Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımının, ilköğretim öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı öz-yeterlik algılarına etkisi

The effect of use of information and communication technologies on elementary student teachers' perceived information literacy self-efficacy

Özet

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojilerini (BİT) kullanımları açısından bilgi okuryazarlığı öz-yeterlik algılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Araştırmanın modeli, iki ya da daha çok sayıda değişkenin aralarındaki ilişkileri belirlemeyi sağlayan ilişkisel tarama modelidir. Araştırma verileri, Atatürk, Ondokuz Mayıs, Marmara, Gazi ve Dokuz Eylül Üniversitelerinin Eğitim Fakültelerinde Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri (BÖTE), Fen Bilgisi, İngilizce, İlköğretim Matematik, Sınıf, Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Bölümlerinin son sınıfl arında öğrenim görmekte olan 1801 öğretmen adayından BİT kullanım anketi ve Bilgi Okuryazarlığı Öz-yeterlik Algısı Ölçeği (BOÖAÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ankette sırasıyla öğretmen adaylarının kişisel bilgileri ile BİT kullanımlarına; ölçekte ise bilgi arama, kullanma ve üretme gibi konularında algıladıkları yeterlilik düzeylerine ilişkin sorular yer almaktadır. Elde edilen verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve tek faktörlü ANOVA kullanılmıştır. Varyans analizlerinde p<.01 düzeyinde anlamlı çıkan sonuçlar için Scheffe testi kullanılarak, farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda; öğretmen adaylarının çoğunluğunun BİT’i sıklıkla ve en az orta düzeyde kullandıkları, BİT’e farklı yerlerden eriştikleri ve bilgi okuryazarlığı öz-yeterlik algılarının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı öz-yeterlik algılarının; bilgisayarı ve interneti kullanma deneyimlerine, beceri düzeylerine, sıklıklarına, bilgisayara erişim koşullarına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği bulunmuştur.

Abstract

Th e aim of this research is to investigate and evaluate elementary student teachers’ perceived information literacy self-eff icacy in terms of the use of information and communication technologies (ICT). Th e relational survey method which determines the relationships between two or more variables was used in the research. Th e data gathered from 1801 student teachers who are attending at the fourth class of Departments of Computer and Instructional Technologies, Science, English, Elementary Mathematics, Grade, Social Studies, and Turkish Education in the Faculty of Education in Atatürk, Ondokuz Mayıs, Marmara, Gazi and Dokuz Eylül universities with using the ICT survey and perceived information literacy self-efficacy scale (ILSES). Th e use of the ICT survey consists of questions related to student teachers’ demographic information and ICT usage. Th e ILSES consists of question about perceived competencies on searching, using and producing the information. Frequency, arithmetic mean and one way ANOVA were used to analyze the data. For the significant results in p <.01 level, Scheffe test was used to find out which groups have caused the diff erence. Th e findings of the research revealed that most of the elementary student teachers use ICT frequently, at least at intermediate level and access ICT from multiple locations. Furthermore, elementary student teachers’ computer experience; skills and frequency of computer and internet use, access opportunities to computer and internet has significant effect on their perceived information literacy self-efficacy.