Anne-Babaların Akılcı Olmayan İnançları Ölçeği’nin geliştirilmesi

Özet

Bu araştırmanın amacı anne babaların akılcı olmayan inançlarını değerlendirilmeye yönelik bir ölçme aracının geliştirilmesi ve ölçme aracının psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Çalışma grubu çocukları ilköğretim birinci kademeye devam eden toplam 884 anne-babalardan oluşmaktadır. Ölçeğin deneme formu üzerinde faktör analizi 303’ü anne (% 58.3), 217’si baba (% 41.7) olmak üzere toplam 520 kişiden elde edilen veriler üzerinde yapılmıştır. Araştırmada ölçeğin deneme uygulamasına katılan anne babaların yaş ortalamaları 37.12 (SS=6.51) olup, yaş dağılımı 22 ile 57 arasında değişmektedir. Ölçeğin geçerlilik çalışması 298 anne baba, güvenirlik çalışmasına ise 66 anne baba üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler Anne-Babaların Akılcı Olmayan İnançları Ölçeği (AAİÖ) ile birlikte Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği (FOTÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği- Kısa Formu (AOİÖ-K) kullanılarak elde edilmiştir. Yapılan faktör analizi sonucunda, ölçeğin varyansın % 20.91’ni açıklayan Beklentiler ve varyansın % 17.42’sinin açıklayan Mükemmeliyetçilik olmak üzere iki alt boyuttan oluştuğu bulunmuştur. Ölçeğin Beklentiler alt boyutu, Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği (FOTÖ) ile .14, Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği-Kısa Form (AOÝÖ-K) ile .52 ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) ile .30 düzeyinde ilişkili iken, Mükemmeliyetçilik alt boyutu FOTÖ ile .27, AOÝÖ-K ile .54, BDE ile .19 düzeyinde ilişkili olduğu bulunmuştur. Ölçeğin Beklentiler alt boyutunun test-tekrar test güvenirlik katsayısı .84 ve Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı .89 olarak bulunurken, Mükemmeliyetçilik alt boyutunun test-tekrar test güvenirlik katsayısı .80, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ise .86 olarak belirlenmiştir.

Abstract

The aim of this study was to develop the scale to assess irrational beliefs of parents and test its psychometric properties. The research sample was comprised of parents whose children were attending primary schools. The results from the factor analysis were used to determine two factors in the scale: Expectations and Perfectionism. To examine the validity of the scale, the correlations between the scores on the Expectations sub-scale and the Dysfonctional Attitute Scale (DAS) (.14), the Irrational Belief Scale-Short Form (IBS-S) (.52), and the Beck Depresion Inventory (BDI) (.30) were assessed. The perfectionism sub-scale was correlated with DAS (.27), IBS-S (.54), BDI (.19) . The test-retest correlations were .84 for Expectations sub-scale and .80 for Perfectionism sub-scale. Cronbach Alpha internal consistency coefficient were .89 for Expectations sub-scale and .86 for Perfectionism sub-scale.