Statistical approach by factor and cluster analysis on origin of elements from the Hamit plutonic (Turkey) rock samples

Hamit plütonuna (Türkiye) ait kayaç örneklerinde faktör ve kümeleme analizleri ile elementlerin kökeni üzerine istatistiksel yaklaşım

Abstract

The Hamit pluton forms part of the Central Anatolian Crystalline Complex. It is located N-NE of Kaman (Kirsehir). It covers an area of about 120 km2 . The geochemical contents of 63 rock samples collected from this pluton were analyzed for their origin, homogeneity and relationship with crustal rocks. Their element contents were determined by using X-Ray Fluorescence spectroscopy. The samples were divided into 2 major groups based on their similarities: Group 1 contained 63.5% of the samples and indicated they were formed from melts whose contents might have evolved greatly due to crustal assimilation; while the 36.5% of samples belonged to Group 2, and show minimal evolution of the melt. According to the variation in K/Rb ratio versus $SiO_2$and the Rb/Zr versus $SiO_2$the initial melt had experience great evolution due to crustal assimilation. The initial melt is considered to have contained “most” of SiO2 , $TiO_2$ , $Fe_2;O_3$ , MnO, MgO, CaO, $P_2;O_5$ , Sr, Zn, Cu, Ni, Co, Cr, Ba, Nd, Sc and V that formed the pluton, while “majority” of the $Al_2;O_3$ , Nb, Zr, U, Th, Pb, Ga, Rb, Ce and La are considered to have been derived from crustal contamination, and “almost all” of $Na_2;O$, $K_2;O$ and Y are considered to have originated from crustal assimilation.

Özet

Hamit plütonu Orta Anadolu Kristalin Kompleksinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Plüton,Kaman’ın (Kırşehir) K-KD’sunda yer almakta olup, yaklaşık 120 km2’lik bir alan kaplamaktadır.Bu plütondan alınan 63 adet kayaç örneğinin jeokimyasal içerikleri köken, homojenlik ve kabuksalkayaçlarla ilişkileri için analiz edilmiştir. Element içerikleri X-ışınları floresans spektroskopisikullanılarak belirlenmiştir. Örnekler, benzerlikleri dikkate alınarak 2 ana gruba ayrılmıştır. Grup 1,örneklerin %63.5’ini teşkil etmekte olup, büyük oranda kabuk asimilasyonuna bağlı olarak içeriklerideğişime uğramış eriyiklerden oluştuğuna işaret etmekte iken örneklerin %36.5’i ise Grup 2’ye aittir ve daha az oranda eriyiğin magmatik evrimini gösterir. K/Rb oranına karşılık $SiO_2$ ve Rb/Zr oranına karşılık $SiO_2$ değerlerindeki değişikliklere göre ilksel eriyik, kabuk asimilasyonuna bağlı büyük bir magmatik evrim geçirmiştir. İlksel eriyik $SiO_2$, $TiO_2$ , $Fe_2;O_3$ , MnO, MgO, CaO, $P_2;O_5$, Sr, Zn, Cu, Ni,Co, Cr, Ba, Nd, Sc ve V içeriklerinin “çoğuna” sahipken; $Al_2;O_3$, Nb, Zr, U, Th, Pb, Ga, Rb, Ce ve Laiçeriğinin “büyük çoğunluğunun” kabuksal kirlenme ile ve $Na_2;O$ , $K_2;O$ ve Y içeriğinin ise “hemenhepsinin” kabuk asimilasyonundan kaynaklandığı düşünülmektedir.