Kırsal Bir Bölgede Hizmetkâr Liderliğin Okul Toplumu Üzerindeki Yansımalarının İncelenmesi: Nitel Bir Araştırma

An Analysis of the Reflections of Servant Leadership on the School Community in a Rural Area: A Qualitative Research

Özet

Bu araştırmanın amacı, kırsal bir bölgede görev yapan eğitimcilerin ve köy sakinlerinin okulmüdürünün hizmetkâr liderlik rollerine ve bu rollerin okul toplumuna yansımalarına ilişkin görüşlerininbelirlenmesidir. Araştırmada nitel araştırma türlerinden, vaka çalışması kullanılmıştır. Araştırmanınçalışma grubunu Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki bir ilin yaklaşık 700 nüfuslu köyündeki bir okulda görevyapan 8 öğretmen, 1 müdür yardımcısı ve bu köyde yaşayan 7 köy sakini olmak üzere toplam 16 kişioluşturmaktadır. Çalışmanın sonuçlarına göre okul müdürünün hizmetkâr liderlik rolleri ihtiyaçlarıkarşılayan, hizmet eden, çıkar gözetmeyen, adil, işbirlikçi, vizyon ve misyon sahibi bir lider olduğuvurgulanmıştır. Hizmetkâr bir lider rolündeki okul müdürünün okul çevresini ve sosyal imkânlarıgeliştirdiği, onların okul çalışmalarına katılımını, eğitim düzeylerini, devlete olan bağlılıklarını arttırdığı vetakdirlerini kazandığı görülmektedir. Öğretmenler açısından ise onların motivasyonunu ve üretkenliğini,sorumluluk almalarını sağlayabilmekte ve okulda güven ortamı oluşturmaktadır. Ayrıca öğrencilerin okulabağlılıklarını ve sevgilerini arttırmakla birlikte onlara kendilerini değerli hissettirmektedir. Hizmetkârliderlik rollerini benimsemiş okul müdürlerinden beklentiler ise okul-aile işbirliğini arttırması ve köydeokuma-yazma bilmeyenlere yönelik çalışmalar yürütmesi olarak belirtilmektedir. Karşılaşılan problemlerise bürokratik engeller, bütçe sıkıntısı, bölgenin iklim ve doğa yapısı, alt yapı yetersizlikleri ve bazıköylülerin okul uygulamalarında değişimlere gösterdiği direnç olarak sıralanabilir.

Abstract

The aim of this study is to determine the views of village residents, and educators working in a rural area on the servant leadership roles of the school principal and their reflections of these roles on the school community. Case study was used as a qualitative research method. Participants of the study consists of 8 teachers and a vice principal working at Yeniköy Village in Göle country of Ardahan and 7 people living in the village. The results of the study pointed out that the school principal is a serving, generous, fair, and cooperative leader with self vision and mission matching the needs of servant leadership roles. It was also revealed that a school principal in a servant leadership role improves the school environment and social opportunities, increases the participation of the community in school works and earns their appreciation. And those principals also increase the motivation and productivity of teachers, help them to take responsibilities and provide safe environment in the school. Moreover, servant leadership roles also increase the commitment of students to the school as well as making them feel valuable. The expectations from school principals embracing the servant leadership roles are to increase school-family cooperation and make courses for those who are illiterate in the village. The main problems in using these roles can be listed as bureaucratic barriers, harsh climate and natural conditions, lack of infrastructure and resistance to change in school policies.