Performans Değerlendirme Sürecine Katkıları Açısından Yeni Program Anlayışı İçerisinde Kullanılabilecek

An Alternative Method in the New Educational Program from the Point of Performance-Based Assessment: Rubric Scoring Scales

Özet

Rubrik puanlama yönergeleri performansa yönelik birçok duruma ve eğitim hedeflerine uygun olarak çok çeşitli şekillerde oluşturulabileceği için son yıllarda oldukça popüler olmuşlardır. Rubrikler performans kriterlerine ilişkin niteliksel tanımlamaları ve açıklamaları içerdiğinden dolayı biçimlendirme (formative) ve değer biçmeye (summative) dönük değerlendirme için daha anlamlı ve etkili araçlar niteliğindedir. Rubrik performans tabanlı değerlendirme kapsamında son yıllarda bütün dünyada bir değerlendirme aracı olarak kabul görmüştür. Ülkemizde özellikle performans tabanlı değerlendirmeyi esas alan yapılandırmacı yaklaşım doğrultusunda geliştirilen yeni program anlayışı içinde değerlendirme sürecinde rubriklerin kullanılması hemen hemen bütün dersler için önerilmektedir. Geçtiğimiz günlerde MEB tarafından ülke bazında tüm üniversite temsilcilerinin ve öğretmenlerin katılımıyla bilgilendirme amaçlı düzenlenen şûradaki değerlendirme bölümünde rubriklerin kullanılması özellikle dile getirilmiştir. Fakat tüm dünyada son derece popüler olan rubriklerin geliştirilmesi kolay bir iş değildir. Bu konuda özellikle birçok bilim adamı çalışmalar yürütmüştür. Bu çalışma ile (i) Rubrik tanımından hareketle onun doğasını ve ilkelerini ortaya çıkarmak (ii) Rubriklere ilişkin uygulamalı tanımlar yapmak (iii) Rubriklerin nitelik ve özelliklerini literatür ışığında tartışmak (iv) Öğrenci kazanımlarını değerlendirmeye dönük rubrikleri geliştirme ve yapılandırmayı amaçlayan eğitim literatürüne katkıda bulunmak (v) Rubrik geliştirmek isteyen araştırmacı ve öğretmenlere tutarlı ve başarılı bir rubrik geliştirmek için yardımcı olmak amaçlanmıştır. Çalışmanın amaçlarına ulaşmak için öncelikle rubriklerin ne olduğu, türleri ve özellikleri aydınlatılmış daha sonra tutarlı ve başarılı bir rubrik geliştirebilmek için açıklayıcı örnekler ve şablonlarla birlikte uygulamalar, göz önünde tutulması gereken hususlar ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract

Scoring rubrics are useful to serve performance assessment for learning and assessment because they can be created for a variety of subjects and situations. Rubrics look like more suitable and effective tools for summative and formative evaluation because they include qualitative description of the performance criteria. In recent years, rubrics have been accepted as most popular performance-based assessment tools. It has been recomended that rubrics can be used in the new educational program in Turkey which was revised and re-organized in the scoop of constructualism. It has also been stated at annual meeting of Ministry of Education that rubrics should be preferred for all lectures when implementing an effective performance-based assessment. But it is not an easy procedure to develop an effective rubric. Many of educational scientists have studied rubrics and thier properties. This article examines the guidlines and principles from the educational literature that are related to scoring rubrics. The purpose of this article can be summarized as follows: (1) Describe what is a scoring rubric and the different types of scoring rubrics. (2) To put forward the principles of consistent and successful scoring rubrics. (3) To discuss it's instructional design from the point of view of educational literature. (4) To contribute to rubric developers and educational literature aimed at improving the design of classroom assessment rubrics. At the same time, applications, considerations, and suggestion are given with clear examples and templates.