Dergiler / Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / 2008 / Cilt: 8 - Sayı: 3
Zorba, Kurban ve Olumlu Özellikler Taşıyan Ergenlerin Aile Özelliklerinin İncelenmesi
- Sayfa
- 805–832
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmada zorba, kurban ve olumlu özeliklere sahip ergenlerin aile özelliklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma, Adana ilinin merkez ilçelerinde yer alan üç ilköğretim okulunda; altıncı, yedinci ve sekizinci sınıfl ara devam eden öğrenciler üzerinde yapılmıştır. Araştırmada zorba, kurban ve olumlu özellikler taşıyan öğrencilerin akran tercihlerine dayalı olarak belirlenmesi amacıyla araştırmacılar tarafından hazırlanan “Kimdir Bu?” formu kullanılmıştır. Bu form 1713 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda 118’i zorba, 81’i kurban ve 74’ü ise olumlu özelliklere sahip toplam 273 öğrenci belirlenmiştir. Bu öğrencilere Epstein, Baldwin ve Bishop (1983) tarafından aile fonksiyonlarını ölçmek amacı ile geliştirilen ve Bulut (1990) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan “Aile Değerlendirme Ölçeği” uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve lojistik regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda zorba ve kurban öğrencilerin, olumlu özelliklere sahip öğrencilere göre ailelerini “problem çözme”, “iletişim”, “roller”, “duygusal tepki verebilme”, “ilgi gösterme”, “davranış kontrolü” ve “genel fonksiyonlar” alt boyutlarında daha olumsuz algıladıkları belirlenmiştir. Aile Değerlendirme Ölçeği’nin boyutlarının tamamının zorba olmayı % 70,3, kurban olmayı ise % 68,4 oranında başarı ile sınıfl andırdığı saptanmıştır. Özellikle Aile Değerlendirme Ölçeği’nin “problem çözme”, “iletişim” ve “roller”e bağlı alt boyutlarının zorbalığı açıklamada anlamlı katkıları olduğu belirlenmiştir. Kurban olmayı ise “iletişim”, “roller”, “davranış kontrolü” ve “genel fonksiyonlar” alt boyutlarının anlamlı açıkladığı görülmüştür.
Abstract
The present study investigated the family characteristics of bullies, victims, and positively behaving adolescents. The study was conducted in three elementary schools in Adana central province with students who were attending 6th-7th, and 8th grades. A who is who form prepared by the researchers was used for the determination of the family characteristics of the students in the sample. The form was completed by 1713 students. A total of 273 students (99 girls, 174 boys) are identified according to the results: 118 bully students, 81 victim students, and 74 positively behaving students. The Family Assessment Survey, developed by Epstein, Baldwin, & Bishop (1983) and translated into Turkish by Bulut (1990), was used to measure family functions. One way ANOVA and Logistic Regression Analysis were used for statistical analysis. In conclusion, it is determined that bully and victim students perceived their families more negative than the other students in terms of problem solving, communication, affective responsiveness, affective involvement, behavior control, and general functioning. All the subscale scores of Family Assessment Survey were successfully classified 70.3% for bullies and 68.4% for victims. It is determined that problem solving, communication, and roles subscales of the Family Assessment Survey have significant support in explaining bullying. Communication, roles and behavior control subscales have significant support in explaining victimization.