İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Çevreye Yönelik Bilgi, Davranış ve Tutumlarının Belirlenmesi

Determining the Environmental Knowledge, Attitude, and Behavior of Fourth Grade Primary School Students

Özet

Bu çalışmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi, davranış ve tutum düzeylerini belirlemek ve bazı değişkenler açısından incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma üç aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında öğrencilerin çevreye yönelik bilgi, davranış ve tutumlarını ölçmek için Çevresel Bilgi Ölçeği, Çevresel Davranış Ölçeği ve Çevresel Tutum Ölçeği geliştirilmiştir. İkinci aşamada Ege Bölgesi’nde yer alan bir ilçedeki ilkokullarda öğrenim görmekte olan gönüllü 457 dördüncü sınıf öğrencisi ile pilot uygulama yapılarak ölçme araçlarının geçerlik ve güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Son olarak da ölçekler Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan bir ildeki iki ilçeye bağlı ilkokullarda öğrenim görmekte olan gönüllü 292 dördüncü sınıf öğrencisine uygulanarak çalışmanın alt problemlerine cevap aranmıştır. Öğrencilerin ortalama puanları Çevresel Bilgi Ölçeği için ölçek ortalamasının üstündeyken, Çevresel Davranış Ölçeği ve Çevresel Tutum Ölçeği için maksimuma yakındır. Yapılan yordamsal analizler sonucunda çevreye yönelik bilgi, davranış ve tutum puanlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı ancak kız öğrencilerin puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Fen bilimleri dersi notuna göre yapılan incelemede bilgi ve tutum ölçeği puanlarının fen bilimleri dersi karne notuna göre anlamlı olarak farklılaştığı; davranış puanlarının fen bilimleri dersi karne notuna göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Öğrencilerin çevreye yönelik bilgi, tutum ve davranış puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, elde edilen bulgular alanyazında yer alan bilimsel araştırmalar ile tartışılmış ve çevre eğitimine katkısı olunabileceği düşünülen önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

The aim of the study is to determine fourth grade primary school students’ knowledge, behaviors and attitudes towards the environment and to examine them regarding some variables. In the study, survey design which is one of the quantitative research methods was used. The study was carried out in three parts. In the first part of the study, Environmental Knowledge Scale, Environmental Behavior Scale and Environmental Attitude Scale were developed to measure students' knowledge, behavior and attitudes towards the environment. In the second part, a pilot study was conducted with 457 fourth grade volunteer students in a district in the Aegean Region. The validity and reliability analyses were utilized. Finally, the scales were applied to 292 fourth grade volunteers studying at primary schools in two districts in a province in the Southeastern Anatolia Region to answer the study’s problems. As a result of the analysis, it was found that the environmental knowledge, behavior and attitude scores did not differ according to gender but the scores of female students were found to be higher. In the examination made according to the science course grade, it was determined that the scores of knowledge and attitude scales differed significantly while the scores of behavior scale did not differ. A positive and significant relationship was determined among students' knowledge, behavior and attitudes towards the environment. In the end, the findings have been discussed with the scientific researches in the literature and suggestions that can contribute to environmental education have been made.