SARI ABDULLÂH EFENDİ (Ö. 1661)’NİN MESLEKÜ'L-UŞŞÂK KASÎDESİ VE LA'LÎ-ZÂDE ABDÜLBÂKÎ (Ö. 1746)’NİN ZEYLİ

THE KASÎDE MESLEKÜ'L-UŞŞÂK OF SARI ABDULLÂH (d. 1661) AND SUPPLEMENT OF LA'LÎ-ZÂDE ABDÜLBÂKÎ (d. 1746)

Özet

Klâsik Türk edebiyatının temel kaynakları içinde yer alan yazmaeserlerin gün yüzüne çıkarılması, üzerinde akademik çalışmalarınyapılması Türk edebiyatının daha iyi anlaşılması bakımından önem arzetmektedir. Bu sebeple son dönemlerde Klâsik Türk edebiyatıyla ilgilibirçok kıymetli çalışma yapılmakta, Türk edebiyatının daha iyianlaşılabilmesi için temel kaynaklar gün yüzüne çıkarılmayaçalışılmaktadır. Bu kapsamda klâsik edebiyata yön veren tasavvufdüşüncesinin Osmanlı şiirinde işleniş metodunu, kavramlarını, şeklinianlamak bu sahadaki araştırmacıların metinleri daha doğrukavramasına yardımcı olacaktır. Özellikle yaptığı mesnevî şerhiyle Türkedebiyatında "Şârih-i Mesnevî" ünvanını kazanmış Sarı AbdullâhEfendi'nin devrinde büyük bir dikkat ve zevkle okunduğu bilinenMeslekü'l-'Uşşâk kasîdesinin ilmî bir çalışmaya konu olması gereklidir.Tasavvuf düşüncesinin ve kavramlarının izahıyla ilgili, yaşadığıdönemde ilim çevresi tarafından kabul görmüş bir yetkinliğe sahip olanSarı Abdullâh Efendi hakkında dikkat gerektiren çalışmalara ihtiyaçolduğu muhakkaktır. Ayrıca, torunun çocuğu olan La¤lî-zâdeAbdulbâkî'nin bu kasîdeye yazdığı zeyl de hem tasavvuf adâbına dairverdiği bilgiler hem de Bayramî-Melamî büyüklerinin silsilesini içermesibakımından makaleye dâhil edilmiştir.Bu çerçevede hazırlanan çalışmada, Sarı Abdullâh Efendi ve La¤lî-zâde Abdulbâkî'nin hayatları ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir.Ardından metnin genişçe bir özeti okuyucunun istifadesinesunulmuştur. Böylece müelliflerin eserlerinin, tasavvuf anlayışlarının,tasavvufî terimleri îzah şekillerinin okuyucuya ulaştırılmasıamaçlanmıştır. Son olarak da Meslekü'l 'Uşşâk kasîdesi ve zeylininedisyon kritikli metni verilmiştir.

Abstract

Manuscripts are the main source of classical Turkish literature. It is important that we bring to light manuscripts and carry out academic studies. Recently, valuable research on original sources of classic Turkish literature has been completed. Such research has enhanced our understanding of Turkish literature. In this context, Islamic mysticism (i.e., Sufism) provides direction for studies on classic Turkish literature and may help researchers to better understand the methods, notions, forms of truly “classic texts.” Sarı Abdullâh (d. 1660) annotated “The Mathnawi.” Therefore, the appellation “Şârih-i Mesnevî” has been used to describe him. We know from many books, manuscripts, and other sources that the Kasîde Meslekü¢l-ğUşşâk has been read by a substantial number of people. Hence, it is important that we carry out serious study of the Kasîde Meslekü¢l-ğUşşâk. In addition, Lağlî-zâde Abdulbâkî (d. 1746), who was a direct descendent of Sarı Abdullâh, had written a supplement for the Kasîde Meslekü¢lğUşşâk. Since the supplement provides information about Sufism and important persons of Bayramî-Melamî, it has been included in this article. In the present article, information on the lives and works of Sarı Abdullâh’s and Lağlî-zâde Abdulbâkî’s has been provided. In addition, an extensive summary of the text has been included for readers. Thus, the present work provides a critical overview of the Kasîde Meslekü¢lğUşşâk and the supplement