Dergiler / Eurasian Journal of Educational Research / 2014 / Cilt: 14 - Sayı: 55

Validity and Reliability of the DeMoulin Self-Concept Developmental Scale for Turkish Preschoolers

Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (5-6 yaş )'ninGeçerlik Güvenirlik Çalışması

Sayfa
55–72
DOI
—

Özet

Problem Durumu: Okul öncesi eğitimi döneminin kendine has özellikleri; tüm gelişim alanlarında gerçekleşen iç içe ve birbirine bağlı karmaşık süreçleri desteklemeyi, ihtiyaçlarıanlamayıveonlarauyguneğitselortamıdüzenleyebilmeyi gerektirmektedir. Tüm gelişim alanları birileri ile ilişki içindedir. "Benlik Algısı" duygusal ve sosyal gelişimin öncelikli konularından biridir. Benlik algısı kişinin başkalarındanaldığıgeribildirimlersonucukendihakkındaedindiği değerlendirmelerdir.Bu sebeple benlik algısı insan davranışının en önemli ve merkezi konusudur. Benlik algısının oluşumunda en önemli devre çocukluktur. Bu dönemde yaşanan olaylar kişinin kendi hakkındaki yargı ve değerlerini oluşturur. Son günlerde okul öncesi dönemde benlik algısının gelişimi, gelişimi etkileyen faktörler ile diğergelişim alanları ve okul olgunluğu üzerindeki etkisi konularısıklıkla ele alınmaktadır. Ancak, okul öncesi dönemde benlik algısı konusunda önemlisıkıntılardan biri, benliğin gelişimininölçülmesinin gerçekten oldukça zor olmasıdır. Bu zorluğun başlıca nedeni olarak bu dönemde benlik ile ilgili farkındalığın henüz ortaya çıkmaya başlaması ve benlik kavramı içinde ele alınabilecek bir çok faktörün iç içe girmiş olması düşünülebilir. Bununla beraber çocukların okul öncesi dönemde çocukların henüz okuma yazma bilmiyor olmaları, aile, yakın çevre ve öğretmen gibi farklı unsurların benlikalgısı üzerindeki etkilerinin yüksek olması, benlik algısının oldukça soyut bir konu benliğin ölçme sürecini zorlaştıran diğer faktörler arasında sayılabilir. Dünyada çocukların benlik algısının ölçülmesinde en çok kullanılan ölçme araçları arasında Coopersmith Kendilik Değeri Ölçeği (1967), Piers-Harris Çocuklar için Kendilik Kavramı Ölçeği (1959) ve Çocuklar için yeterlik ve Sosyal Kabul Edilme Ölçeği sıralanabilir. Söz konusu bu ölçekler ülkemizdede kullanılmaktadır. Ancak ya okuma yazma gerektirmekte yada özel gelişim özellikleri gösteren çocukların benlik algılarını ölçmek üzere tasarlanmış bulunmaktadırlar. Türkiye'de normal gelişim gösteren 6 yaş çocuklarında benlik algısı düzeyi ölçen bir ölçek bulunmamaktadır. Bu çalışmada normal gelişim gösteren okul öncesi çocukların benlik algısı düzeylerini belirlemeye yönelik "Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Testi" (5-6yaş) 'nin geçerlik güvenirlik çalışması yapılarak alanda söz konusu ihtiyacın karşılanmasına katkıda bulunulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın Amacı:Bu araştırmanınamacı Demoulin (2000a) tarafından geliştirilen Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (DSCDS)'yi Türkçeye uyarlamak ve ölçeğin normal gelişim seyri izleyen 5-6 yaş grubu Türk çocukların benlik algısı düzeylerini belirlemeye yönelik kullanılabileceğine ilişkin geçerlik ve güvenirlik kanıtları elde etmektir. Araştırmanın Yöntemi:Araştırma İstanbul'da bulunan dört ayrı resmi ilköğretim okullarının hazırlık sınıflarına devam eden ve orta-sosyo ekonomik düzeyden gelen 5-6 yaş grubunda 170çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca 30 çocuk ve 30 anne ile de güvenirlik için tekrar test yöntemi çalışılmış ve çocukların öğretmenleri, anneleri ve kendilerine ölçek bir hafta ara ile iki kez uygulanmıştır. Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (DSCDS)'nin kullanımı ve geçerlik güvenirlik çalışması ile ilgili olarak öncelikle ölçeğin dilsel eşdeğerlik çalışması yapılmıştır. Ardından uygulama ve analiz çalışmalarına başlanmıştır. Araştırmanın verileri, (DSCDS) nin Türkçeye çevrilmiş özgün formunun yanı sıra Marmara Sosyal ve Duygusal Uyum Ölçeği (MASDU) ve Marmara İlköğretime Hazır Oluş Ölçekleri(MİHOÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimleyici istatistiklerin yanı sıra açımlayıcı, doğrulayıcıfaktör analizi ile İlişkili/ İlişkisiz Grup T Testi, Pearson Moment Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Ölçeğin toplamı ile iki alt ölçeğinin içtututarlılık katsayılarını belirlemek üzere ise, Cronbacf alfa, Spearman, Guttman tekniklerine bakılmıştır. Elde edilen verilerSPSS 10 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın Bulguları:Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (DSCDS)'nin kullanımı ve geçerlik güvenirlik çalışması ile ilgili olarak gerekli izinler alındıktan sonra öncelikle ölçeğin dilsel eşdeğerlik çalışması yapılmıştır. Ardından, DSCDS'nin oluşturulanTürkçe formu üzerinden geçerlik güvenirlik çalışması yapılmıştır. Bu aşamada madde analizi ve ayrıt ediciliği işlemleri yapılmıştır. Buna göre 30 maddelik ölçeğin sadecebir istatistiksel açıdanözellikli olmadığı tespit edilmiştir. Bunun dışında tüm maddeler istatistiksel açıdan anlamlı sonuç vermiştir. Güvenirlik katsayısını bulmak üzere, 170 çocuğunuygulama sonuçları üzerinde Cronbach alfa, Spearman, Guttman teknikleri iç tutarlılık katsayıları uygulanmıştır. Maksimum güvenirlik CronbachAlfa, Spearman tekniklerinde (0.88), en düşük güvenirlik Guttman tekniğinde (0.88) eldeedilmiştir. Ayırt ediciliği sınamak için yapılan çalışmalarda, ölçeğin, çocuk, öğretmen ve anne uygulama sonuçlarının hemtoplam hem de öz yeterlilik öz saygı alt boyutlarındaki korelasyonlara bakılmıştır. Ardından kriter geçerliliği yapılmıştır. Ancak alanda bu yaş grubu çocukların benlik algısı düzeylerini belirlemeye yönelikaynı kapsamda bir test bulunamadığından, Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği ve Marmara İlköğretime Hazır Oluş Ölçeği kriter geçerliliği amacı ile uygulanmış ve korelasyonlara bakılmıştır. Sonuçlar toplu olarak değerlendirildiğinde Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (6 yaş)'nin tüm ölçekler vealt boyutları arasında ise .01 düzeyinde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği (6 yaş)'nin öğrencilere bir hafta ara ile iki kez yapılan uygulama sonuçları arasında test-tekrar test güvenirlik katsayısı .607 olarak bulunmuştur ve bu sonuç .01 düzeyinde anlamlıdır. Araştırmanın Sonuç ve Önerileri:5-6 yaş hazırlık grubuna devam eden ve Türk Gelişim Normlarına uygunnormal gelişim seyri içinde olan çocuklara uygulanan, 29 madde ve iki alt ölçekten oluşan DemoulinÇocuklar İçin

