OKUL MÜDÜRLERİNİN PATERNALİST LİDERLİK DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ1

Özet

Bu araştırmanın amacı, kamu ortaokullarında görevli öğretmenlerin kendi okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarına ilişkin algılarının nasıl olduğunu saptamaktır. Araştırma, betimsel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Mardin il merkezinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen 20 ortaokul ve bu okullarda görevli 261 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Dağlı ve Ağalday (2017) tarafından geliştirilen "Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır. Verilerin analizi sonucunda ulaşılan bazı önemli bulgular şunlardır: Öğretmenlerin kendi okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarına ilişkin algılarının genel ortalaması "çok katılıyorum" düzeyinde olduğu saptanmıştır. Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin en düşük düzeyde sergiledikleri patarnalist liderlik davranışı "otoritelerini kendilerine menfaat sağlamak için kullanmaları" iken en yüksek düzeyde sergiledikleri davranış ise "okul dışından gelen haksız eleştirilere karşı öğretmenlerini koruması" davranışıdır. Öğretmenlerin kendi okul müdürlerinin "yardımsever liderlik" boyutuna ilişkin algıları arasında "sendika üyeliği" ve "cinsiyet" değişkenlerine göre anlamlı bir fark saptanmıştır. Araştırmanın sonucunda, uygulayıcı ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur

Abstract

The aim of the research is to determine the teachers’ perceptions working in public secondary schools toward their headmasters’ paternalistic leadership behaviours. Descriptive survey research method was applied. The sample of the research consists of 261 teachers in 20 secondary schools selected by random sampling method in Mardin city center during 2016-2017 academic year. The data of the research were obtained by using the “Headmasters’ Paternalistic Leadership Behaviours Scale” developed by Dağlı and Ağalday (2017). The meaningfulness level was taken as .05. The following findings were acquired after the analysis of the data: The overall average of teachers’ perceptions toward their headmasters’ paternalistic leadership behaviours was found at “strongly agree” level. According to teachers’ perceptions, the paternalistic leadership behaviour that headmasters exhibit at the lowest level was “to use their authority for their personal benefit” while the behaviour that headmasters exhibit at the highest level was “to protect their teachers from outside and unfair criticisms”. There was a significant difference between the teachers’ perceptions toward their headmasters regarding the dimension of “benevolent leadership” concerning two variables, namely “union membership” and “gender”. Based on the findings, suggestions were developed both for the practitioners and researchers