Eğitimdeki değişimlerin bilişim teknolojileri öğretmenlerinin mesleki kimlikleri üzerindeki etkisi

The effects of educational changes on the professional identities of information and communication technologies teachers

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki eğitim sisteminde bilişim teknolojileri eğitimi ve bu teknolojilerin eğitime kaynaştırılması odaklı politik kararların Bilişim Teknolojileri (BT) öğretmenlerinin mesleki kimlik yapıları üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu araştırmada, mesleki kimlik; mesleki bağlılık, benlik algısı, bilgi ve beceriler, değer algısı, düşünce ve inanç, geleceğe bakış, görev algısı, iş güdülenmesi, iş memnuniyeti, öz-saygı ve öz-yeterlik göstergeleri temel alınarak incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden içerik çözümlemesi yöntemi temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Öncelikle, bir forumda 2005-2015 yılları arasında paylaşılan toplam 302617 mesaj çözümlenmiştir. Ardından, BT öğretmenlerini doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyen 1995-2015 tarihleri arasında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yayınlanmış olan genelgeler, yönergeler, yönetmelikler ve kurumlara gönderilen resmi yazılar incelenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, 11 yıllık değişim sürecinde, BT öğretmenlerinin mesleki kimliklerinin politik düzenlemelerden oldukça olumsuz etkilendiğini ortaya koymuştur. BT öğretmenlerinin yıllar içinde iş yüklerinin çok fazla olması, kendilerine öğretmenlik mesleğinden uzak görev ve sorumluluklar verilmesi ve verilen sorumluluklar ile birlikte çok farklı roller üstlenmek zorunda kalmaları nedeni ile mesleki kimliklerinin özellikle görev algısı, güdülenme, benlik algısı, değer, bağlılık ve geleceğe bakış boyutlarında oldukça olumsuz etkilere maruz kaldıkları görülmektedir.

Abstract

This study aimed to examine professional identity of ICT teachers followingeducational changes in ICT education and technology integration, introduced byMinistry of National Education (MoNE) in Turkey. Professional identity wasinvestigated under the factors of commitment, self-image, knowledge and skills, value,thoughts and beliefs, future perspective, task perception, job motivation, jobsatisfaction, self-esteem, and self-efficacy. This study used a qualitative, contentanalysis method. Data collection included a total of 302617 online messages posted onthe online forum between 2005 and 2015, and the circular notes, instructions,regulations and official correspondence of the institutions between the years of 1995and 2015 in order to identify the decisions taken by MoNE. The data from the onlineforum and official documents were analyzed using the content analysis. The resultsshow that the professional identities of ICT teachers were negatively affected in theprocess of changes that lasted for 11 years. Excessive workload and roles andresponsibilities unrelated to the profession negatively affected ICT teachers inteachers’ task perceptions, motivation, self-image, commitment, and futureperspective. Professional identity was also negatively affected by changes in thedecisions related to ICT course and increasing responsibilities stemming from theprojects introduced by MoNE.