Abstract

Problem Statement: "Self-concept" is a primary issue of emotional and social development. Though the most important stage in the formation of self-concept is childhood, measuring the development of the self in the preschool period is quite difficult, for the tools used to measure children's self-concept either require the child's knowing how to read and write or have been designed to measure the self-concepts of children with special developmental characteristics. Purpose of Study: This study aimed to adapt the DeMoulin Self-Concept Developmental Scale (DSCDS) for 5- and 6-year-old Turkish children and to determine its validity and reliability for determining the self-perception of these children with normal development. Methods: The study was conducted with 345 participants, roughly half of whom were Turkish children aged 5-6 years. The scale was investigated for its linguistic equivalence and applicability. Data was collected by using both the original DSCDS translated into Turkish and the Marmara Social-Emotional Adjustment Scale and the Marmara Readiness for School Scale. Ultimately, the validity and reliability of the Turkish DSCDS were analyzed. Findings and Results: The maximum reliability produced according to Cronbach's alpha and Spearman's rank correlation coefficient was 0.88, and the lowest reliability calculated with the Guttman method was 0.88. It was determined that the DSCDS for these children composed of 29 items and two subdimensions applied to participants according to the Turkish Developmental Norms as a high-quality measurement tool. Conclusions and Recommendations: With the validity and reliability studies of the DSCDS for children aged 5-6 years completed, a norm study can be arranged in order to expand the scale by applying it to groups of children with different characteristics, such as those with a low socioeconomic status, those residing in orphanages, and adopted children