Dergiler / Maden Tetkik ve Arama Dergisi / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 160
Hamit plütonuna (Türkiye) ait kayaç örneklerinde faktör ve kümeleme analizleri ile elementlerin kökeni üzerine istatistiksel yaklaşım
- Sayfa
- 163–175
- DOI
- —
Özet
Hamit plütonu Orta Anadolu Kristalin Kompleksinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Plüton,Kaman’ın (Kırşehir) K-KD’sunda yer almakta olup, yaklaşık 120 km2’lik bir alan kaplamaktadır.Bu plütondan alınan 63 adet kayaç örneğinin jeokimyasal içerikleri köken, homojenlik ve kabuksalkayaçlarla ilişkileri için analiz edilmiştir. Element içerikleri X-ışınları floresans spektroskopisikullanılarak belirlenmiştir. Örnekler, benzerlikleri dikkate alınarak 2 ana gruba ayrılmıştır. Grup 1,örneklerin %63.5’ini teşkil etmekte olup, büyük oranda kabuk asimilasyonuna bağlı olarak içeriklerideğişime uğramış eriyiklerden oluştuğuna işaret etmekte iken örneklerin %36.5’i ise Grup 2’ye aittir ve daha az oranda eriyiğin magmatik evrimini gösterir. K/Rb oranına karşılık $SiO_2$ ve Rb/Zr oranına karşılık $SiO_2$ değerlerindeki değişikliklere göre ilksel eriyik, kabuk asimilasyonuna bağlı büyük bir magmatik evrim geçirmiştir. İlksel eriyik $SiO_2$, $TiO_2$ , $Fe_2;O_3$ , MnO, MgO, CaO, $P_2;O_5$, Sr, Zn, Cu, Ni,Co, Cr, Ba, Nd, Sc ve V içeriklerinin “çoğuna” sahipken; $Al_2;O_3$, Nb, Zr, U, Th, Pb, Ga, Rb, Ce ve Laiçeriğinin “büyük çoğunluğunun” kabuksal kirlenme ile ve $Na_2;O$ , $K_2;O$ ve Y içeriğinin ise “hemenhepsinin” kabuk asimilasyonundan kaynaklandığı düşünülmektedir.
Abstract
The Hamit pluton forms part of the Central Anatolian Crystalline Complex. It is located N-NE of Kaman (Kirsehir). It covers an area of about 120 km2 . The geochemical contents of 63 rock samples collected from this pluton were analyzed for their origin, homogeneity and relationship with crustal rocks. Their element contents were determined by using X-Ray Fluorescence spectroscopy. The samples were divided into 2 major groups based on their similarities: Group 1 contained 63.5% of the samples and indicated they were formed from melts whose contents might have evolved greatly due to crustal assimilation; while the 36.5% of samples belonged to Group 2, and show minimal evolution of the melt. According to the variation in K/Rb ratio versus $SiO_2$and the Rb/Zr versus $SiO_2$the initial melt had experience great evolution due to crustal assimilation. The initial melt is considered to have contained “most” of SiO2 , $TiO_2$ , $Fe_2;O_3$ , MnO, MgO, CaO, $P_2;O_5$ , Sr, Zn, Cu, Ni, Co, Cr, Ba, Nd, Sc and V that formed the pluton, while “majority” of the $Al_2;O_3$ , Nb, Zr, U, Th, Pb, Ga, Rb, Ce and La are considered to have been derived from crustal contamination, and “almost all” of $Na_2;O$, $K_2;O$ and Y are considered to have originated from crustal assimilation.