Osmanlı – İran siyasi ilişkilerinde İran şehzadesi Abbas Mirza’nın rolü (1800–1833)

The role of Iranian Prince Abbas Mirza in Ottoman – Iran politic relations (1800-1833)

Özet

Abbas Mirza İran’da kurulmuş olan Kaçar hanedanının ikinci hükümdarı olan Feth Ali Şah’ın oğludur. Daha çocuk denecek yaşta saltanat varisi ilan edilmiştir. Kendisi aynı zamanda vali olarak görev yaptığı Tebriz’de aktif bir siyaset izleyerek İran’ın iç ve dış politikalarını oluşturmada etkili bir fonksiyon üstlenmiştir. Bu dönemde İran’ın Osmanlı’ya karşı yaklaşımını belirleyen en önemli şahsiyet Abbas Mirza’dır. Onun veliaht şehzadeliğinden ölümüne kadar geçen yaklaşık 33 yıllık süre, çekişen iki güç olarak Osmanlı ve İran arasındaki ilişkilerin anlaşılmasında çok önemli bir yere sahiptir.

Abstract

Abbas Mirza was the son of Feth Ali Shah who was the second ruler Shah of Qajar Dynasty established in Iran. He was declared as the heir of sultanate in his very early ages. At the same time, he assumed an influential role in constituting domestic and foreign politics of Iran during his governorship in Tabriz. During this period Abbas Mirza was the main figure in determining Iran’s politics against Ottoman Sultanate. The 33- year period comprising the time of Abbas Mirza, from his declaration as the heir to the throne to his death, is of crucial importance in terms of understanding the relationships between Ottoman and Iran as two rival powers.