Çocuk Romanlarındaki Kadın Karakter Çerçevelerinin Sosyal ve Kültürel Yaşamdaki Yerinin İncelenmesi

Examining the Place of Female Characters’ Social and Cultural Lives in Children’s Novels

Özet

Çocukların kitap ve okuma sevgisi edinme süreçlerinde nitelikli çocuk edebiyatı yapıtlarının önemli biryeri olduğu bilinmektedir. Bu önem doğrultusunda kitaplardaki karakterlerin çocuk gerçekliğine uygunbiçimde geliştirilmesinin gerekliliği alanyazında vurgulanmaktadır. Aynı zamanda karakterlere yüklenencinsiyet rollerinin de çocuğa göre bir nitelikle yapılandırılması, kadın karakterlerin geleneksel anlayışçerçevesinde ayrıştırılmaması önemli görülmektedir. Bu bağlamda yapılan çalışmada 1980-1990, 1991-2001, 2002-2012 dönemleri çerçevesinde tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ilköğretimdüzeyindeki çocuklara seslenen yerli ve çeviri toplam 42 çocuk romanındaki yetişkin ve çocuk kadınkarakter çerçevelerinin iş/okul ve aile yaşamındaki yerleri ile çevrelerine ve kültürel/sanatsal etkinliklerekarşı tutumları içerik çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma sonuçları, 42 yıllık dönemde çocukromanlarındaki kadın karakter çerçevelerinin birçok özelliğinde değişimlerin yaşandığını ortayaçıkarmıştır.

Abstract

It is known that literary children's books have an important place in the process of developing positive attitudes towards reading. In line with this importance, the necessity of developing the characters in the books in accordance with the child's reality is emphasized. At the same time, it is important that the gender roles loaded on the characters are structured according to the characteristics of the child, and that the female characters are not separated in the frame of traditional understanding. In this study, it is aimed to investigate the effects of female characters in 42 children's domestic and translation books, which were determined by stratified sampling method in 1980-1990, 1991-2001, 2002-2012 periods. This examination was made by a detailed content analysis about the characters’ social and cultural lives. The results of the study revealed that the female characters have changed in terms of both socially and culturally in the 42- year period.