{-(y)ArAK} Zarf-Fiil ekinin kökeni üzerine

Özet

Türkiye Türkçesinin zarf-fiil ekleri arasında yer alan {-(y)ArAK} ekinin kökeni hakkında Meninski’den (1680) baslayarak pek çok Türkolog görüs bildirmistir. Ekin kökeni hakkında daha fazla görüs bulunmasına ragmen ikisi öne çıkmıstır. Bunlardan biri, ekin {-(y)A} zarf-fiil eki ile {+rAK} kuvvetlendirme ekinin birlesmesiyle; digeri ise, genis zaman sıfat-fiil eki {- (U)r}/{-(A)r} ekiyle {±OK} enklitiginin birlesmesiyle meydana geldigini ileri sürmektedir. [genis zaman sıfat-fiil eki+edat] seklinde bir açıklama Türkçenin etimolojik prensipleri çerçevesinde kabul edilemez. Bu ek, mevcut bir zarf-fiil ekinden baska bir gramer unsuru tarafından islev yenilemesi neticesinde ortaya çıkmıs olmalıdır.

Abstract

Starting with Meninski (1680), numereous Turcologists have expressed their opinions on the origin of Turkish gerundial suffix{-(y)ArAK}. Although there are more opinions relevant to the origin of the gerundial suffix, two of them came to the fore. According to the first scenario, {-(y)ArAK} was made up of combining gerundial suffix {-(y)A} and comparison formant {+rAK}. However, the second scenario claims that the suffix was formed by aoristparticiple suffix {-(U)r}/{-(A)r}+{±OK} enclitic. The second of these opinions cannot be accepted within the framework of Turkic etymological principles. This article asserts that {-(y)ArAK} emerged as result of functional renewal of (pre-)existing gerundial suffix {-(y)A).