the suffixes of accusative in Iran (Azerbaijan) Turkish dialects, their using features in words and pronouns with plural suffix and possessive suffix, their position in palatal and labial harmony and their functions in the elements to which was added.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Case endings in Turkish have an important role on identifying the meaning of the sentence because of the width of function area. As a consequence, it has been understood that the suffixes of accusative both in historical texts of Turkish and in living dialects draw attention due to having various functions. In this study, by comparing to the dialects of Azerbaijan and Turkish dialects also together with historical dialects, it has been aimed to analyze the noun stems of the suffixes of accusative in Iran (Azerbaijan) Turkish dialects, their using features in words and pronouns with plural suffix and possessive suffix, their position in palatal and labial harmony and their functions in the elements to which was added.

Özet

Türkçede hâl ekleri, işlev sahasının genişliğinden dolayı cümlenin anlamını belirlemede büyük rol oynar. Türkçenin hem tarihî metinlerinde hem de yaşayan lehçe ve ağızlarında yükleme hâli eklerinin de çeşitli görevler üstlenmekle bu açıdan dikkati çektiği görülmektedir. Bu çalışmada İran (Azerbaycan) Türk ağızlarında işletilen yükleme hâli eklerinin; tarihî lehçelerle birlikte Azerbaycan ve Türkiye Türkçesi ağızlarıyla da mukayese edilmek suretiyle, isim kök ve gövdelerinde, çokluk ve iyelik eki almış kelimelerde ve zamirlerde kullanılma özellikleri, kalınlık-incelik ve düzlük-yuvarlaklık uyumuna göre durumu ve eklendiği unsurlardaki işlevleri bakımından incelenmesi hedeflenmiştir.

🔖

Cite This Article

DOĞAN, T. (2012). Suffixes of accusative in Iran (Azerbaijan) Turk dialects. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 7 - Sayı: 1, 915–933. https://ajindex.com/articles/103945

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. BANGUOĞLU Tahsin, Türkçenin Grameri, 7. Baskı,
  2. TDK Yayınları, Ankara 2004. BAŞDAŞ Cahit, “Türkçede İyelik-Yükleme Sorunu Dede Korkut Örneği”, Turkish Studies, Volume 3/1, Winter (2008), s. 6-13. BAŞDAŞ Cahit, “Orhun Abidelerinde İyelik, Belirtme Ve Yükleme Hâli”, Turkish Studies, Volume 4/8, Fall (2009), s. 623-643. BAŞDAŞ Cahit, “Doğu Anadolu Ağızlarında Hâl Kavramı Taşıyan İyelikli Yapılar”, Turkish Studies, Volume 6/1, Winter (2011), s. 739-746.
  3. BURAN Ahmet, Anadolu Ağızlarında İsim Çekim (Hâl) Ekleri, TDK Yayınları, Ankara 1996. CANPOLAT Mustafa, “Eski Anadolu Türkçesi’ndeki Belirtme Durumu (accusatıvus) Ekinin Kökeni Üzerine”, Türkoloji Dergisi, C. 10, S. 1 (1992), Ankara, s. 9-11. DAŞDEMİR Muharrem, “Anadolu Ağızlarında Çekimli Yapılarda Ortaya Çıkan (e)n Eki ve Buna Bağlı Ses Değişmeleri”, A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S. 36 (2008), Erzurum, s. 1-16.
  4. DOĞAN Talip (2010).
  5. Urmiye Ağızları, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kırıkkale. (=Urm) ECKMANN János, Çağatayca El Kitabı, Akçağ Yayınları, Ankara 2003. (=ÇEK) ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Günümüze Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara 2004. ERGİN Muharrem, “Kadı Burhanettin Divanı Üzerinde Bir Gramer Denemesi”, İ.Ü. TDED, C. 4, S. 3 (1951), 30 Haziran, s. 287-327.
  6. ERGİN Muharrem, Azeri Türkçesi, İstanbul 1971. (=AT) ERGİN Muharrem, Dede Korkut Kitabı-I-, Giriş-Metin-Faksimile, TDK Yayınları, Ankara 1991. (=DK) ERGİN Muharrem, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yayınları, İstanbul 1997.
  7. GABAİN A. Von, Eski Türkçenin Grameri, (çev. Mehmet Akalın), TDK Yayınları, Ankara 2007.
  8. GECE K. Mehmet (1988).
  9. Serap Ağzı, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara. (=Srp) GEMALMAZ Efrasiyap, Erzurum İli Ağızları, C. 1, TDK Yayınları, Ankara 1995.
  10. GÖKDAĞ Bilgehan Atsız, Salmas Ağzı. Güney Azerbaycan Türkçesi Üzerine Bir İnceleme, Karam Yayınları, Çorum 2006. (=Slm) GÖKDAĞ Bilgehan Atsız, “Hamse Türkleri Ağzı”, III. Uluslararası Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmaları Çalıştayı, 30 Eylül-1 Ekim, Sakarya 2010. GRØNBECH Kaare, Türkçenin Yapısı (Çev. Mehmet Akalın), TDK Yayınları, Ankara 1995.
  11. GÜLSEVİN Gürer, Eski Anadolu Türkçesinde Ekler, TDK Yayınları, Ankara 2007. (=EATE) HATİBOĞLU Vecihe, Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankara 1972. KARAHAN Leylâ, Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması, TDK Yayınları, Ankara 1996. KARAHAN Leylâ, “Yükleme (accusative) ve İlgi (genitive) Hâli Ekleri Üzerine Bazı Düşüncele