Bâkî’nin şiirlerinde ikilemelerin sağladığı ses ve söz düzeni

The vocal order and speech order that reduplications provide In Bâkî’s poetry

Özet

Bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde şiirde âhengi sağlayan unsurlar arasında yer alan ikilemelerin, anlama ve âhenge katkısından bahsedilmiştir. Birinci bölümde Divan şiirinin en büyük şairleri arasında yer alan Bâkî’nin şiirlerinde ikilemelerin oluşturduğu ses ve söz düzeni üzerinde durulmuştur. Bâkî’nin şiirlerinde ikilemeleri kullanma tekniğinin bilinçli ve sürekli olduğu ve şairin, bunu bir üslûp özelliği haline getirdiği tespit edilmiştir. İkinci bölümde Bâkî Divan’ından seçilen kırk beyit üzerinde, aynı sözcüğün tekrarıyla ve terkîb-i tekerrürî tarzında yapılmış ikilemelerin meydana getirdiği ses ve söz düzeni tablolar halinde gösterilmiştir. Bir çeşit ses, söz ve anlam tekrarı olan ikilemelere Bâkî’nin şiirlerinde fazlaca yer vermiş olması, gerek dil gerekse edebiyat açısından önem taşıyan bir anlatım özelliğidir.

Abstract

This study comprises of introduction and two other parts. In the introduction part, the contributions of reduplications, which are from the elements providing the harmony in poetry, to meaning and harmony, have been mentioned. In the first part, the emphasis has been put on the vocal and speech order that reduplications make up in Bâkî’s poetry who is one of the greatest poets of Ottoman Poetry. It has been observed that in Bâkî’s poetry the technique of using reduplications is conscious and constant and the Poet has made this a style feature. In the second part the vocal orders and speech orders that reduplications have made by repeating the same word in “terkîb-i tekerrürî” (repeated composition) style, are shown in tables. That Bâkî has used reduplications so much in his poetry, which are a kind of vocal, speech and meaning repetition, is an important expression feature both in terms of the language and literature.