Yükseköğretim kurumlarında akademisyenlerin öğretim performansını değerlendirme sürecinde kullanılan anketlerin incelenmesi

Analysis of questionnaires applied in the evaluation process of academicians in higher education institutes

Özet

Araştırmanın amacı, yükseköğretim kurumlarında öğretim performansını değerlendirmek amacıyla kullanılan "Öğretim Elemanı ve Ders Değerlendirme (ÖEDD**) Anketleri"nin eğitim programının boyutları ve anket hazırlama teknikleri açısından incelenmesidir. Devlet ve vakıf üniversitelerine ait en az bir ÖEDD anketine ulaşılması çalışma evrenini oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise 32 üniversiteye ait 35 ÖEDD anketidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır ve veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi yapılmış ve dokümanlar /veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Anketlerdeki maddeler programın boyutları ve anket hazırlama ilkeleri temele alınarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, anketlerde yer alan maddelerin, programın en çok eğitim durumu boyutuyla ilgili olduğunu göstermiştir. Ders değerlendirme ile ilgili maddelerin % 52'sinin, dersin öğrencilere sağlayacağı faydalar ile ilgili olduğu saptanmıştır. Anketlerdeki maddelerin % 21'inin anket yazım ilkelerine uygun olarak yazılmadığı belirlenmiştir. İncelenen ÖEDD anketlerinin eğitim programına ve anket yazım tekniklerine uygun olarak hazırlanması, anketlerin geçerli ve güvenilir olmasına katkı sağlayacağından önemlidir. Çünkü nitelikli bir değerlendirme, geçerli ve güvenilir veri toplama araçlarından sağlanacak verilere bağlıdır. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim elemanları ve dersler için yapılan yargısal değerlendirmelerde geçerli ve güvenilir araçlarla veriler elde edilmesi bir gerekliliktir.

Abstract

The aim of this study is to examine the questionnaires used to evaluate teaching performance in higher education institutes and called 'Instructor and Course Evaluation Questionnaires (ICEQ**)' in terms of questionnaire preparation techniques and components of curriculum. Obtaining at least one ICEQ belonging to any state and private universities in Turkey is the universe of the study. The sample of the study is 35 ICEQs from 32 universities. In this study, qualitative research methods are used and one of the data collection methods, document analysis method is applied and the documents/data are decoded by Content Analysis Method. The items of the questionnaires are analyzed in terms of curriculum components and questionnaire preparing techniques. The findings of the study indicate that the items included in the questionnaire are related mostly to the teaching-learning processes component of a curriculum. 52 % of all the questionnaires items are determined as related to benefits obtained from the courses by students and it is found out that 21% of the items are not appropriate for the criteria of preparing questionnaires. That the analyzed ICEQs are prepared in accordance with curriculum and questionnaire preparing techniques is vital because it contributes to validity and reliability of questionnaires. A qualified evaluation can be reached via findings obtained from reliable and valid data collection tools. It is a necessity to collect data through reliable and valid tools for summative and formative evaluations conducted for instructors and courses in higher education institutions.