İkinci Mertebe Faktör Modeli ile Öğretmen İş Doyumunu Belirleyen Faktörlerin Analizi

Analysing the Factors That Determine Teacher Job Satisfaction by Second Order Factor Model

Özet

Bu çalışmanın asıl amacı, liselerde çalışan öğretmenlerin iş doyumunu belirleyen faktörleri ikinci mertebeden faktör analizi modeli ile açıklamaya çalışmaktır. İkincil amaç ise, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Genel Lise ve Anadolu Liselerinde görev yapan öğretmenlerin iş doyumu faktörlerindeki farklılık veya benzerlikleri araştırmaktır. Araştırma, Antalya merkez ilçede bulunan Anadolu Liseleri ve Genel Liseleri kapsamaktadır. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket, tabakalı örnekleme yöntemine göre seçilen 216 öğretmene uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemeleri için, t testi, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, ikinci mertebeden faktör analizi kullanılmıştır. Faktör analizi sonucunda öğretmen iş doyumunu belirleyen on faktör bulunmuştur. Birinci mertebe faktör analizi sonucunda elde edilen on faktörden özet bir yorum sağlamak amacıyla ikinci mertebe faktör analizi yapılmış ve üç faktör elde edilmiştir. Bu faktörler sırasıyla, iletişim, rehberlik ve meslek memnuniyeti faktörleridir. Anadolu ve Genel Liselerde çalışan öğretmenlerin iş doyumlarının okul yönetimi, öğrenci, beklentinin karşılanması ve kariyer danışmanlığı boyutlarında farklılık gösterdiği görülmüştür. Diğer altı boyutta istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.

Abstract

The main aims of this research are to find out the factors determining job satisfaction via second order factor analysis. The latter goal is to investigate the differences and similarities between job satisfaction factors of Anatolian and public high schools under the administration of Ministry of National Education. The research includes Anatolian and public high schools in the city of Antalya. As a data collection method, questionnaires were used and 216 teachers were selected by stratified sampling method. For the statistical analysis of the data, t-test, exploratory and confirmatory factor analysis, and second order factor analysis were used. As a result of factor analysis, ten factors that determining teacher satisfaction were found. Second order factor analysis was made to commend on the ten factors obtained from first order factor analysis, and as a result three factors were obtained. These are communication, mentoring and job satisfaction respectively. Significant differences between teacher job satisfactions of Anatolian and public high schools were observed in the school administration, student, confirmed expectation, and career consulting dimensions. Any statistically significant difference among the other six dimensions was not observed.