Kur’an’da Lafzî ve Manevî İzafet

Özet

Nahivciler izafeti bir ismin diğer bir isme fasılasız olarak eklenmesi ve tenvinin ya da tenvinin yerini tutacak şekilde, eklendiği ismin anlamını tamamlaması olarak tanımlarlar. İki kelimenin bütünleşmesi olmaksızın anlam da oluşmaz. Bu durum bize nahivcilerin, izafe edilen kelimeler arasında güçlü bir ilişkiyi tesbit ettiklerini göstermektedir. İzafetin özü, bir kelimeyi diğeriyle ilişkilendirmek/isnad ve bağlamak/ilsaktır. Bundan dolayı nahivciler bir ismi diğerine isnad etmeye izafet adını vermişlerdir. Yapıştırma anlamında izafet yerine kullanılan ilsak kelimesi de tarif ve tahsis anlamı kattığı için nahivciler tarafından tercih edilmiştir. Sibeveyhî el-Kitab'da izafet olgusunu ele almıştır. Ona göre izafet bir şeyin kendine ait olma/mülkiyet ve bir şeyi hak etme anlamı taşımakta olup izafet, muzaf ile muzaf ileyh arasındaki ikincinin birinciyi tamamlayacağı şekilde bir ilişkidir. İzafet, izafet-i manevî (mahza) ve izâfet-i Lafzî (Ğayr-ı mahza) olmak üzere ikiye ayrılır. Manevi izafette ibare takdiren de olsa ayrılmaz yada izafetten ayrı düşünülemez. Lafzi izafet ise izafet, tenvinin, nunun ya da el takısının düşürülmesiyle elde edilen şekilsel bir hafiflikten başka bir anlam kazanmaz. Lafzi izafet olarak nitelendirilmesi de bundan dolayıdır. Zira nahivcilere göre bu izafetteki kazanım lafzi sınırları aşmamaktadır

Abstract

Arabic grammarians define the noun phrase as an annexation of a noun to anothernoun without separation thus fulfilling the meaning of the noun to which it is annexed. It is purported that the meaning will not appear without annexation of thenouns to each other. The imputation term which means “to glue” is also preferredby Arabic grammarians in place of noun phrase for adding certainty and ownershipmeanings to the noun. The noun phrase is divided into main / semantic nounphrase and nominal one.