The barries hindering female teabhers from becoming school principals (Sample from Mersin province-Turkey)

Kadın öğretmenlerin okul müdürü olmaları önündeki engeller (Mersin ili örneği-Türkiye)

Özet

Problem Durumu: Sanayi devriminden sonra kadınlar bazı haklar elde etmeye başladılar ve bu hak elde etme süreci yirminci yüzyılda da devam etti. Örneğin, kadınlar yirminci yüzyılda birçok ülkede oy verme hakkı ve mülk edinme haklarını elde ettiler. Birçok ülkenin anayasası kadın erkek eşitliğini kabul etti. Bütün bu olumlu gelişmelere rağmen kadınlar erkeklerle gerçek anlamda eşit olamadılar. Kadın ve erkek arasındaki eşitsizliğin devam ettiği alanlardan birisi de eğitim alanıdır. Eğitim kurumlarında kadınlar erkeklerle kıyaslandığında okul müdürlüğü gibi mevkilere ve üst düzey mesleklere terfi etme şansına daha az sahiptir. Bundan dolayı yönetici pozisyonunda olan kadınların sayısı işgücüne katılan kadınlara oranla çok azdır. Eğitim alanında Türkiye’de de kadınlara benzer bir eşitsizlik söz konusudur. Dünyada ve Türkiye’de kadınların kariyerlerinde ilerlemelerini engelleyen nedenler benzerlik göstermektedir. Birçok araştırmaya göre bu engeller şunlardır: a-Cam tavan b- Toplumsal cinsiyet kalıp yargılar kaynaklı; c- Aile kaynaklı; d- Kadınların yöneticiliğe bakış açıları; e- Eğitim, çalışma saati, yaş ve medeni durumdan kaynaklı; f- Okul ve çevre kaynaklı kariyer engelleri. Bu çalışma ilköğretimde görevli öğretmen ve müdür görüşlerine göre ilköğretimde çalışan kadın öğretmenlerin okul müdürü olma engellerini incelemektedir. Araştırmanın Amacı: Araştırmanın amacı resmi ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin ve müdürlerin görüşlerine göre ilköğretimde çalışan kadın öğretmenlerin okul müdürü olması önündeki engelleri belirlemektir. Ayrıca bu araştırmada kadınların yaşadıkları okul müdürü olma engelleri konusunda görüşlerini belirten katılımcıların görüşleri arasında konum, cinsiyet, eğitim durumu, eşin mesleği, değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık olup olmadığının belirlenmesi hedeflenmektedir. Araştırmanın Yöntemi: Betimsel nitelikte olan bu araştırmada genel tarama modeli kullanılmış, örneklem olarak orantısız eleman örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2006-2007 öğretim yılında Mersin ilindeki ilköğretim okullarında görevli toplam 150 müdür ve 4200 öğretmen oluşturmaktadır. Toplam 150 müdürden 41’ine ulaşılmış ancak müdürlerin bir kısmı ölçeği doldurmadığı için bir kısmı da eksik ve hatalı doldurdukları için 11 ölçek araştırma kapsamı dışında tutulmuştur. Toplam 4200 öğretmenden 225’ine ulaşılmış ancak öğretmenlerin 23 tanesi ölçek maddesini eksik ve hatalı doldurmaları nedeniyle araştırma kapsamı dışında tutulmuştur. Belirtilen ildeki okullardan toplam 30 yönetici ve 202 öğretmen yansız olarak seçilmiş ve toplam 232 müdür ve öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın Bulguları: Bulgulara göre konum değişkeni toplumsal cinsiyet kalıp yargıları boyutunda anlamlı bir farklılığa neden olmuştur. Konum değişkeni açısından müdür ve öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık vardır. Farklılığa ise öğretmenlerin algıları neden olmuştur. Yine cinsiyet değişkeni ailevi nedenler ve toplumsal cinsiyet kalıp yargılar boyutunda anlamlı bir farklılığa neden olmuştur. Kadınlar, erkeklere göre, kadın öğretmenlerin okul müdürü olma önünde ailevi nedenlerin ve toplumsal cinsiyet kalıp yargıların daha çok engel olduğunu düşünmektedirler. Müdür ve öğretmenlerin eğitim durumu değişkenine göre “çalışma saati, yaş, medeni durum” boyutuna yönelik algıları arasında (F:3,813;sd:(3-228);p

Abstract

Problem Statement: Despite many positive developments, in practice it is still not possible for women to be equal to men in the twenty-first century. One of the fields in which inequality between men and women continues to exist is education. In educational institutions, women are not given the same opportunities as men to be promoted to higher ranks and senior positions which include school principals. In many research studies, the barriers preventing women from career advancement have been found to be the existence of a glass ceiling; stereotypes about the sexes; obstacles resulting from societal structure; barriers resulting from family and women’s point of view towards administration; barriers resulting from education, working hours, age and marital status; and career obstacles resulting from school organization and environment. This paper examines the barriers preventing female teachers working in elementary schools from becoming school principals. Purpose of Study: The aim of the research is to determine the barriers preventing female teachers working in elementary schools from becoming school principals by analyzing the views of teachers and school principals who work in public elementary schools. Methods: A general scanning model is used in this descriptive research study. It was decided to use the simple random sampling approach, and 30 school principals and 202 teachers in the Mersin Province were randomly selected to constitute the sample for the research study. The researcher collected the data for the research by implementing a rating scale. By means of SPSS 11, the views of school principals and teachers about the career barriers preventing female teachers working in elementary schools from becoming school principals were determined. Findings and Results: According to the findings, the position variable and the sex variable cause meaningful differences between the points of view of the participants. There are meaningful differences between the points of view of the participants about the dimensions of working hours, age, and marital status in terms of the variable of education level. Furthermore, there were meaningful differences between the points of view of the participants about societal sex stereotypes. Conclusions and Recommendations: It can be concluded that the glass ceiling produced by society to discriminate against women continues to exist. The men in today’s societies prioritize women’s duties as motherhood, and being a housewife and a spouse. In contrast, the activities of career development are perceived as being men’s work. It should be considered that female teachers, along with other individuals who constitute an organization, have an important responsibility to help female teachers to overcome the barriers to career development.