DEMOKRİTOS’UN AHLAKA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME: EVLAT EDİNME ÖRNEĞİ

Özet

Sokrates öncesi dönem filozoflarından Demokritos, genellikle atom görüşüyle bilinen bir filozoftur; ancak bu makalede Demokritos ahlak görüşü bakımından ele alınacaktır. Dönemine göre farklı düşünen Demokritos, Hindistan, Habeşistan ve Irak gibi pek çok yerde bilgiye ulaşmak amacıyla bulunmuştur. Ontoloji konusunda materyalist düşünceleri olsa da ahlak konusunda idealist bir perspektifle karşımıza çıkmaktadır. Ahlak görüşü bakımından önemli fragmanlara sahiptir. Bu fragmanlar bilgelik öğütleri şeklinde de ifade edilmektedir. Demokritos, bu öğütlerde erdemden, ölçülülükten ve dengeden söz etmektedir. Burada da aklın önemli bir role sahip olduğunu ifade etmektedir. Bunun yanısıra evlat edinmeyle ilgili fragmanları da bulunmaktadır. İnsanın evlat yetiştirme düşüncesinin evlat edinilerek çözümlenebilecek bir eğilim olduğundan bahsetmektedir. Aslında Demokritos’un evlat edinmeyi, evlat sahibi olmaya tercih edilmesi gerektiğini belirttiği görülmektedir. Temelde bir kimsenin, kendi kişisel istekleri olmaksızın bir çocuğa sahip olamadığı ve yetiştiremediği bilinmektedir. Evlat sahibi olma, Demokritos’a göre kontrol edilebilecek ve insanın bu konuyla ilgili kişisel taleplerini karşılayabilecek bir durum oluşturmamaktadır. Bu nedenle ona göre evlat edinme, evlat yetiştirmeden daha önemli olmaktadır. Bu makalede, Demokritos’un evlat edinme hakkındaki görüşleri fragmanlar bağlamında ele alınarak değerlendirilecektir.

Abstract

Though Democritus, who is one of the pre-Socratic philosophers, is widely known with his atomic theory, this article discusses Democritus in terms of his view on morality. Democritus, thinking differently in his era, traveled many places like India, Abyssinia and Iraq in order to reach the knowledge. Though he has materialistic ideas on ontology, he comes up with an idealistic perspective on morality. There are important fragments of his in terms of the issue of morality. These fragments are also referred to as maxims of wisdom. In this maxims, Democritus mentioned virtue, temperance and balance. In this matters, he states that reason has an important role. While he expresses what should be the connection of human beings with life, he thinks that, in general, human desires can be restrained by reason. There are also fragments on the issue of adoption. He mentions that the idea of raising an offspring is a tendency that can be resolved by adoption. Actually, Democritus seems to have indicated that raising child should be preferred over adoption. Basically, it is known that no one can have a child or raise a child without his personal will. According to Democritus, having a child does not constitute a situation that can be controlled and can meet the personal demands of the human being. Therefore, adoption is more important than having and raising a child for Democritus. In this article, Democritus' views about adoption will be discussed in the context of the fragments.