Kuzey Yemaniyye Lehçesinde İnşâi Gayr-i Talebî Üslûbu ve Fasih Arapça ile İlişkisi

Construction Methods That are Not Order in the Northern Yemen Dialect and Their Relevance in Arabic Fluent

Özet

Bu çalışma, Kuzey Yemanniye lehçesi ile ilgili bir alan çalışmasıdır. Bu lehçeyi seçmemizin nedeni Yemen'in, parçalanmadan önce Arapça'nın beşiği olan Arap yarımadasının bir parçası olmasıydı. Çalışmamızda medih-zemm (övgü-yergi), taaccüp (şaşırma), kasem (yemin) ve reca (ümit) gibi inşâi gayr-i talebî üslupları ele aldık. Mezkûr lehçede kullanılmasına bağlı olarak her üslubun detaylarını vererek, onun Fasih Arapça ile yakınlığı veya uzaklığını açıkladık.Çalışmamızda bir dizi sonuçlara ulaştık. Onlardan bazıları şunlardır; Yemmaniler, medih-zemm üslubunu kullanırken fasih Arapça'da bulunmayan ve özel olarak medih-zemmi ifade etmekle beraber taaccübü de andıran bazı lafızları kullanmışlardır. Yemmaniler, taaccüpte sadece ???? ?? üslubunu kullanırlar. Her hangi bir şeyden hoşlandıklarını ifade ederken aşina oldukları belli müfretleri de kullanırlar. Bu üsluplar, ilgili yerlerde detaylıca açıklayacağımız gibi fasih Arapça'da bulunmamaktadır.Yemanniye Lehçesindeki kasem üslûbu, Fasih Arapçadaki kasem üslubu gibidir. Kasemin edatlarından "???" ve "??" harflerini, fiillerinden ise sadece "????" ve "????"kalıplarını kullanırlar. Söz konusu lehçede kasem yapısı, fasih Arapça'da k sem harf ve fiillerini hazfetmek veya zikretmek açısından tıpa tıp aynıdır. Bununla birlikte kasemi ifade etmek için Yemanniler'in kullandıkları özel lafızlar da vardır. Yemanniler, reca fillerinden sadece "???" fiillini kullanırlar. Onu da fasih Arapça üslubu gibi kullanırlar. Söz gelimi "????? ???? ?? ???" ve "???? ???? ?? ???" demişlerdir. Burada "???" kelimesinin elifini hazfederek kısaltıyorlar. Yemanniler'in sadece "???"fiili ile eşlik eden diğer bazı reca lafızlarını da kullanmışlardır. Bazen de rec da "???" yerine "???? ??? ??" kalıbını kullanırlar

Abstract

This research is a field study in Northern Yemen Dialect, and we chose this dialect, because Yemen is pan of the Arabian Peninsula, the cradle of the Arabic language before the ramifications and division, we have dealt with the dialect construction methods which are not order like praise, slander, exclamation, swearing and please, and we talked about each style of them according to how it is used in the dialect and we showed how it is related to the classical Arabic or not related. And we came out with a range of outcomes including: there are words that Yemeni used in praise and slander, not the words contained in Arabic fluent, special praise and special