YETERSİZLİKTEN ETKİLENMİŞ YETİŞKİN BİREYE SAHİP ANNELERİN ÇOCUKLARININ TAKINTILI DAVRANIŞLARINA YÖNELİK GÖRÜŞLERİ

MOTHERS’ VIEWS ABOUT OBSESSIVE-COMPULSIVE BEHAVIOR PROBLEMS OF THEIR ADULT CHILDREN WITH INTELLECTUAL DISABILITIES

Özet

Takıntılı davranışlar (obsesif-kompulsif), genellikle tekrarlı ve törensel (ritualistic) davranışlar olarak tanımlanmakta ve gelişimsel yetersizliğe sahip pek çok kişi saplantılı, törensel ve basmakalıp olarak tanımlanabilecek bu tür davranışlar gösterebilmektedir. Yetersizliği olan bu bireylerin takıntılı davranışlarının doğru anlaşılabilmesi ve davranışların akademik, mesleki, sosyal, boş zamanı değerlendirme ve aile hayatındaki etkilerine çözüm üretilebilmede, bu davranışı ortaya çıkaran ve sürdüren çevresel uyaranlar ile davranış örüntüleri bilinmelidir. çocuklarının davranış örüntüleri hakkında ve bu davranış örüntülerinin hayatlarını ne ölçüde etkilediğine yönelik en değerli bilgiyi sunacak kişilerdir. Çalışmada nitel veri toplama yöntemlerinden faydalanılarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla gönüllü 5 annenin yetişkin çocuklarının takıntılı davranışları hakkındaki görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Annelerin görüşleri, tümevarım analiz tekniğiyle analiz edilmiş ve beş tema oluşturulmuştur. Sonuçta, anneler çocuklarındaki takıntılı davranışları; biriktirme, temizlik, düzen, uygun olmayan maddelerin tadına bakma ya da yutma ve ses olabilecek ortamlardan kaçma olarak, bu davranışları ortaya çıkaran çevresel uyaranların; ortamlar, kişiler, nesneler ve anneyi model alma, sürdüren çevresel uyaranları bilmediklerini, bu davranışları durdurmak için iletişim yollarını kullandıklarını, uzman yardımı aldıklarını, davranışa yol açan nesneleri sakladıklarını, ortamdan uzaklaştıklarını, çocuğun ilgi alanını değiştirmeye çalıştıklarını, fiziksel ceza uyguladıklarını ya da çocuğun istediği şeyi yapıyormuş davrandıklarını ve çocuklarının bu davranışlarının onların hayatını olumsuz yönde etkilediğini de belirtmiştir

Abstract

Obsessive-compulsive behaviors are generally defined as repetitive and ritualistic behaviors. Many individuals with developmental disabilities exhibit behaviors that can be described as obsessive, ritualistic, and stereotyped. In order to understand the nature of obsessive-compulsive behaviors of individuals with disabilities and address these difficulties’ effects on children’s academic, professional, social, recreational and family life, there is a crucial need to understand the behavior, triggers and maintaining environmental stimuli along with the behavior patterns. Mothers that closely care their children are those who can provide the most valuable information regarding the behavioral patterns of their children and to what degree such patterns affect their lives. A total of five mothers voluntarily participated in the study to share their views of about the obsessive-compulsive behaviors of their adult children with intellectual disabilities. Study data was collected via the use of a semi-structured interview questionnaire developed based on the qualitative research principles. Mothers’ views were analyzed using inductive analysis method and five themes were formed. The findings of the study showed that a) mothers identified obsessive-compulsive behaviors of their children as hoarding objects, cleaning, ordering, tasting inappropriate materials or swallowing and avoiding people or places, b) they think that environmental stimuli such as environment, people and objects lead the behaviors c) mothers were not sure about the maintaining causes of the behaviors d) mothers said that they resorted to communication ways to stop such behaviors, that they sought expert help, that they hid the objects, kept out the environment, which trigger such behaviors, that they tried to change the field of interest of the children, resorted to physical punishment or pretended to do what their children asked for and finally e) mothers explained that their adult children’s behaviors negatively affects their lives