Sünni halk inançlarında hz. ali tasavvuru üzerine bir din sosyolojisi incelemesi

Özet

\r\n Hz. Ali İslam tarihinde kişiliği, fikirleri ve kahramanlıkları ile çokça anılan bir isimdir. Ayrıca Ehli Beyt ekolü içinde temel bir kimlik figürü olarak merkezi rol oynamış, İslam kültürü içindeki belli bir düşünce ve inanç ekolü için sembol olmuştur. Onun bu özellikleri halk tarafından sevilmesine ve bir takım yaygın halk inanışları ile anılmasına neden olmuştur. Hz. Ali ile ilgili popüler inanışlar Alevi halk inanışları arasında yaygındır. Bu çalışmanın iddiası, aynı inanışların Sünni halk arasında da azımsanamayacak kadar yaygın ve köklü olduğudur. Çalışmada bu konuda belli bazı inanç ve uygulamalar örnek olarak ele alınacaktır. Bu, halk inanışlarının farklı kesim, mezhep ve meşrep tanımayan beynelmilel özelliği ile alakalı olduğu gibi: Hz. Ali’nin Anadolu’da her kesimden insan arasında sevilen ve sayılan bir şahsiyet olması ile de yakından alakalıdır. Halk inanışları arasında en önemli olan inanış, Hz. Ali’nin Anadolu’daki izleriyle alakalı inanışlardır. Bu inanışlar Sünni bir bölgedeki halk\r\n arasındaki örneklemde ele alınmıştır. Bu örneklerde bölge insanları, Hz. Ali’ni ya kendi kol ya da ayak izleri, ya kılıç ya da atının izlerinin taşlarda olduğuna inanmaktadır. Ayrıca Sünni halk arasında yüzyıllarca yaygın şekilde okunan Cenknamelerdeki Hz. Ali konulu inanışlar da makalede incelenmiştir. Hz. Ali destan ve Cenknamelerinin önemi, onların halk inançlarına kaynaklık eden özelliğe sahip oluşlarından gelmektedir.